Asp

ASP Client-Side Scripting’i Nasıl Tamamlar

2012-01-16T13:47:00.000-08:00

ASP Client-Side Scripting’i Nasıl Tamamlar

ASP uygulamaları client-side scripting dillerinin yerini alamaz. Fakat, web sitesi geliştiricilerine client-side scripting dilleri ile daha interaktif web sitelerinin oluşturulması hususunda tamamlayıcılık arz eder. Gün 2 “ASP Uygulamaları Geliştirmenin Temelleri” bölümünde, client-side scripting’in server-side scripting ile nasıl tamamlandığını ve nasıl daha zengin interaktif içeriklerin oluşturulacağını öğreneceksiniz.

Ek-A’da görüleceği gibi, bir web sitesine client-side scripting ile değişik seviyelerde interaktif özellikler ekleyebilirsiniz. Örneğin, web sayfasındaki bir formun işlenmesi sırasında, form henüz web server’a gönderilmeden önce eğer varsa formdaki bilgi eksiklikleri veya hataları bir VBScript ile kullanıcıya bildirilir ve düzelttirilebilir. Bununla beraber bazı web browser’ları client-side scripting’i desteklemeyebilir. Böyle bir durumda, server-side scripting devreye girer ve daha zengin ve daha interactive web denetimleri sağlanır. Gün 5 “ActiveX Komponentlerinin Kullanılışı” bölümünde görüleceği gibi browser yeterlilikleri client-side scripting ile anlaşılabilecektir.

ASP Kullanmanın Getirdiği Yararlar

2012-01-16T13:45:00.001-08:00

ASP Kullanmanın Getirdiği Yararlar

ASP kullanmanın getirdiği birçok avantajlar vardır. Bu avantajlar sayesinde çok karmaşık uygulamalar dahi gerçekleştirilebilir.
• ASP ile uygulama geliştirme kolay öğrenilebilir.
• ASP ile uygulama geliştirme ortamı ortaya konulan bilgi birikiminin daha iyi kullanılmasını sağlar.
• ASP ile uygulama geliştirme ortamı mevcut hünerlerin de daha iyi kullanılmasını sağlar.
• ASP uygulamalarının derlenmesi zahmetsizdir.
• ASP ortamı gelişmeye açık bir ortamdır.
• ASP sahip olunan algoritmaların ve bilgilerin korunmasını sağlar.

ClientCertificate

2012-01-16T13:43:00.001-08:00

ClientCertificate :HTTP requesti icinde gonderilen X.509 standartındaki sertifikalara ait bilgilerdir.Eğer web browser SSL3.0/PCT1 Protocolu kullanıyorsa yani secure bir iletişim yapıyorsa web browsera sertifika yollayabilir.Eğer bir Sertifika gonderilmemişse ClientCertificate kolleksiyonundan EMPTY degeri doner.
Syntax
Request.ClientCertificate( Key[SubField] )
Bu kolleksiyona ait Keyler ise şunlardır:

Certificate ASN.1 formatındaki tum sertifika içeriğinin binary stream'ini içeren bir string
Flags ek sertifika verileri sağlayan flaglerden oluşur.
ceCertPresent—A client certificate is present.
ceUnrecognizedIssuer—Bu zincirdeki son sertifikasyon bilinmyen bir user'a ait
Not: flagleri kullanbilmeniz için Asp dosyanıza client sertifikasını include etmelisiniz.VBScript kullanıyorsanız cervbs.inc dosyasını Jscript kullnıyorsanız cerjavas.inc dosyasını include etmelisiniz.Bu dosyalar \Inetpub\ASPSamp\Samples klasorune yuklenmiştir.
Issuer sertifikayı yayınlayan hakkındaki bilgileri kapsayan bazı subfield değerlerinden oluşan bir string dir.Eğer Sub fileld olmadan bu değer belirtilmişse ClientCertificate kolleksiyonu virgul ile ayrılmış SubFieldlar gonderir.Örneğin ,C=US, O=Verisign, vb...
SerialNumber Client sertifikası serial numerını ASCII tipinde ve tirelerle ayrılmış hxadecimal ifadeleri kapsayan bir stringdir.Örneğin, 04-67-F3-02.
Subject Bazı subfiled değerlerini tutan stringdir.Subfield değeri sertifikanın konusu hakkındaki bilgileri kapsar.Eğer bu değer subfieldsız belirtilmişse ClientCertificate kolleksiyonu virgul ile ayrılmış SubFieldlar gonderir. Örneğin, C=US, O=Msft, vb..
ValidFrom sertifikanın hangi tarihten itibaren geçerli oldugunu bildiren tarih.Bu tarih VBScript formatındır ve uluslararası ayarlar ile değişir. Örneğin, U.S.'de, 9/26/96 11:59:59 PM.
ValidUntil sertifikanın hangi tarihe kadar geçerli oldugunu bildirir.

SubField

C şehir/kasaba adı
CN Skullanıcı adı (sadece Subject keyi ile kullnaılır.)
GN verilen ad
I ilk oncekileri belirtir
L Yöre
O şirket yada organizasyon adı
OU organizasyonel birimler
S Eyalet
T organizayon adı veya kişinin ünvanı

Clientcertificate ile ilgili bazı ornek ASP kodları

<%
For Each strKey in Request.ClientCertificate
Response.Write strkey & " = " & Request.ClientCertificate(strkey) & "<BR>")
Next
%>
<%
If Len(Request.ClientCertificate("Subject")) = 0
Response.Write("No client certificate was presented")
End if
%>
<%= Request.ClientCertificate("IssuerCN") %>
<%
If (Request.ClientCertificate("Subject")="Msft")
Response.Write("Good Choice!")
End if
%>
<%= Request.ClientCertificate("ValidUntil") %>

<%
If Request.ClientCertificate("Flags") and ceUnrecognizedIssuer then
Response.Write "Unrecognized issuer"
End If
%>

COOKIE

2012-01-16T13:41:00.001-08:00

COOKIE

Syntax
Request.Cookies(cookie)[(key)|.attribute]
Örnekler

<%
For Each strKey In Request.Cookies
Response.Write strKey & " = " & Request.Cookies(strKey) & "<BR>"
If Request.Cookies(strKey).HasKeys Then
For Each strSubKey In Request.Cookies(strKey)
Response.Write "->" & strKey & "(" & strSubKey & ") = " & _
Request.Cookies(strKey)(strSubKey) & "<BR>"
Next
End If
Next
%>
<%= Request.Cookies("myCookie") %>

QUERYSTRING

2012-01-16T13:38:00.001-08:00

QUERYSTRING

HTTP içerisindeki query string dediğimiz link yaninda verilen ve ?(soru işareti) ile ayrilarak yazilan ifadelerdir.
Basit bir örnek verecek olursak

<a href=”queryornek.asp?msg=querystring_metodu”>querystring ornegi</a>
Syntax
Request.QueryString(variable)[(index)|.Count]
Parametreler
variable
http içersinde gonderilen query string değişkeninin adı
index
değişkenin bir veya daha fazla değerini alabilmenizi sağlayan opsiyonel bir parametredir. 1 ile Request.QueryString(variable).Count arasında değişen bir integer değeri alabilir.

Request.querystring(parametre) QUERY_STRING içinde bulunan bütün değişenleri tutan bir dizidir. Bu dizinin istediğiniz kaç elemanı oldugunu bulmak için Request.QueryString(parameter) .Count kullanılır.Eğer bir değişken gönderilmemişse bu değer 0 değerini alır.

Örnek

http://localhost/asp/names.asp?Q=Fred&Q=Sally

---NAMES.ASP---
<%
For Each item In Request.QueryString("Q")
Response.Write Request.QueryString("Q")(item) & "<BR>"
Next
%>

Yada

<%
For i = 1 To Request.QueryString("Q").Count
Response.Write Request.QueryString("Q")(i) & "<BR>"
Next
%>

Yazildiğinda ekran ciktisi su şekilde olacaktir.

SCRIPTING ve ACTIVE SERVER PAGES

2012-01-16T13:35:00.001-08:00

SCRIPTING ve ACTIVE SERVER PAGES: Active Server Pages dinamik,interaktif yuksek performanslı web server uygulamaları oluşturmak ve çalıştırmak server taraflı bir scripting ortamı sağlar. Server taraflı scripting web serverinizin ozelleştirimiş HTML sayfalrı olusturmada gerekli bir işi yapmasını sağlar. Örneğin usera gore userin browserinin tipine veya ozelliklerine gore sitenize nerden bağlandıklarına gore yada bir alisveris siteniz varsa musterinizin daha once aldigi urunlere gore farklı sayfalar gelmesini sağlayabilirsiniz.
Scripting dilleri C,C++,ve visual Basic gibi programlama dilleri ve HTML arasında bir basamaktır. HTML genel olarak format berlemede kullanılırken programlama dilleride bilgisayarlar karmaşık komutlar vermek için kullanılır.scripting dilleri ise bircok masaustu uygulamasındaki macro dilleri gibi bunlar arasında bir yere sahiptir.

Active server Pages scripting enginelerin kullanımı ile tum ActiveX scriptinng dillerini desteklerler. Scripting engineler Component Object Model(COM) denilen scriptleri işleyen nesnelerdir.IIS VBScript ve Jscript dillerini desteklemektedirler ve REXX,Perl,Tcl ve diger scripting dilleri içinde plug-in ler mevcuttur.
Active Server Pages web uygulaması geliştiricilerinin değişik scripting dilleri kullanmalarını mumkun kılar.Bunun nedeni scriptlerin client taraflı scriptingin tersine server tarafında işleniyor olmasıdır.Aslında tek ASP sayfasında birkaç scripting dili kullanılabilir.Bu bir tagin icinde script dilinin belirtilmesi ile yapılır.Örneğin aşağıdaki scriptte Active server Pages tarafında işlenecek olan jScript ve ardındanda Vbscript kodlarının hangi script diline ait oldugu onceden belirtiliyor.

2012-01-16T13:34:00.003-08:00

ACTIVEX Server Bileşenleri:IIS nin bir avantantajı ActiveX Server Componentleri’ne destek veren web çözümleri için component tabanlı uygulama gelişimini sağlamasıdır.Active Server Pages C++,Visual Basic,Java yada Cobol gibi herhangi bir dilde yazilmis ActiveX Server Componentlerini çalıştırmanıza olanak sağlar.IIS filtreler ve ozel web uygulamaları icin CGI ve ISAPI pprogramlarını desteklemeye devam ettiği sürece ,Active Server Componentleri uygulama geliştirmeleri için güçlü,component tabanlı bir yaklaşım sunar

ACTIVEX Server Bileşenlerinin Yararları

2012-01-16T13:34:00.001-08:00

ACTIVEX Server Bileşenlerinin Yararları:ActiveX server componentleri(bileşenleri) daha onceki bilinen adıyla OLE otomasyon Serverları web uygulamalrının bir parçası olarak web server uzerinde çalışmak uzere tasarlandılar.Bu componentler scriptinizin fonksiyonelliğini artırabilirler.Bu birçok programcının component ve bu componentleri olusturmada kulanılan cogu geliştime aracını geliştirmeyle yakından ilgili olmasını kesinleştirir. Dahası bircok ActiveX componenti zaten hazır olarak bulunmakta ve web uygulamalrı geliştirmek için hazır bloklar halinde kullanıma hazır haldedirler.
Yazılış şekillerine bağlı olaraktan ,ActiveX server componentleri bir web brpwser uzerinde de çalışabilirler ve geleneksel client-server uygulamaları ve uygulama plug-inleri gibi web server dışındaki ortamlardada kullanılabilirler.

Sunucu (Server) Nesneleri

2011-05-26T12:56:00.001-07:00

Sunucu (Server) Nesneleri

ASP’yi diğer CGI teknolojilerinden ayıran başlıca özelliklerden biri tek tek Web sayfalarını sanki bir bilgisayar programının çeşitli pencereleri, diyalog kutuları, mesaj kutuları, girdi kutuları gibi, birarada bir “uygulama programı” olarak bağlayabilmesidir. Başka bir deyişle bize, ziyaretçinin sitemize bağlandığı ve ana sayfamızı açtığı andan itibaren sitemizin bir program bütünlüğünde çalışmasını sağlayacak araçlar gerekir. Bunu ancak Web Server’ın yardımıyla yapabiliriz.

ASP sayfalarımızda kullanacağımız ikinci grup nesne, Sunucu Nesneleri’dir. Bu grupta tabiî önce Sunucu’nun kendisi yer alır; sonra ziyaretçi ile kurduğumuz ilişki gelir. Ziyaretçi ile ilişkimizi iki yönlü trafiğe benzetebilirsiniz: ondan bize gelen talepler, bizim ona karşılıklarımız.

Ziyaretçiden bize gelen trafiğe neden “Talep” diyoruz? Ziyaretçi, Browser’ının URL hanesine yazdığı her adresle, veya formlardaki bir düğmeyi veya sayfalarımızdaki herhangi bir köprüyü tıklamakla, Server’a “Bana şunu göndersene!” demiş olur. Bu taleptir. Ziyaretçi taleplerinin tümü Talep Nesnesi (Request Object) olarak bir arada ele alınabilir. Server’ın bu taleplere verdiği karşılıklar, yani ziyaretçinin Browser’ına gönderdiği sayfalar, resimler, sesler, videolar ise karşılıktır ve ASP açısından Karşılık Nesnesi’ni (Response Object) oluşturur.

Text Dosyaya Yazdırma

2011-05-26T12:49:00.001-07:00

Text Dosyaya Yazdırma

Text dosyasına istediğiniz veriyi girebilir. Veri depolama işlemlerinizi bu şekilde kolaylıkla halledebilirsiniz.

<center>ÖRNEK</center>
<%
'-- Öncelikle FileSystemObject nesnesi DosyaNesnesi isimli değişkene aktarıldı.
Set DosyaNesnesi=CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
'-- Server'ın kök klasörü altında ornek.txt isimli dosya açıldı.
Set Dosya=DosyaNesnesi.OpenTextFile(server.mappath("\ornek.txt"),1,False,False)
'-- ornek.txt içerisine Merhaba yazılı bir satır ekler.
Dosya.writeLine("Merhaba")
'-- Dosya değişkeni server'ın belleğinden atıldı.
Dosya.close
'-- DosyaNesnesi değişkeni server'ın belleğinden atıldı.
Set Dosya=Nothing
Set DosyaNesnesi=Nothing
%>

OpenTextFile-Varolan Metin Dosyasını Açma ve Ek Yapma

2011-05-26T12:46:00.001-07:00

Varolan Metin Dosyasını Açma ve Ek Yapma

(OpenTextFile)

<%
Dim DosyaSistemi, MetinDosyasi, Satir
Set DosyaSistemi = CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
Set MetinDosyasi = DosyaSistemi.OpenTextFile("c:yazi_deneme.txt",1, 0)
Do
Satir = MetinDosyasi.ReadLine
%>
<%=Satir%>
<%
Loop Until MetinDosyasi.AtEndOfStream
MetinDosyasi.Close
%>

Set MetinDosyasi = DosyaSistemi.OpenTextFile("c:yazi_deneme.txt",1, 0)

Burada dosya yolunu ve adını veren birinci argümana ek olarak iki yeni argüman görüyorsunuz: “8,0” şeklinde

Bunlardan birinicisi girdi/çıktı durumu (I/O Mode), ikincisi ise biçim (Format) ile ilgilidir. I/O Mode parametreleri şunlardır.

1: okumak için aç
8: eklemek için aç

Açılacak dosyanın biçimini belirttiğimiz son argüman ise şu değerlerden birini alabilir:

0: ASCII dosyası olarak aç
-1: Unicode dosyası olarak aç (Örneğin içinde Türkçe karakterler varsa)
-2: Sistemin varsayılan dosya türü olarak aç

ReadLine. Bu, açılan metin dosyasından bir satır okutmamızı sağlar.
İkinci ve son satırları okutmamızı ise Do..Loop kontrolü sağlar. Bu Döngü AtEndOfStream oluncaya kadar (dosyanın sonuna gelene kadar) devam eder.

Kullanbilecegimiz Diger komutlar;

Read (oku): Bir sayı örgümanı ile çalışır ve verdiğiniz sayı kadar karakter okur.
ReadLine (satır oku): Bir satır okur ve String olarak verir.
ReadAll (tümünü oku): Bütün satırları okur ve tek String olarak verir.
Skip (atla): Bir sayı argümanı ile çalışır ve verdiğiniz sayı kadar karakteri atlar.
SkipLine (satır atla): Bir sonraki satıra atlar.
Bu metodlarla sağladığımız okuma işinin kontrolü amacıyla şu özellikleri de kullanabiliriz:
AtEndOfStream (akımın sonunda): Okutulan dosyanın sonuna gelinmesi halinde True (doğru) olur.
AtEndOfLine (satırın sonunda): Okutulan satırın sonuna gelinmesi halinde True (doğru) olur.

Server.MapPath

2011-05-26T12:35:00.003-07:00

Server.MapPath :

MapPath (Yolu belirle)

Web Server açısından “kök dizin” (root directory) Server’ın bulunduğu bilgisayarın sabit diskinde, herhangi bir klasör olabilir.

Örneğin IIS için bu varsayılan değer olarak “C: netbupwwwroot” klasörüdür. Özellikle ASP ile “program niteliğinde siteler” yapmaya başladığımızda, sitenin ilgili bütün dosyalarının bulunduğu bir dizin için yol belirlemek isteyebiliriz. Bunu Server nesnesinin MapPath (Yolu belirle) metodu ile yapabiliriz:

WebDizini = Server.MapPath(“/benim_site”)

Bu komutla WebDizini değişkenin değeri muhtemelen şöyle olacaktır:

“C: netbupwwwrootbenim_site”

Server.CreateObject

2011-05-26T12:35:00.001-07:00

Server.CreateObject :

CreateObject(ObjectID)

Diyelim ki sayfanızda reklam amaçlı banner grafiklerini belirli zaman aralığı ile veya ziyaretçiye gönderdiğiniz Cookie (çerez) bilgilerine göre değiştirmek istiyorsunuz. Bunun için diyelim ki MS-Web Server Programının AdRotator bileşininden yararlanacaksınız; şöyle bir kod işinizi görebilir:

<% Set Reklam = Server.CreateObject (“MSWS.AdRotator”)%>
<%= Reklam.GetAdvertisement(“/reklamlar/buyukbanka.txt”)%>

Burada GetAdvertisement, Server’ın AdRotator bileşininin bir metodudur. Server’ın CreateObject metodundan, veritabanına ulaşırken de yararlanacağız.

<% Set BenimDB = Server.CreateObject("ADODB.Connection") %>

ÖRNEK

<%
'-- Bu kod ile veritabanı nesnesi tanımlandı. İstenirse burada serverde kayıtlı olan DLL dosyalar da tanımlanabilir.
Set Nesne=Server.CreateObject("ADODB.Connection")
%>

HTMLEncode, URLEncode

2011-05-26T12:34:00.001-07:00

HTMLEncode, URLEncode:

İçinde HTML açısından kod parçası veya özel işaret sayılan karakterler bulunan metinleri sayfamıza içerik olarak göndereceğimiz zaman Server'ın işaretleri aynen metin gibi göndermesini sağlamak için, örneğin:

Server.HTMLEncode("Değisken1 < Değisken2")

yazarsak, ASP bu metni HTML kodu olarak yorumlamaz, metin olarak algılar.

Internet'te bazen özellikle sayfa adresleri belirtilirken bazı değerlerin "URL Kodu" dediğimiz şekilde kodlanmış olarak gönderilmesi gerekir. Bu kodlama türünde boşlukların yerine + işareti konmuş olması şarttır. Bu tür bilgiler göndereceğimiz zaman:

Server.URLEncode("kelime 1 kelime2 kelime3")

şeklindeki bir kod Bunu hemen şu şekle sokacaktır: kelime1+kelime2+kelime3

Server Script Time Out

2011-05-26T12:32:00.001-07:00

Server Script Time Out

Bir sayfa içindeki script lerin belli bir süre içerisinde çalışması bekletilir.Bu süreyi kendiniz degiştirmediginiz ürece 90Sn dir.Yani 90 Sn içerisinde tamamlanmazsa çalışması durdurulur.

Bunu degiştirmek için ise:

<% Server.ScriptTimeout = 145 %>

Bölelikle çalışma süresini 145 Sn çıkartmış oluruz bunu degiştire bilirsiniz.

Böyle bir şeyi neden yapmak isteyebiliriz? Script'iniz çok karmaşık veya başka bir Server'daki veritabanından veri çekiyor, olabilir. Gerçi bu anlamda 90 saniye bilgisayar milleti için bir asır anlamına gelir, ama yine de durdurulmasaydı işini başarıyla tamamlayacak bir Script, bu sürenin kısalığı yüzünden Server tarafından durdurulabilir. ASP sayfalarınız çok karmaşıksa ve sürekli Timeout hatası veriyorsa, hata aramadan önce bu süreyi uzatabilirsiniz. ,

Response nesnesi hakkında

2011-04-11T11:52:00.001-07:00

Response nesnesi hakkında

response nesnesinin özelliklerinden biri olan buffer özelliği ile sayfanın gösterimi sırasında sayfanın tamamen işlenmeden kullanıcıya yollanmaması sağlanabilir.

Buffer : Bu özelliğinin "true" yapılması ile bilgisayara yollanacak sayfanın sunucunun sayfayı işlemesi bitene kadar yollamaması ,hafızasında saklaması sağlanır.Varsayılan değeri "False" tır.

response.buffer = true
Buffer özelliğinin true yapılmasından sonra flush,clear,end gibi metodlar kullanılabilir.Bu metodların kullanımları ve anlamları;

response.flush
Bu ifadenin kullanıldığında sunucu o ana kadar bufferda sakladığı bilgileri kullanıcının bilgisayarına yollar.

response.clear
Sunucunun o zamana kadar sakladığı bilgiler hafızadan silinir.

response.end
Bu ifade kullanıldığında ise sayfanın işlenmesi durdurulur ve o ana kadar saklanmış olan bilgiler kullanıcı bilgisayarına gönderilir.

ASP 3.0 o ile default değer "true" olan buffer özelliği ile ilgili sık karşılaşılan bir sorun redirect işleminde header hatasıdır bununla ilgili olarak http://support.microsoft.com/support/kb/articles/Q159/4/02.asp adresinden bilgi alınabilir.

Response.Buffer

2011-04-11T11:50:00.001-07:00

Response.Buffer

Buffer (Tampon): Default değeri "true"

<% Response.Buffer = True %>

Asp kodlarının tamamının çalışması beklenir, tüm kodlar işlendikten sonra HTML sayfa toptan gösterilir.

bu degeri false yapmak için;

<% Response.Buffer = False %>

response.write

2011-04-11T11:49:00.001-07:00

response.write

İfadesi İle .Asp Sayfası içinde istedigimiş Degişken yada Yazıların görünmesini saglaya biliriz. Örnek verecek olursak:

<% @LANGUAGE=VBScrip CODEPAGE=1254 %>
<% d=Bülent Yildiz
response.write("Bu Dersi, Editör: ")
response.write(d)
response.write "Hazırlamıştır"
%>

response.write nin kısa Yazım Biçimi ise<%=(degişken veya sabit) dir.

Response.write ASP'de çok kullanılan bir komuttur <% Response.write , yerine <%= yazarakta kullanabilirsiniz.

Örnek :

<% degisken="ASP Dersi"%>

<%= "Merhaba"%>
<%="<BR>"%>
<%="Active Server Page<br>"%>
<%="<hr>"%>
<%= (degisken) %>

response.end

2011-04-11T11:47:00.001-07:00

response.end

Sunucu bu satırı gördügünde işlemi durdurur ve tompon hafızadaki degerleri browser'e gönderir ve sciptin çalışması durur. Örnek:

<% @LANGUAGE=VBScrip CODEPAGE=1254 %>
<%response.Buffer=true%>
<p>Bu yazıyı yazdıktan sonra response.end metodu çalıştırılmışıt o yüzden burdaki yazılardan sonrakiler gözükmeyecekler</p>
<%response.end%>
<p>Bu yazı hiçbir zaman gözükmeyecek </p>

Response.End

End (Son): Sunucu bu satırı gördügünde işlem yapmayı bırakır. Bu satırdan sonraki asp veya html kodlar icra edilmez. Ve o zamana kadar tampon hafıza ki değerleri tarayıcıya gönderir.

Örnek:

<%
Response.Write "Marhaba ASP"
Response.End
Response.Write "Hello ASP"
%>

Çıktı : Merhaba ASP , olur.

Response.Flush

2011-04-11T11:45:00.001-07:00

Response.Flush

Flush (hemen gönder), Sunucu sayfa içinde bu ifadeye rastlarsa, bu ifadeye kadar icra edilmiş kodun sonucunu (Tompon Bellekte Tuttugu Değerleri) HTML’i tarayıcıya gönderir:

<%
response.flush
%>

Örnek:

<% @LANGUAGE=VBScrip CODEPAGE=1254 %>
<%response.Buffer=true%>
<p>Bu Satır tompon hafızata saklanan satır.</p>
<%response.Flush%>
<p>Buyazı ise Flush metodundan sonra yazılmıştır<p>

Bu işlem Çok hızlı Olacagından Bize normal bir sayfa yükleniyormuş gibi gözükür.

response.Clear

2011-04-11T11:43:00.001-07:00

response.Clear

*Clear (Boşalt) : Sunucu Bu metodu Göresiye kadar Tompon hafızada tutdugu bütün bilgileri Siler. Yani response.end Tam tersi bir işlem yapar.

Not: Response.Buffer= false olarak ayarlı ise Run-time (çalışma zamanı) hataya sebep olur.

örnek:

<% @LANGUAGE=VBScrip CODEPAGE=1254 %>
<%response.Buffer=true%>
<p>Bu satırlar sunucunun tampon hafızasında saklanıyorlar ama bu satırlardan sonra response.Clear metodu ile silinecek ve gözükmeyecekler</p>
<% response.Clear %>

Örnek

<%
Response.Clear
%>

Response.Expires

2011-04-11T11:40:00.001-07:00

response.Expires

Ziyaretci Sunucudan Sayfayı İstedigi Zaman, bu sayfalar Ziyaretcinin bilgisayarında geçiçi bir bellekte saklanır. Ziyaretci tekrar aynı Sayfaya geldigi zaman browser ilk önce, bu bellekte arar bulursa görüntüler. Ancak siz bunu istemeye bilrisniz veya bunun olmaması gereken bir durum vardır bunu engellemek için yani sayfanın herseferinde sunucudan gönderilmesini saglamak için

<% response.Expires=0 %>
Degeri Sıfır yaparak Geçiçi bellekte saklanmasını engelledik.
İstersek bunu Belirli bir tarihe kadar Saklanmasını saglaya biliriz. Yani İstedigimiz tarihte silinir.
<% response.ExpiresAbsolute=#May 01,2001 08:30:00# %>

Response.Expires

Expires (zaman aşamı süresi): Sayfanın Tarayıcı tarafından cache dizininde ne kadar tutulacağını dakida olarak set etmek için kullanılır.

<% Response.Expires=dakika %>

<%
Response.Expires = 60
%>

Bu değere "0" yapılırsa ( Response.Expires=0 ) sayfaya her gelişte sayfa yeniden yüklenir.

ExpiresAbsolute:Bu sürenin dakika olarak değil tarih veya saat olacak şekilde sayfanın geçerlilik süresini belirlemek için kullanılır.

<% Response.ExpiresAbsolute=#tarih# %>

şeklinde.

Süreçler

2011-04-11T11:28:00.001-07:00

Süreçler

VBScript'te programın akış kontrolünde kullanacağınız bir diğer grup araç ise örneğin javascript veya Perl'de fonksiyon dediğimiz gruplandırılmış ve isimlendirilmiş işlem kümeleridir. Bu kümeler programın bir yerinde topluca dururlar ve programın başka bir yerinden isimleriyle çağrılırlar; veya bu kümelere isimleriyle referans yapılır.

VBScript'te bu kümelenmiş kod gruplarına Prosedür (Süreç) denir. iki türlü olur: fonksiyon (Function) ve Subroutine (sab-rutin okunur; kısaca Sub diye yazılır ve sab diye okunur). Bu iki süreç arasındaki başlıca fark, fonksiyondan kendisini çağıran komuta daima bir değer döner; Sub'dan dönmeyebilir. Sub, yapacağı işi yapar ve programın kontrolünü kendine atıf yapılan noktaya devreder. VBScript'de bir programa farklı yerlerde sık sık aynı işi yaptırıyorsak, bunu bir Sub ile yaptırırız; fakat programımıza bir değer gerekiyorsa, bu değeri bir fonksiyona hesaplattırırız. Her ikisi de kendilerine atıfta bulunan veya kendilerini göreve çağıran satırdan (komuttan, deyimden) verilebilecek değerleri kabul edebilirler.

Biraz karışık oldu; ama bunu ilerde gerçek ASP uygulamaları yazarken daha iyi anlayacağız. Şimdilik bir iki noktayı öylece öğrenmeye bakalım. Bir fonksiyonun adı, tıpkı bir değişken adı gibi, fonksiyonun ürettiği değeri tutar; ve bu değer kendisini çağıran komuta verilir. Diyelim ki, programımızın çeşitli noktalarında yazı-tura atıp, elde edilecek sonuca göre bir iş yapmak zorundayız. Bu ihtiyacın doğduğu yerde, yazı-tura komutlarını yazabiliriz. Ancak bu ortaya çok uzun bir programın çıkmasına sebep olur. Oysa yazı-tura işlemlerini bir fonksiyonda toplar ve ihtiyaç halinde sadece bu fonksiyonu çağırırsak ve fonksiyon bize o anda yazı mı geldiğini, yoksa tura mı geldiğini bildirirse, işimiz çok kolaylaşmış olur.

Böyle bir fonksiyon, yukarıdaki örnekten hareketle, şöyle olabilir:

<%
Function YaziTura
Dim ParaAt
Randomize
ParaAt = Int(Rnd * 2) + 1
if ParaAt = 1 then
YaziTura = "Yazı"
else
YaziTura = "Tura"
end if
end Function
%>

Bu fonksiyonu, ASP programının herhangi bir yerinden, şöyle bir yöntemle çağırabilir; ve vereceği sonucu programın akışına uygun şekilde kullanabilirsiniz:

<%
NeGeldi = YaziTura
response.write NeGeldi
%>

Fonksiyonun sonunda end Function ifadesinin bulunduğuna ve fonksiyonun elde ettiği sonucu kendi adına atadığımıza dikkat edin. DIM ifadesiyle böyle bir değişken tanımlamadığımız halde VBScript, fonksiyonu çağırdığınız anda bunu kendiliğinden yapacaktır.

Aynı işlemi Subroutine (Sub) olarak yazabiliriz. Fakat bu kez Sub, elde edeceği değeri kendisi kullanacak ve bittiği anda kontrol programa geri dönecektir:

<%
Sub YaziTura()
Dim ParaAt
Randomize
ParaAt = Int(Rnd * 2) + 1
if ParaAt = 1 then
response.write "Yazı"
else
response.write "Tura"
end if
end Sub
%>

Fonksiyon adlarının sonuna, bizden beklediği değer varsa onları belirleyen değişken adlarını parantez içinde yazarız. Fonksiyon bizden bir değer beklemiyorsa açılan kapanan (boş) parantezlere ihtiyaç yoktur. ancak bir çok VBScript programcısı bunu adet edinmiştir. Sub'ların çağrılması, fonksiyondan farklıdır. Sub'ın icra edilmesini istediğiniz noktaya sadece adını yazarız. Sub'lar işleyebilmek için bizden değer bekliyorsa, bu değerleri Sub adının yanına, parantez içine almadan ve virgülle ayırarak, yazarız. Örneğin, Hesapla isimli ve bizden iki değer bekleyen bir Sub şöyle çağrılır:

Hesapla 10, 20

Bu Sub işini bitirdiği anda programın akışı, Sub'a atıf yaptığımız noktada devam eder.

Select Case

2011-04-11T11:27:00.001-07:00

Select Case

Select Case(Durum Seç) bir kontrol komutudur. VbScript’ten yadigar çok kullanışlıdır. Bir çok durumun içinden seçim yaparak bir işlem gerçekleştirir. Kullanışı;

Durum Seç (Durumların listesi veya durumları belirten bir değişken)
Durum 1 : Yapılacak işler
Durum 2: Yapılacak işler
Durum 3: Yapılacak işler
Durum n: Yapılacak işler
Seçmeyi Bitir

Şeklindedir. Bir örnek uygulama yapalım.

SELECT CASE Request.QueryString(“Renk”) ‘ Kullanıcının seçtiği renk
CASE “Kırmızı” ‘ Kırmısı ise
response.write “<body bgcolor=’red’>” ‘ Arkaplan kırmızı olsun
CASE “Mavi” ‘ Mavi ise
response.write “<body bgcolor=’blue’>” ‘ Arkaplan Mavi olsun
CASE “Siyah” ‘Siyah ise
response.write “<body bgcolor=’#000000’>” ‘ Arkaplan Siyah olsun
CASE “Yeşil” ‘ Yeşilse
response.write “<body bgcolor=’Green’>” ‘ Arkaplan yeşil olsun
CASE ELSE ‘ Aksi taktirde
response.write “<body bgcolor=’#FFFFFF’>” ‘Arkaplan beyaz olsun
END SELECT ‘ Bitir

Şimdide başka bir örnek;

Select Case Hour(Now)
Case 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11
response.write "Günaydın!"
Case 12,13,14,15,16,17
response.write "Tünaydın"
Case else
response.write "İyi Akşamlar!"
end Select

Bu uygulamada ise saatine göre mesaj yazıyoruz.

Select' i Anlayalım

2011-04-11T11:26:00.001-07:00

Select' i Anlayalım

SELECT, Komutu tanımlar başlatır ve komutun döndürmesi gereken alanları tanımlar. Bir SELECT bildirisi için bagımsız degişkenler aşağıdaki gibi kotlanır.

* SELCET Yazdıktan sonra, Sonuç kümesinde görünmesini istedeğiniz alanları belirleyin. Birden fazla alanı virgülle ayırın ve görünmelerini istediginiz sırayla düzenleyin.
* Aynı alan birden fazla tabloda görünüyorsa, Tabloadı.alanadı olarak belirleyebilirsiniz
* Bir tablodaki tüm alan adlarını eklemek için yıldız yarakreini kullana bilirsiniz mesela uyeler.* Gibi.
* Bir tablo adı veya alan adında boşluk ya da özel karakter varsa; Köşeli parantez içine alın uyeler. [ad] gibi

Döngüyü durdurmak

2011-04-11T11:25:00.003-07:00

Döngüyü durdurmak

Bir döngüden belirlediğiniz koşul gerçekleşsin-gerçekleşmesin çıkmanız gerekebilir. Bunu bir başka değişkendeki değişiklik zorunlu kılabilir. Bir döngüden çıkmak için Exit (çık) ifadesini kullanabilirsiniz. Bu ifade, döngünün yaptığı işler arasında, genellikle bir if deyimi ile birlikte yer alır. Örneğin:

For sayac = 1 to 10
[..bir takım işler yap..]
if Degisken1 > Degisken 2 then Exit For
[..bir takım işlere devam et..]
next

Bu durumda For..next döngüsü, Degisken1'in değerinin Degisken2'den yüksek olduğunu belirlerse, derhal döngüyü durdurarak, next'ten sonraki satıra gidecektir. Do döngüsünden ise Exit Do ile çıkabiliriz. Bu ifadenin kullanımı da Exit For gibi olur.

For-Each

2011-04-11T11:25:00.001-07:00

For-Each

For..next gibi çalışan bu özel döngü, sayaç değeri kullanmaz, fakat bir dizi değişkenin bütün değerleri için bir kere icra edilir. Dizi-değişkenler, VBScript ile yapacağımız işlemlerde önemli bir yer tutar. Örneğin bir sınıftaki öğrencilerin veya müşterilerimizin listesi bir dizi değişkenin elemanları olabilirler. Yapmak istediğimiz işlem, dizi-değişkenin bütün elemanları için tekrar edilecekse, For Each..next döngüsü daha elverişli olabilir. Bir dizi-değişkenin eleman sayısı ilerde değişirse ve siz döngüyü For..next ile kurmuşsanız döngünün sayacı için verdiğiniz için alt ve üst sınırı değiştirmek zorunda kalırsınız. Oysa For Each, kaç kere tekrar edeceğine ilişkin değeri her zaman dizi-değişkenin elemanların sayısından alır. Örneğin, bütün öğrencilerin listesini tutan Ögrenciler dizi-değişkeninin bütün elemanlarının değerini ekrana yazdıralım:

For Each Ogrenci In Ogrenciler
response.write Ogrenci
next

Burada "Ogrenci" Ogrenciler dizi-değişkeninde döngünün her adımında okunan bir elemanın değerini tutar. For Each döngüsü tarafından "okunmakta olan" dizi-değişkenin her bir değeri sırayla bu değişkene yazılacaktır. Bunu bir tür endeks değişken olarak düşünebilirsiniz.

If-Then-Else

2011-04-11T11:24:00.000-07:00

If-Then-Else

if bir denetim mekanizmasıdır. Sınama söz konusudur. Mesela bir değişkenin değerini sınayabiliriz. Select Case’e benzer ya da Select Case ona benzer. Kullanımı;

Degisken1 = “Can HANHAN”

if Degisken1 = “Ozan ÖNDER” then
response.write “Ozan ÖNDER”
elseif Degisken1 = “Cihan BAL” then
response.write “Cihan BAL”
else
response.write “Can HANHAN”
end if

Gördüğünüz gibi if ile başladık ve end if ile bitirdik. Şimdi biraz inceleyelim. Degisken1’de Can HANHAN yazıyor. Bunagöre şöyle yorumlayabiliriz;

Eğer Degisken1 = “Ozan ÖNDER” ise
response.write “Ozan ÖNDER”
Eğer Degisken1 = “Cihan Bal” ise
response.write “Cihan Bal”
AksiTakdirde
response.write “Can HANHAN”
Eğer Bitti.

İstediğimiz kadar elseif kullanabiliriz. if içinde if de kullanabiliriz. Ama dışardakini kapatmadan içeriyi bitirmeliyiz. Yoksa işler karışır. Bu yüzden ileride görüceğimiz Sub veya Function yapısını kullanacağız.

ASP DSN Bağlantısı

2011-03-24T13:01:00.000-07:00

ASP DSN Bağlantısı

ASP ile bir veritabanı örneği yapmamız için öncelikle bir veritabanı oluşturmamız ve veritabanına erişmemiz için bazı ayarlar yapmamız gerekiyor. Veritabanı olarak Access, FoxPro, Dbase vb. gibi her hangi bir veritabanı kullanabilirsiniz. Bizim bu iş için önerimiz Access kullanarak bir veritabanı oluşturmanızdır. Burada bunun iki avantajını görebilirsiniz: Birincisi Access ile çok hızlı ve kolaylıkla bir veritabanı oluşturulabilir. İkincisi biz DSN ayarı yaparken Access kullandığımız bir veritabanı örneği göstereceğimiz için hata yapma olasılığınız azalır. Burada veritabanının nasıl oluşturulduğu anlatılmayacak DSN bağlantısının kurulması anlatılacaktır. Veritabanını oluşturduktan sonra Başlat/Ayarlar/Denetim Masası menüsünü tıklayın. Burada ODBC Veri Kaynakları ikonunu göreceksiniz. Bu ikonu tıklayıp programı çalıştırın. Sonra açılan pencerede System DSN sekmesini tıklayın:

Burada Add butonuna basın ekrana Yeni Veri Kaynağı Oluştur penceresi gelecek.

Burada bizim örneğimiz için Microsoft Access Driver(*.mdb) seçili. Eğer başka bir veritabanı kullanıyorsanız kullandığınız veritabanına uygun ismi seçmelisiniz. Daha sonra Finish butonuna basın. Ekrana gelen yeni pencerede Data Source Name kutusuna bir veri kaynağı ismi yazın, fakat bu ismi unutmayın, çünkü bunu ASP kodlarımızı yazarken kullanacağız. Daha sonra Select butonu ile hazırlayıp diske kaydettiğiniz veri tabanını seçin ve OK butonuna basarak Veri Kaynağı Adı oluşturma yani veritabanımız için DSN tanımlama işlemini bitirin. Biz örneğimiz için içerisinde email_rehber adlı bir tablo bulunan rehber adlı bir veritabanı hazırladık. Ekranda oluşması gereken son durum aşağıdaki gibi olmalıdır.

Bu işlemleri tamamladıktan sonra veritabanına kayıt yapabileceğimiz sayfaları oluşturmaya başlayalım

ASP - HTML

2011-03-20T15:59:00.001-07:00

ASP - HTML

Son yıllarda İnternet’in hızlı bir şekilde yaygınlaşması bu alandaki teknolojilerin de hızla gelişmesine neden oldu. Üniversiteler, kamu kuruluşları, özel şirketler kısacası İnternet’e bağlı sunucularında bir siteye sahip olan tüm kurumlar bu siteyi ziyaretçilerle daha etkileşimli olarak kullanmak istediler. Yazılım üreticileri de kurumların bu isteklerini gerçekleştirmek üzere daha hareketli sayfalar hazırlayabilmek, kullanıcıdan veri alıp diske kaydetmek gibi işlemleri yapacak ürünler geliştirdiler.

ASP ‘yi öğrenmeye başlamadan önce, web sayfalarının hazırlanmasında kullanılan yazılımların neler olduğunu ve bunların hangisinin ne işe yaradığını bilmek web sitesi tasarımcılığı için bir bakış açısı sağlayacaktır. Öncelikle tüm web sayfalarının arkasında yatan teknoloji HTML’ dir. Uzman bir web sitesi tasarımcısı HTML dilini bilmek zorundadır. Piyasada hiç programlama mantığı kullanmadan site tasarlayabilecek paket programlar vardır, fakat bunlar web tasarımcılığını profesyonelce yapan insanlar için yeterli olmayacaktır. İnternet Explorer ya da Netscape Navigator gibi tarayıcılar kullanarak bağlanmak istediğiniz adresi girip istediğiniz sitenin ana sayfasına girdiğinizde, bağlantıyı yaptığınız sunucu bilgisayar size o sayfayı HTML kodları halinde gönderir ve sizin kullandığınız tarayıcı bu HTML kodlarını alıp yorumlayarak, yazılar, nesneler,resimler şeklinde karşınıza getirir. Sadece HTML kullanılarak hazırlanmış bir sayfada hareket eden nesneler göremezsiniz(Animated GIF olarak adlandırılan hareketli resimler hariç). Burada hareket eden nesneler ile bir yazının hareket etmesi, bir bağlantının üzerine gelince onunla ilgili açıklama çıkıp kaybolması ve buna benzer şeyler kastedilmektedir. Web sayfalarında bu hareketliliği sağlamak için Scripting dilleri denilen ve normal programlama dillerinden bazı farklılıkları olan diller kullanılır. Bu Script dillerden bazıları JavaScript, Visual Basic Script(VBScript olark bilinir), Jscript, PHPScript, PerlScript’tir. Aslında bu nesneleri gizlemek-göstermek ve hareket ettirmek için DHTML(Dynamic HTML) denilen ve HTML’nin, bu bahsettiğimiz işlemleri yapabilmesi için, ekrandaki nesneleri katmanlara ayırmamızı sağlayan bir dil de gereklidir. HTML ve DHTML komutları arasında ilk bakışta ayrım yapmak zordur, yani bunlar iç içe kullanılan dillerdir. Scripting dillerinin normal programlama dillerinden farkı özel bir derleyiciye sahip olmamaları ve yorumlanmalarının sonunda çalıştırılabilir(.exe veya .com uzantılı bir dosya) dosyalar elde edilmemeleridir. Bu diller tarayıcı olarak adlandırılan programlar tarafından işlenir ve direk çıktı üretilir.
Buraya kadar kullanıcının karşısına yazılar, resimler çıkarabilmemizi sağlayan diller ve sayfada daha hareketli işler yapabilmemizi sağlayan dillerden bahsettik. Peki biz sitemize giren kullanıcıdan bilgi alıp bunları diske daha doğrusu bir metin dosyasına ya da gelişmiş bir veritabanına kaydetmek istersek ne yapacağız? İşte bu noktada ASP, PHP, CGI gibi dillerden yararlanacağız.

ASP, PHP, CGI gibi diller sunucu taraflı scripting dilleri, JavaScript, VBScript, Jscript gibi diller ise istemci taraflı scripting dilleri olarak bilinir. İstemci taraflı bir dil ile yazdığınız kodlar kullanıcının bilgisayarına olduğu gibi gönderilir ve kullanıcının tarayıcısı bu kodu yorumlayıp gerekli işlemleri yapar. Oysa ki sunucu taraflı dillerde bu durum farklıdır. İçerisinde ASP, PHP, CGI kodu bulunan sayfaya girildiğinde sayfanın istendiği sunucu bu kodları alır, yorumlayıp gerekli işlemleri yapar ve sonuçları HTML’ye çevirip kullanıcıya yollar. Böylece kullanıcı sayfanın kaynak koduna baktığında sunucu taraflı dillerle yazılmış tek satır kod bile göremez.
Active Server Pages (Aktif Sunucu Sayfaları) kelimelerinin baş harflerinden oluşan ASP, daha önce de söylediğimiz gibi sunucu taraflı geliştirme ortamıdır. Dosya uzantısı “.asp” olan ASP sayfalarında HTML ve Script dili bir arada kardeşçe bulunabilmektedir. ASP teknolojisi sayesinde, sayfalarınıza koyacağınız HTML, VBScript kodları ve veritabanı uygulamaları, sunucuda icra edileceğinden, ziyaretçinin tarayıcısının örneğin VBScript’i tanımayan Netscape olması, hiç önemli değildir. ASP bu özgürlüğü, kodların sunucu tarafında işletilmesine borçludur. Kullanıcının ekranında sadece kodların işletilmesi sonucunda oluşan HTML sayfası görüntülenir. ASP’ nın bir avantajı da, kullanılan kodların başkaları tarafından kopyalanamamasıdır.

Buraya kadar anlattıklarımızdan bir özet yaparsak bir ASP sayfasının nelerden oluştuğu hakkında şunları söyleyebiliriz:

• ASP sayfasının içinde kod vardır.
• ASP sayfasının kodları Web sunucusu tarafından icra edilir.
• ASP sayfası kullanıcının tarayıcısına salt HTML kodu olarak gelir.

ASP İçin Neler Gereklidir?

2011-03-20T15:56:00.001-07:00

ASP İçin Neler Gereklidir?

ASP sayfalarının çalışabilmesi için sayfaların bulunduğu bilgisayarın bir Web sunucusu haline getirilmesi gerekir. Bunu için Microsoft’un iki ürünü vardır: birincisi Windows 95 ve 98 için ayrı sürümleri olan PWS(Personal Web Server ) yani Kişisel Web Sunucusu, diğeri Windows NT ve Windows 2000 için geliştirilmiş IIS(İnternet İnformation Services) yani İnternet Bilgi Servisi. Bu iki ürünün arasında bazı farklılıklar vardır. PWS en fazla 5-10 ziyaretçinin aynı anda bağlanabileceği küçük çaplı uygulamalarda kullanılır. Eğer çok fazla sayıda kişiye, hızlı hizmet vermek istiyorsanız o zaman IIS bu iş için daha uygundur.

ASP uygulamaları yazmak için bir editör gerekir. Bu piyasada bulunan herhangi bir editör olabilir. Web tasarımı için özel olarak hazırlanmış editörler bu iş için daha uygundur. Sadece Notepad kullanarak bir ASP sayfası hazırlanabilir. Özel olarak hazırlanmış editörlerden Microsoft FrontPage, Allaire HomeSite ya da Cofffe Cup HTML Editor kullanılabilir. Bu özel editörleri kullanırsanız kullanımı pratik olan sürükle-bırak nesneleri kullanabilir ve yazdığınız kodları ayırt edebilmek için renklendirme özelliklerinden yararlanabilirsiniz.

OO4O-Oracle Objects For OLE

2011-03-20T15:51:00.001-07:00

OO4O-Oracle Objects For OLE

Bu başlık altında ASP kullanarak Oracle veritabanına erişmek için Oracle tarafından geliştirilmiş farklı bir teknik kullanacağız. Bu tekniği kullanırken diğer örneklerimizde olduğu gibi VBScript kullanacağız.

OO4O herhangi bir programlama dilinden ya da scripting dillerinden Oracle veri tabanına erişerek daha kolay uygulama geliştirmek için dizayn edilmiş bir Oracle ürünüdür. Bir programlama dili içerisinden bu ürünü kullanabilmek için, ilgili programlama dilinin Microsoft COM Automation ve ActiveX olarak adlandırılan teknolojileri desteklemesi gerekir. Visual Basic, Visual C++, IIS Active Server Pages(VBScript,JavaScript) dilleri bu desteği verir.
OO4O üç ürün içerir. Birincisi OO4O Automation Server’dır. Bu ürün veritabanına bağlanıp, SQL ve PL/SQL komutlarını çalıştırmak için gereken nesneleri kapsar.(Bunlar COM Automation Objects olarak adlandırılan nesnelerdir.) İkincisi Oracle Data Control ‘dür. Bu üründe yukarıda bahsettiğimiz görsel dillerdeki edit, text, list ve grid vb. kontrolleri ile Oracle veritabanı arasında veri alışverişi sağlamak için geliştirilmiş ActiveX kontrolüdür. Üçüncü ürün ise Oracle Objects for OLE C++ Class Library olarak adlandırılan üründür ve bu da Microsoft Visual C++’den Oracle veritabanı erişimi için geliştirilmiş sınıf kütüphanelerini içerir.
OO4O istemcideki uygulamaların sunucuya erişip komut çalıştırmalarını ve komutların sonuçları üzerinde işlem yapmalarını sağlar. OO4O kullanarak yazdığımız tüm uygulamalarda aşağıdaki adımları sırayla gerçekleştirmeliyiz:

• OO4O Automation Server’ eriş
• Oracle Database Server’a bağlan
• Komutları çalıştır ve sonuçları al
• Server bağlantılarını kapat ve kullanılan OO4O nesnelerini bellekten sil

OO4O Aoutomation Server’a erişmek için OraSession nesnesi kullanılır:

<%Set OO4OSession = CreateObject(“OracleInProcServer.XOraSession")%>

Burada OO4Osession bir değişken ismidir. “CreeateObject” ise VBScript’in bir fonksiyonudur. Bu fonksiyon içerisine girdiğimiz parametrelerle OO4O Automation Server’a erişiyoruz. Oracle Databease Server’a bağlanmak için OpenDatabase metodu kullanılır:

<%Set isciDb= OO4ODBSession.OpenDatabase("ogr", "usr_esef/esef", 0)%>

Burada “ogr” veritabanımızın SID olarak da adlandırılan ismidir. Bu işlemden sonra veritabanı işlemleri için “isciDb” değişkeni kullanılabilecek. “usr_esef” kullanıcı adı ve “esef” de bu kullanıcının şifresi. Buraya kadar yaptığımız işlemleri OraServer nesnesini kullanarak biraz farklı yazım şekliyle gerçekleştirebiliriz:

<%Set OO4OServer = CreateObject("OracleInProcServer.XOraServer")
OO4OServer.Open("ogr")
Set isciDbSession1 = OO4OServer.OpenDatabase("usr_esef/esef")
Set isciDbSession2 = OO4OServer.OpenDatabase("usr_gef/gef")%>

Yukarıda verdiğimiz komutlarla veritabanı bağlantısını sağlamış oluyoruz. Bundan sonra veritabanı üzerinde çalıştıracağımız komutların nasıl kullanılacağını anlatacağız. OO4O’nun Oracle veritabanı üzerinde çalıştırılabilen komutları; sorgular, UPDATE, DELETE,INSERT gibi veri işleme dili komutları(DML), PL/SQL komutları, veri tanımlama dili(DDL) komutları ve birden fazla sorgunun çalıştırılması olarak adlandırılan transaction kontrol komutları olarak sınıflandırılır.

OO4O’de bir sorgu çalıştırmak için CreateDynaSet metodu kullanılır. Bu metod çalıştırıldığında OraDynaset nesnesi oluşturulur. Bu nesne sorgu komutunun döndürdüğü kayıtları içeren bir “recordset” nesnesi gibidir. OraDynaset nesnesi üzerinde bir sonraki kayda git, bir önceki kayda git vb. gibi kayıtlar üzerinde hareket etme işlemlerini gerçekleştirebiliriz.

Set OO4OSession = CreateObject(“OracleInProcServer.XOraSession")
<%Set isciDb = OO4OSession.OpenDatabase("ogr", "usr_esef/esef", 0 )
Set isciler = isciDb.CreateDynaset("SELECT isciadi, iscino FROM
isci",ORADYN_NOCACHE)
While NOT isciler.EOF
------ ‘işlem komutları
yedek=isciler("isciadi")
------
isciler.MoveNext
Wend%>

Burada isciler(“isciadi”) yazım şekliyle tablonun geçerli olan kayıttaki alan değerleri elde edilebilir. Oluşturduğumuz OraDynaSet nesnesi “isciler” değişkeni ile temsil edilmekte. Bu kayıt setinin “isciler.EOF” komutuyla sonuna gelip gelinmediği kontrolü yapılıyor. “isciler.MoveNext” komutuyla bir sonraki kayda geçiliyor. Burada MoveFirst, MoveLast, MoveNext, MovePrevious, MoveNextn, MovePreviousn, MoveRel, ve MoveTo komutları da kullanılabiliyor. Burada sonunda “n” bulunan komutlar birden fazla kayıt atlamaya yarıyor. Yani “isciler.MoveNextn 5” komutu 5 kayıt sonrasına atlamaya yarıyor. “MoveTo n” şeklinde de “n” sayısıyla verilen kayda konumlanılabiliyor. ORADYN_NOCACHE parametresi OO4O’nun yüklendiği ana dizindeki OraConst.txt dosyasında sayısal bir değere karşılık gelen bir sabit olarak tanımlanmış. Bu parametrenin amacı istemci bilgisayarın sorgu sonucu dönen kayıt setini saklamamasını sağlamaktır.

Yazdığımız sorgular içerisinde değişken kullanmak isteyebiliriz. Bunun için kullanacağımız değişkenleri OraDynaSet nesnemize tanıtmalıyız.

<%EmpDb.Parameters.Add "isci_adi", "ihsan", ORAPARM_INPUT%>

Burada “isci_adi” adında bir değişken tanımlıyoruz ve bu değişkenin değerine “ihsan” karakter dizisini aktarıyoruz. En sondaki ORAPARM_INPUT ise bu değişkenin bir giriş değişkeni olduğunu bildiriyor. Aşağıdaki program parçası bu amaçla adı ihsan olan tüm işçilerin adlarını ve numaralarını alt alta listeliyor.

<%Set OO4OSession = CreateObject(“OracleInProcServer.XOraSession")
Set isciDb = OO4OSession.OpenDatabase("ogr", "usr_esef/esef", 0 )
isciDb.Parameters.Add "isci_adi", "ihsan", ORAPARM_INPUT
Set isciler = isciDb.CreateDynaset("SELECT isciadi, iscino FROM isci WHERE
isciadi = :isci_adi",ORADYN_NOCACHE)
While NOT isciler.EOF
Response.Write isciler("isciadi")
Response.Write isciler("iscino")
Response.Write "<BR>"
isciler.MoveNext
Wend%>

OO4O’da SQL komutlarını çalıştırmak için iki metod kullanılıyor: ExecuteSQL ve CreateSQL

<%Set OO4OSession = CreateObject("OracleInProcServer.XOraSession")
Set isciDb = OO4OSession.OpenDatabase("ogr", "usr_esef/esef", 0)
isciDb.Parameters.Add "isci_adi", "ihsan", ORAPARM_INPUT
isciDb.ExecuteSQL ("UPDATE isci SET ucret = ucret + 1000
WHERE isciadi = :isci_adi")%>

CreateSQL metodunun kullanım şekli:
Set sqlcumlesi = isciDb.CreateSQL("UPDATE isci SET ucret=ucret+1000
WHERE isciadi=:isci_adi")

Bu iki metod birbirinin yerine kullanılabildiği gibi aralarında bir fark vardır. CreateSQL metodu çalıştırıldıktan sonra OraSQLStmt nesnesini oluşturur. Bu nesne sayesinde aynı sorgu tekrar oluşturulmadan “Refresh” metodu ile çalıştırılabilir. Çünkü yazdığımız sorgu zaten bellektedir. Örneğin yukarıdaki örneğe bağlı olarak başka bir işçinin maaşını artırmak istersek parametre değişkenimizin değerini değiştirip sorgumuzu tazelemek yeterli olur.

isciDb.Parameters("isciadi").Value = "kahraman"
sqlStatement.Refresh

Bir tabloya kayıt eklemek ve silmek içinde SQL komutları çalıştırmalıyız. Yukarıdakilerle benzer şekilde bu işlemlerin yazım şekli şöyle gerçekleştirilebilir:

Set sqlcumlesi = isciDb.CreateSQL ("DELETE from isci
WHERE isciadi = :isci_adi")
isciDb.ExecuteSQL ("INSERT INTO isci(iscino,isciadi,isi,muduru,bolum)
VALUES (1233, 'kerim', 'yazıcı', 7839, 30) ")

PL/SQL bloklarını OO4O kullanarak çalıştırmak için yine CreateSQL ve ExecuteSQL metotlarını kullanıyoruz. PL/SQL bloklarının kullanımını küçük bir örnek üzerinde gösterelim. Bu örneği “bolum” tablosu üzerinde gerçekleştirelim. Bölüm numarasını parametre olarak alıp, bu bölümün adını ve bulunduğu ili geri döndüren bir prosedür yazalım ve OO4O nesneleri ile bunu çalıştıralım.

CREATE OR REPLACE PACKAGE pac_bolum as
PROCEDURE bolum_ad_al (bolum_no IN NUMBER, bolum_ad OUT VARCHAR2,
bolum_yer OUT VARCHAR2);
END pac_bolum;

CREATE OR REPLACE PACKAGE BODY pac_bolum as
PROCEDURE bolum_ad_al(bolum_no IN NUMBER, bolum_ad OUT VARCHAR2,
bolum_yer OUT VARCHAR2) is
BEGIN
SELECT bolumad, bolumyer into bolum_ad, bolum_yer from bolum
WHERE bolumno = bolum_no;

END;
END pac_bolum;

PL/SQL ile paketler oluşturma daha önce anlatılmıştı. Burada yukarıda oluşturduğumuz paketi veritabanına kaydediyoruz. Asp sayfamızda yapacağımız iş bu paket içerisindeki fonksiyonu çalıştırmak.

<%Set OO4OSession = CreateObject("OracleInProcServer.XOraSession")
Set isciDb = OO4OSession.OpenDatabase("ogr", "usr_esef/esef", 0)

isciDb.Parameters.Add "bolum_no", 10, ORAPARM_INPUT
isciDb.Parameters("bolum_no").ServerType = ORATYPE_NUMBER
isciDb.Parameters.Add "bolum_ad", 0, ORAPARM_OUTPUT
isciDb.Parameters("bolum_ad").ServerType = ORATYPE_VARCHAR2
isciDb.Parameters.Add "bolum_yer", 0, ORAPARM_OUTPUT
isciDb.Parameters("bolum_yer").ServerType = ORATYPE_VARCHAR2

Set PlSqlcumlesi = isciDb.CreateSQL("Begin pac_bolum.bolum_ad_al
(:bolum_no, :bolum_adi, :bolum_yer); end;", 0&)

Response.Write isciDb.Parameters("bolum_adi").Value &
isciDb.Parameters("bolum_yer").Value
%>

Yukarıdaki program parçasında önce veritabanı bağlantısı kuruluyor. Daha sonra prosedüre gönderilecek ve prosedürden dönen değerleri karşılayacak değişkenler tanımlanıyor. Burada parametre değişkenlerinin veri tiplerinin nasıl belirlendiği de görülüyor. Bunun için “ServerType” kullanılıyor. “ORATYPE_NUMBER” ve “ORATYPE_VARCHAR2” sabitleri yine OraConst.txt dosyasında tanımlanmış ve Oracle’da kullandığımız “number” ve “varchar2” veri tiplerine karşılık geliyor. Daha sonra “CreateSQL” metodu ile “begin ..end” bloğu içerisinde ilgili prosedürümüz “paket_adı . prosedür_adı(parametreler)” şeklinde çağrılıyor. Sonrada değişkenlerimizde elde ettiğimiz değerler ekrana yazdırılıyor. Burada “bolum_no” değişkenine bir ilk değer verildiği için aranan bölüm numarasının direk 10 olduğu görülüyor.

OO4O’da veri işleme dili komutlarının kullanılabileceğini de söylemiştik. Yani bir veri tabanı nesnesi oluşturup bununla ilgili hakları diğer kullanıcılara vermek gibi işlemler yapılabilir. Aşağıdaki örneğimizde de “isci” tablomuzu oluşturma ve bazı hakları kullanıcılara verme işlemleri görülmekte.

Set OO4OSession = CreateObject("OracleInProcServer.XOraSession")
Set isciDb = OO4OSession.OpenDatabase("ogr", "usr_esef/esef", 0)

isciDb.ExecuteSQL("create table isci (isciadi VARCHAR2(20),
iscino NUMBER(6),
muduru NUMBER(6),
ucret NUMBER(6)")

isciDb.ExecuteSQL("GRANT UPDATE,INSERT,DELETE ON isci TO usr_gef")
isciDb.ExecuteSQL("REVOKE UPDATE ON isci FROM usr_gef")

URL Encoding

2011-03-10T14:42:00.001-08:00

URL Encoding

URL Encoding. Nedir bu URL Encoding ve ne işe yarar ? Hemen bir göz atalım.

Her ne kadar bu konumuzla ilgisi bulunmuyor gibi gözüksede, bu konu biraz HTML Encoding'e benziyor. Farkı ise, bir bilgiyi alıp Encoded hale çevirmesidir. Yani, bilgi içerisindeki tüm boşluk oluşturabilecek yerler "+" işareti ve diğer ASCII dışında kalan karakterler de Onaltılık ANSI değerleri ile replace edilir. Hepiniz muhakkak bugüne kadar görmüşünüzdür, Browser da adres hanesinde bazen çok garip karekterler türer.
Bunu bir örnek ile pekiştirelim.

Kullanım şekli şöyle: Server.URLEncode( string )

Diyelim elinizde, daha doğrusu Veritabanınızda bir bilgi, açıklama var. Ve siz bunu bir asp sayfanızda görüntülüyorsunuz ve buna bir link vermek istiyorsunuz. Diyelim şöyle bir link;

filanca.asp?id=a12b=falancabilgi
buna link verirsek:
http://www.falanca.com/filanca.asp?id=a12b=falancabilgi
Bu hali alacaktır. Peki bu format işlermi ? Garantiye almak için URLEncoding bunu şu şekle çevirir;

http%3A%2F%2Fwww%2Efalanca%2Ecom%2Ffilanca%2Easp%3Fid%3Da12b%26%3Dfalancabilgi

Evet, biraz cin çarpışma döndü, ama yakından incelersek burada;

"." = %2E
":" = %3A
"=" = %3D
"/" = %2F

"?" = %3F ... gibi değerlere dönüştüğünü görürüz.

Nedir peki bu % işaretleri ile kombine olmuş harflar ve rakamlar? Bunlar yukarıda sözü geçen, Onaltılık ANSI değerleridir. Yani nokta, soru işareti, slash ve eşittir gibi ASCII karekterler ANSI formatına dönüşüyor. Win2000 kullananlar bunu Notepad de bir bilgiyi kaydederken görmüştür. Save dialog boxın en altında Format kayıt türü yazar. Bu özellik tabii Win98 ve 95 de mevcut değil.

Asp' de Buffer

2011-03-10T14:40:00.000-08:00

Asp' de Buffer

Sayfa Tamponlama(Buffer) nedir ?

Sayfa Tamponlaması ASP de kullanılan ilginç bir özelliktir. Sayfa Tamponlanması, response nesnesinin bir özelliğidir. Bize getirdiği fayda ise; Client tarafı, sunucudan bilgiyi talep ederken bize ne aldığını kontrol ettirir, yani denetletir. response nesnesine bağlı çalışan Buffer özelliğinin default değeri daima False dır. Değer bu iken, yani false iken bir sayfadaki ASP scripti oluştuğu gibi sunulur, yani script adım adım uygulanarak sayfaya yapması isteneni uygular.

Fakat biz Buffer değerini True olarak atarsak, Script tamamen çalıştırlmadan daha doğrusu tamamlanmada client tarafına bilgi sunulmaz. Kullanım şekli;

<% response.Buffer = True %>

Dikkat edilmesi gereken bir husus, bu tanımlama sayfadaki Html taglarının üstünde yer alıyor olması gerekir. Aksi takdire hata alırsınız. Bu arada hemen belirtelim, bu özellik ile Flush özelliğini beraber kullanabiliriz. Flush, bir script işleminde elde edilecek sonuçlar sayfaya yazdırılana kadar daha önce istemci tarafına yollamak istediğimiz bilgileri gönderir. bu da bize bir nevi hız kazandırır.

Buffer özelliğin kullanılmasının en iyi örneğini cookielerde verebiliriz. Burada sunucu ve istemci ile bilgi alışverişi esnasında oluşabilecek hataları Buffer özelliği ile önleyebiliriz. Buna kısa ve basit bir örnek vermek gerekirse:

Diyelim, bir sayfanız var ve buraya kimsenin ulaşmasını istemiyorsunuz. Hali ile şifre koyarsınız.

<%
response.Expires = 1000
response.Buffer = True ' ışte Buffer özelliği burda devreye giriyor !
session("UserLoggedIn") = ""
if Request.Form("login") = "true" then
CheckLogin
else
ShowLogin
end if
Sub ShowLogin
%>
Bakınız sayfadaki scripte (yukarıda) bir istek geliyor. Nedir? parolayı kontrol et ! yani Scriptin bu kısmı formdan gelen bilgiyi aşağıdaki scripte paslıyor, ve oda şifrenin doğru olup olmadığını kontrol ediyor. ışte burda "Buffer = True" olayı
kontrol ediyor.
%>
Sub CheckLogin
if LCase(Request.Form("kullanıcıadi")) = "AliVeliKonya" And LCase(Request.Form("sifre")) = "123456" then
session("UserLoggedIn") = "true"
response.Redirect "falanca.asp"
else%>
<%
response.write("şifre geçersiz..")ShowLogin
end if
end Sub
%>

Bu tabii gayet basit ve kısa bir script. Burada sadece bir örnek teşkil etsin diye verdim. Bu olay daha karmaşık ve uzun scriptlerde daha da belirgin bir şekilde rol oynayacaktır.

Text Tabanlı Sayaç

2011-03-10T14:37:00.001-08:00

Text Tabanlı Sayaç

<%
strPath = "counter.txt"
strPath = Server.MapPath(strPath)
'File System objesini counter.txt dosyasını okuyup yazabilmemiz için kullanacağız
Set objScr = Server.CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
'counter.txt dosyasının var olup olmadığına bakacağız
if not objScr.FileExists(strPath) then
'eğer yok ise dosyayı oluşturalım
set CreateFile = objScr.CreateTextFile(strPath)
CreateFile.writeline 0
Set CreateFile = nothing
end if
'counter.txt dosyasını açalım
Set OpenTxtFile = objScr.OpenTextFile(strPath)
'counter.txt dosyasını okuyalım
count = OpenTxtFile.ReadLine
'OpenTxtFile ın içini boşaltalım
Set OpenTxtFile = Nothing
'Okuduğumu sayıyı bir arttıralım
'(Tabi Burda sayfanıza gelen kişiyi arttırmak için 5 de arttırabilirsiniz) :)
count = count + 1
'count u bir arttırdığımız şekilde counter.txt dosyasına yazalım.
Set OpenTxtFile = objScr.CreateTextFile(strPath,true)
OpenTxtFile.writeline count
'OpenTxtFile ın içini boşaltalım
Set OpenTxtFile = Nothing
%>

Sitemizi toplam <%=count%> kişi ziyaret etmiştir.

MsgBox 'da Kullanılan Simgeler

2011-03-10T14:31:00.001-08:00

MsgBox 'da Kullanılan Simgeler

Anlamı Değeri Simgesi
vbCritical 16 X
vbQuestion 32 ?
vbExclamation 48 !
vbInformation 64 İ
vbOKOly 0 Sadece OK dügmesini gösterir
vbOKCancel 1 OK ve Cancel " "
vbYesNoCancel 3 Yes, NO ve cancel " "
vbYesNo 4 Yes ve NO Düğmesini

Şimdilik Bukadar Yazıyorum Gerisi Gelecek

Bir Örnek Yapalım:

<SCRIPT LANGUAGE="VBScript">
Dim Deger
Deger = MsgBox ("Oldumu?", 35, "MsgBox Örnegi")
</SCRIPT>

Tarih ve Saat

2011-03-10T14:30:00.001-08:00

Tarih ve Saat

Date: Bugün tarihini verir. (14.01.2001 gibi)

Time: O andaki saati verir. (00:54:23 gibi)

Now: O andaki tarih ve saati birlikte verir. (14.01.2002 00:54:23 gibi)

VBScript’in buna ek olarak
Weekday (haftanın günü),
WeekdayName (günün adı)
Monthname (ayın adı)

Fonksiyonları da vardır. Bu fonksiyonlar değerlerini Date fonksiyonuna göre alırlarlar.

<%= WeekdayName(Weekday(Date))%>

komutu bize bugün Pazartesi ise “Pazartesi” değerini verir.

<%= MonthName(Month(Date))%>

komutu bize bu ay Ocak ise “Ocak” değerini verir. VBScript’in bunlara ek olarak Day (gün), Month (ay) ve Year (yıl) fonksiyonları da değerlerini Date fonksiyonundan alarak, size bir rakam verirler. Eğer tarih 14 ocak 2002 ise:

<%= Day(Date)%>... 14
<%= Month(Date)%>... 1
<%= Year(Date)%>... 2002

değerini verir. VBScript, bu değerleri doğruca işletim sisteminden alır. Dolayısıyla işletim sisteminin bölgesel ayarları Türkiye için yapılmışsa, gün adları Türkçe olarak Görünecektir....

Ayrıca, tarih ve saat biçimleri de bölgesel ayarlara bağlı olarak, ay önde, gün arkada veya tersi, saat de 12 saat veya 24 saat esasına göre döner. ASP programlarınızı kişisel Web Server'da denerken kendi bilgisayarınızın tarih ve saatini; gerçek Internet'te çalıştırırken Server'ın tarih ve saatini alırsınız. Sayfalarınızda ay ve gün adlarını Türkçe görüntülemek için, önce Server'ın bölgesel ayarlarını sınamanız ve eğer isimler Türkçe gelmiyorsa, bunları çeviren Sub'lar veya fonksiyonlar yazmanız gerekebilir.

Windows XP Professional Edition’da Yazma İzni Vermek

2011-03-10T14:21:00.000-08:00

Windows XP Professional Edition’da Yazma İzni Vermek

Bir çok uygulama çalışırken veritabanı kullanır. Veritabanına yazma izni verilmediğinde uygulamalar hata verirler. ASP İndir’e en çok gelen hata bildirileri ve sorular da bu yönde. Microsoft’un Windows XP’de yazma izni vermemiz için gerekli olan kısmı gizli tutması nedeniyle bir çok kişi bu işlemde zorlanıyor. Uygulamaların çalışması için gerekli yazma izinlerini verebilmeniz için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekiyor.

1. Öncelikle My Computer’a girip Tools/Folder Options’a giriyoruz. Ardından View tabına giriyoruz.

2. Burada en aşağıda “Use simple file sharing (Recommended)” seçeneğinin yanındaki işareti kaldırıyoruz. (Resim 1)

3. Artık “Security” tabımız aktif oldu. Dosyalarımızın bulunduğu dizine ters tıklıyoruz.
Properties’e giriyoruz. Buradaki listede IUSR_MakinaAdi (IUSR_PCNET gibi) isimli bir kullanıcı yok ise Add tuşuna basıyoruz varsa 5. adıma geçebilirsiniz. (Resim 2)

Resim 3

4. Add tuşuna bastıktan sonra açılan pencerede Advanced tuşuna basıyoruz. Burada yeni bir pencere daha açılacak ve burada da Find Now tuşuna basacağız. Listeden IUSR_MakinaAdi kullanıcısını seçip; OK tuşuna basacağız. Görünen pencerede tekrar OK tuşuna basıyoruz. (Resim 3)

Resim 4

5. Internet Guest Account(Makina\IUSR_MakinaAdi) kullanıcısına tıklayıp aşağıdaki yetkilerden Modify ve Write’ı seçiyoruz. (Resim 4) Ardından Apply & OK tuşlarına basıp kapanmasını sağlıyoruz. Artık bu dizin yazma izinlerine sahip.

Resim 5

Flash'ta Microsoft asp Kullanımı

2011-02-28T12:50:00.000-08:00

Flash'ta Microsoft asp Kullanımı

Flash ortamında hesaplama yaptırmak veya matematiksel ifadelerle uğraşmak her ne kadar mümkün olsa da, veri tabanı ile etkileşim özelliği bulunmadığından ASP dosyalarını çağırmak ve onlara parametre göndermek oldukça faydalı bir özellik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu amaçla Flash’ın “Get URL” eylemi kullanılır.

On (Release)
Get URL (“FlashVE.asp”, window=”_self”, vars=POST)
End On

Kod-x: FlashVE.asp dosyası ile Flash formunu birbirine bağlayan kodlar.

1.1 Get URL (URL’yi Al) Eylemi:

GetURL fonksiyonu, Flash’ta hazırlanmış olan text alanlara girilen verilerin veri tabanları ile etkileşebilmeleri için herhangi bir html, asp, cgi veya webte çalışan benzeri bir dosya çağırabilir. Misal olarak aşağıdaki kodlar verilebilir. Bu kodlar birbirinden ayrı olarak işlenmeli. Hepsinin tek bir nesneye ait olduğu düşüncesi yanlış olur.

Get URL (“FlashVE.asp”, window=”_self”, vars=POST)
Get URL (“index.html”, window=”_self”)
Get URL (“http://www.xxxceemxx.blogger.net”, window=”_self”)
Get URL (“mailto:xxxceemxx@blogger.net”)

Kod-x: Get URL ile çağırılabilen dosya tipleri ve kullanılan parametreler.

İlk satırda asp dosyasına POST metodu aracılığı ile Flash formundan girilen değişkenlerin değerleri gönderilmektedir. İkinci satırda ise index.html dosyası çağırılmaktadır. Window parametresi ile web gezgininde esas pencerede dosyanın görüntülenmesi sağlanmaktadır. Aksi halde web sayfasının açılacağı normal pencere değeri, yeni bir pencere ile açılması yönündedir. Üçüncü satırda ise bir web sitesine doğrudan yönlendirme vardır. Dördüncü satırdaki kod ile ise elektronik posta adresine mesaj gönderebileceğiniz ilgili bir program tetiklenmektedir.

Şekil-x: Get URL fonksiyonunun kullanımı.

ASP kodu POST metodu ile gönderilen değişkenlerin değerlerini işleyebilmek için, Request.Form nesnesini kullanmaktadır. Bu nesne form değerlerinin kullanılması için geliştirilmiştir.

the page cannot be displayed:HTTP: Error 403

2011-02-26T12:40:00.003-08:00

"the page cannot be displayed:HTTP: Error 403";

1 - Büyük bir olasılıkla web hizmetini başlatmamış olabilirsiniz. Services'e gidip web service' i çalıştırın.
2 - Permissions yani yetkilendirmeyi hatalı yapıyor olabilirsiniz. Görmek istediğiniz dosyanın bulunduğu klasöre "read" hakkını vermelisiniz.

the page cannot be Found:HTTP: Error 404

2011-02-26T12:40:00.001-08:00

"Download the File";

Büyük bir olasılıkla web hizmetini başlatmamış olabilirsiniz. Services'e gidip web service' i çalıştırın.

"the page cannot be Found:HTTP: Error 404";

- Eğer sayfanın bulunmadığına dair hata veriyorsa sitenize bağlandığınız fakat dosyanızın yerinde olmadığı anlamına gelir.

1- İnternet services manager' da Home Directory' i yanlış tanımlaöış olabilirsiniz.
2- Dosyayı hatalı bir yere kopyalamış olabilirsiniz.
3- "Address" kısmına yanlış dosya adı yazmış olabilirsiniz.

Tamsayı elde etmek

2011-01-15T14:05:00.001-08:00

Tamsayı elde etmek

Rnd fonksiyonu ile ilgili yukarıdaki örneği yaptıysanız, dönen sayının 0 ile 1 arasında, yani daima kesirli olduğunu görmüş olmalısınız. Bazen bizim sayfalarımızdaki hesaplamalar veya veritabanından alınan değerler de kesirli olabilir. Örneğin öğrencilerin not ortalamalarını hesaplattırırken VBScript size sonu gelmez kesirler verecektir. Oysa çoğu zaman bu rakamların ya yukarı "yuvarlanması", ya da sadece tam sayı bölümü gerekir. VBScript'te Int() fonksiyonu, bize bir sayının tam sayı bölümünü verir. Diyelim ki elimizdeki KesirliSayi değişkeninin değeri 123,234567 olsun.

Tamsayi = Int(KesirliSayi)

işleminden sonra Tamsayi değişkenin değeri 123 olur. Fakat kimi zaman bir sayının kesirli bölümünü böyle bıçakla kesip atmak işimize gelmeyebilir. Round() fonksiyonu, kesirli bir sayıyı yukarı veya aşağı "yuvarlayarak" tam sayı haline getirir. Bu kez ki elimizdeki KesirliSayi değişkeninin değeri 5,6 olsun.

Tamsayi = Int(KesirliSayi)

işleminden sonra Tamsayi değişkenin değeri 6 olur. Kesirli sayı 56,2 ise, Round() fonksiyonu bize 56 değerini verir.

Programımız, elde ettiği ve Paraat değişkenine kaydettiği bu sayı 1 ise, Yazı gelmiş sayıyor; ve Browser Penceresine "Yazı!" yazıyor. Bu arada yapılan atış sayısını kaydettiğimiz Atis ve gelen tura sayısını tuttuğumuz Tura değişkenlerinin değeri bir arttırılıyor. ParaAt değişkeninin değeri başka bir şeyse (ne olabilir?), programımız bu kez tura geldiğine hükmediyor ve Browser penceresine "Tura!" yazıyor. Do döngüsü, Tura gelen atışların sayısı 3 oluncaya Bu ASP sayfası görüntülenirken Browser'ın Yenile düğmesini kadar devam ediyor. Çünkü Do döngüsünü While Tura < 3 (Tura 3'den az iken) deyimi ile çalıştırıyoruz. Ve program sonunda 3 tura gelinceye kadar kaç atış yaptığını yazıyor. tıklarsanız, her seferinde Tura getirmek için farklı sayıda atış yapmak gerektiğini; aynı sayıda atış yapılsa bile turalarla yazıların yerinin değiştiğini göreceksiniz.

Sabit Bir Başlık

2011-01-15T14:03:00.001-08:00

Asp İle Sabit Bir Başlık

Şimdi Sizlere Asp de çok kullanılan bir özelligi anlatacagım

<!--#include virtual="dosyaadı.htm"

Mesala Kullanmak istedigimiz bir sayfam menü Diye bir kısım oluşturduk ve bunu hersayfamızda görünmesini istiyoruz
Bunu include virtualile yapabiliyoruz ve Görünmesini istedigimiz sayfalara bu nu yazıyoruz ve ardından hazırladıgımız sayfanın adını yazıyoruz ve her sayfada ayrı ayrı hazırlama derdinden kurtuluyoruz. Buna bir örnek yapalım:

<body>
<p align="center">
<img src="/resimlerim/banner.gif"
<p align="center">
<font><strong><font face=Lucida sans unicode" size="2">
<a href="http://sitem.com">Ana Sayfa</a>

<a href="http://sitem.com/oyun.asp">Oyunlarımız</a>

<a href="http://sitem.com/Arama.asp">Arama</a>

<a href="http://sitem.com/Öneriler.asp">Önerileriniz</a>

<a href="http://sitem.com/spor.asp">Spor Haberleri</a>
</font>
</strong>
</font></p>

**********************************
Yukarıdaki Sayfayı "ust.htm" Adıyla Kaydedin;
*********************************

<html>
<head>
<meta http-equiv="content-Type"content="text/html;charset=ISO-8859-9">
<meta http-equiv="content-Type"content="text/html;charset=windows-1254">
<title>include virtual</title>

</BODY>
</HTML>

**********************************
Yukarıdaki koduda "ilk.asp" Adıyla Kaydedin;
*********************************

Bunun sayesinde bütün sayfalarımızda başlık kısmını ayrı ayrı hazırlamaya gerek kalmadı, sadece başlık kısmana ait sayfayı degiştirip yayınlamamız yeterli olacak. Bu sayede zamandan kazanmış olacagız.

Veri Tabanundan verileri okumak

2011-01-15T13:58:00.000-08:00

Veri Tabanundan verileri okumak

Aşağıdaki koda bir bakalım

<%
Dim Baglanti, Bag, KayitSeti

Baglanti = Baglanti.Open ("DRIVER={Microsoft Access Driver (*.mdb)};DBQ=" & Server.MapPath("db/veritabani_dosyasinin_adi.mdb"))

Set Bag = Server.CreateObject("ADODB.Connection")
Bag.Open (Baglanti)
Set KayitSeti = Bag.Execute("Select * FROM Dersler ORDER BY DersNo")

Do While Not KayitSeti.eof
%>

<%
KayitSeti.movenext
loop
%>

Burada öncelikle baglantımızı kurtuk daha sonrada.

<% Do While Not.KayitSeti.eof %>

yazarak, veritabanındaki bütün kayıtları, en baştan başlayarak sonuna kadar okutuyoruz. ve bir tabla işerisine

<% =KayitSeti("DersNo") %>
<% =KayitSeti("DersIsmi") %>

Bu kodlar, veritabanındaki DersNo ve DersIsmi diye tanımlanan alanlardaki verileri okuyor.

<% KayitSeti.movenext
loop %>

Bölecede ikinci satıra geçip onu okuyoruz. yani Nekadar kayıt varsa okuyor ve kayıtlar bittindede duruyor .

Verilere Link Vermek

2011-01-15T13:57:00.001-08:00

Verilere Link Vermek

Mesela adam sizin hazırladığınız forma email adresin veya web adresini girmiş. Linklere tıklayıp Yazılı adresine gitmek istiyorsunuz. Nasıl yapılıyormuş bu işlem!

Veritabanınızdaki adresin adı "email" olsun.

Yazdıgımız bu değere Hyperlink olarak

<%=rs("email")%>

Visual Basic ile basit bir ASP componenti yapalım

2011-01-15T13:51:00.001-08:00

Visual Basic ile basit bir ASP componenti yapalım

Visual Basic ile response nesnesini kullanan basit bir componenti beraberce yapmaya çalışalım. Aşağıdaki maddeleri teker teker uygulayın.

ÖRNEK

1-Yeni bir Active-X DLL projesi açın.
'-- Eğer aşağıdaki ASP kütüphanesi seçeneğini bulamadıysanız; IIS, PWS veya Visual InterDev ile beraber yüklendiğini söylemeliyim.
2-Proje içerisindeyken, References menüsünden Microsoft Active Server Pages kütüphanesini aktif hale getirin.
3-Proje kolay bir isim verin. (geveze)
4-Sınıf yani class ismi verin. (papagan)
5-Visual Basic kod penceresine aşağıdaki kodları yazın ve compile edin.
6-Windows/System altındaki Regsvr32.exe kullanılarak DLL sisteme register edilir.

Regsvr32 geveze.dll

<'--proje ismi geveze, class adı papagan verdikten sonra kod penceresinde aşağıdaki kodları yazın.>

Private ASPresponse As response
Public Sub onstartpage(sc As ScriptingContext)
Set ASPresponse = sc.response()
end Sub

Public Sub merhaba()
ASPresponse.write "Merhaba ASPARSIVI ASP Okuluna Hoş Geldiniz..."
end Sub

Public Sub gulegule()
ASPresponse.write "Güle, Güle Tekrar Görüşmek Üzere"
end Sub

<'--Haydi şimdi yaptığımız bu componenti ASP sayfamızda kullanalım.

<'--ornekcomponent.asp>
<%
set konus=server.createobject("geveze.papagan")
'-- Ekrana "Merhaba ASPARSIVI ASP Okuluna Hoş Geldiniz..." yazar.
konus.merhaba
response.write "<br>"
'-- Ekrana "Güle, Güle Tekrar Görüşmek Üzere" yazar.
konus.gulegule
%>

Karakter Dizisi Düzenleme

2011-01-15T13:41:00.001-08:00

Karakter Dizisi Düzenleme

Karakter-dizisi veya String, VBScript için herşey olabilir. "Sana Sevdanın Yolları Bana Kurşunlar" bir String'dir. "Bugün 7 Ağustos 2000" bir String'dir. "Doğum Günün Kutlu Olsun!" bir String'dir. Web sitemizi ziyaret eden kişinin formlarımıza yazacağı ve Gönder tuşunu tıklayarak Server'a göndereceği bilgiler String'dir. Fakat bunların hepsi olduğu şekliyle işimize yaramaz. Bunları yeniden düzenlemek, içinden seçmeler yapmak veya biçimlerini değiştirmek gerekebilir. VBScript bu amaçla kullanılmaya hazır bir dizi fonksiyon verir:

InStr Uzun bir String'in içinde vereceğiniz daha kısa bir String'in bulunup bulunmadığını arar; bulursa bu kısa String'in başlama noktasının değerini verir. Diyelim ki, "Sana Sevdanın Yolları Bana Kurşunlar" String'ini Kayahan değişkenine, "Sevda" kelimesini de Ara değişkenine atadınız. InStr fonksiyonu ile Ara'nın değerinin yerini Kayahan'ın değerinin içinde bulabilirsiniz:

Yer = InStr(Kayahan, Ara)
Yer'in değeri 6 olacaktır; çünkü "Sevda" kelimesi, uzun String'de 6'ncı karakterden başlamaktatır.

Len Bir String'in uzunluğunu belirler. Yukarıdaki örnekte yer alan Kayahan değişkenin uzunluğunu şöyle belirleyebiliriz:
Uzunluk = Len(Kayahan)
Uzunluk değişkeninin değeri 36 olacaktır.

UCase Vereceğiniz bir String'in tüm karakterlerini büyük harfe çevirir.
YeniString = UCase(Kayahan)
Yeni String'in değeri: "SANA SEVDANIN YOLLARI BANA KURŞUNLAR" olacaktır.

LCase Vereceğiniz bir String'in tüm karakterlerini küçük harfe çevirir.
YeniString = LCase(Kayahan)
Yeni String'in değeri: "sana sevdanın yolları bana kurşunlar" olacaktır.

LTrim, RTrim, Trim Verdiğiniz String'in (sırasıyla) solunda yani baş tarafında; sağında yani sonunda ve hem başında ve hem de sonundaki boşlukları temizler.
Space İçinde, vereceğiniz sayı kadar boşluk olan boş bir String oluşturur. Örneğin
Bosluk = Space(20)
Bosluk değişkenin değeri " " (20 boşluk) olacaktır.

String İstediğiniz sayıda ve istediğiniz bir karakterle bir String oluşturur.
YeniString = String(3, "*")
YeniString değişkeninin değeri "***" olacaktır.

Left, Right Bir String'in içinde soldan (baştan) veya sağdan (sondan) verdiğiniz sayıya kadar olan karakterleri verir. Örneğin, yine yukarıdaki Kayahan değişkenini kullanırsak:
Solda = Left(Kayahan, 4)
Solda değişkeninin değeri "Sana" olacaktır; çünkü Kayahan değişkeninin soldan itibaren dört harfi "Sana" kelimesine denk geliyor.

Mid Bir String'in içinde başlangıç noktasını ve karakter olarak boyunu verdiğiniz alanda yer alan String'i verir.
Ortada = Mid(Kayahan, 5, 8)
Ortada değişkeninin değeri "Sevdanı" olacaktır; çünkü Kayahan değişkeninin soldan 5'nci değişkeninden itibaren 8 karakterlik alanda "Sevdanı" karakterleri yer alıyor.

Connection

2011-01-15T13:35:00.001-08:00

Connection

ADO'dan yararlanabilmek için kullanacağımız ilk nesne Connection'dır. Bu nesne ile veritabanı ile bağlantı sağlarız, yol açarız:

<%
Dim Veriyolu
Set Veriyolu = Server.CreateObject("ADODB.Connection")
Veriyolu.Open "Veri_adi"
%>

Burada, Server'ın CreateObject metodu ile ADOBD.Connection nesnesini oluşturuyoruz. Oluşturduğumuz bağlantıya istediğimiz değişken adını verebiliriz. Bu örnekte veriye kurduğumuz bu bağlantı Veriyolu adıyla biliyor. Bu yolla sağlayacağımız veriler, ASP programı boyunca bir isimle bilinmelidir. Veriyolunun açacağı veri kümesinin ismini buradaki "Veri_adi" kelimelerinin yerine yazarız. Bu isim, bağlantının .Open metodu ile açacağı verinin adıdır. Bu, kullanacağımız veritabanı dosyasının adı değildir. Bu isim ile söz konusu veritabanı dosyasını işletim sisteminin ODBC aracına tanıtırken kullandığınız isim aynı olmalıdır. Bir veritabanı dosyasını ODBC aracını kullanarak sisteme tanıtma (DSN-Data Source Name) ayarının nasıl yapıldığını daha önce ele aldık. Bu üç satırla, ASP programı, Server'dan ADO aracılığıyla, sistemin "Veri_adi" kelimelerinin yerine yazacağınız isimli veriye yol açacaktır. Örneğin yukarıdaki kutuda oluşturduğumuz ODBC veri kaynağını kullanacağımız zaman, buraya "uyeler" kelimesini yazacağız,

Dosya Sistemi Nesnesi

2011-01-15T13:29:00.001-08:00

Dosya Sistemi Nesnesi

Dosya Sistemi Nesnesi (FileSystemObject), ASP programının, Web Sunucusunun sabit disk sisteminde, sürücüleri, klasörleri ve dosyaları yönetmekte kullanacağımız temel araçtır. Burada, ne denli güçlü bir araçtan söz ettiğimizi hemen görebilmek için şu kodu yazalım ve dosya_yaz.asp adıyla kaydedelim:

<% Option Explicit %>

Dim YaziFSO, yaz

Set YaziFSO = CreateObject(\"Scripting.FileSystemObject\")

Set yaz = YaziFSO.CreateTextFile(\"c:\\yazi_deneme.txt\",True)

yaz.WriteLine(\"Bu bir denemedir.\")

yaz.Close

Kodumuzun Dim satırında iki değişken belirlediğimizi görüyorsunuz. Fakat bu iki değişkeni sistem nesnesi olan Scripting’in yeni bir olgusu olarak kullanacağımız için daha önce standart değişkenlere değer atadığımız gibi değil, fakat Set komutundan yararlanıyoruz, ve YaziFSO değişkeninde bir “Scripting.FileSystemObject” nesnesi oluşturulmasını sağlıyoruz. (ASP uzmanları arasında gelenek, nesne değeri tutan değişkenlere, ilgili nesnenin baş harflerini eklemektir. Böylece bir değişkenin adına bakarak, işlevini anlamak mümkün olur.)

“yaz” değişkeni YaziFSO’da yeni bir olgusunu oluşturduğumuz FileSystemObject’in CreateTextFile (Düzyazı dosyası oluştur) metodunu kullanıyoruz; bu metod oluşturulacak dosyanın adını ve eğer bu dosya varsa üzerine yazılmasına izin veren True (doğru) veya buna izin vermeyen False (yanlış) kelimesini argüman olarak alır. “yaz” değişkeni şimdi kendisi bir metod kullanabilecek şekilde, FileSystemObject’in bir örneğidir; nitekim WriteLine metodu ile biraz önce oluşturulan dosyaya, argüman olarak verdiğimiz metni yazdırmaktadır. Bu kodu çalıştırdıktan sonra, sabit diskinize bakarsanız, düzyazı dosyasını göreceksiniz:

<asp0009.tif>

Bugüne kadar Web tekniği olarak Browser’da bir sayfayı görüntüleyebileceğimizi sanıyor idiysek, sistem nesneleri kullanarak çok daha farklı şeyler yapabileceğimizi görmüş olduk. Şimdi FileSystemObject’i daha yakından tanıyabiliriz.

Bu nesne bize sabit diske erişme ve onun kaynaklarını kullanma imkanı verir. Bütün nesneler gibi kullanılabilmesi için önce bir değişkenin bünyesinde oluşturulması gerekir:

Dim DosyaSistemi

Set DosyaSistemi = CreateObject(“Scripting.FileSystemObject”)

Dosya Sistemi Nesnesi’nin 20’den fazla metodu vardır; fakat bunlardan önemlileri şöyle sıralanabilir:

CopyFile (dosya kopyala), MoveFile (Dosya taşı), CopyFolder (klasör kopyala), MoveFolder (klasör taşı), Create Folder (klasör oluştur), DeleteFile (dosya sil), DeleteFolder (klasör sil).

Şimdi bunlardan birinin nasıl kullanılabileceğine bir örnek verelim:

Dim DosyaSistemi

Set DosyaSistemi = CreateObject(“Scripting.FileSystemObject”)

DosyaSistemi.DeleteFile “c:\\belgelerim\\test.*”

Bu program ile “Belgelerim” klasöründeki “test” isimli bütün dosyaları silmiş olursunuz. (Bu programı çalıştırmadan önce bir kaç kez düşünmeniz, sanırım iyi olur; çünkü ASP yoluyla sildiğiniz dosyalar, Geri Dönüşüm Kutusu’na gitmez!) Daha az zararlı bir diğer örnek ise şöyle olabilir:

Dim DosyaSistemi

Set DosyaSistemi = CreateObject(“Scripting.FileSystemObject”)

DosyaSistemi.CopyFile “c:\\belgelerim\\*.*”, “c:\\yedekler\\”

Bu program “Belgelerim” dizinindeki bütün dosyaları “Yedekler” dizinine kopyalar.

FileSystemObject’in sadece bir özelliği (Property) vardır: Drives (sürücüler). Fakat bu özellik, bir değil bir çok elemandan oluşan bir dizi-değişken gibi Kolleksiyon (Collection) sayılır. Nede? Çünkü bir Web Server’da birden çok sürücü bulunur. Her sürücü, bu kolleksiyonun üyesidir (FileSystem.Drives) ve her birinin sürücü harfi (.DriveLetter), disk adı (.VolumeName), byte olarak boş alanı (.FreeSpace) özellikleri vardır. suruculer.asp adıyla kaydedeceğiniz şu program, denediğiniz sistemin disk-disket-CD-ROM durumunu size listeleyecektir.

Hata (Err) Nesnesi

2011-01-15T13:28:00.001-08:00

Hata (Err) Nesnesi

Hangi dille olursa olsun program yazarken hata yapmak kaçınılmaz bir kuraldır. Dolayısıyla kullandığınız programlama dili hatalarınızı kolayca yakalamanıza imkan vermelidir.

ASP programlarınızda yazım yanlışlığı, olmayan değişkene gönderme gibi Script hatası olmaması gerekir. Bu tür hatalar, program Web’e gönderilmeden mutlaka ayıklanmalıdır. Fakat programcı olarak öngöremeyeceğiniz, ve çoğu Web ziyaretçisinden veya ziyaretçinin bilgisayarından kaynaklanan hata durumları olabilir. VBScript, şu standart komutla beklenmedik hata durumlarında programın yoluna devam etmesini sağlayabilir:

<% On Error Resume Next %>

Bu komutla VBScript’e, hata halinde bir sonraki satırdan yoluna devam edecektir. Fakat oluşan hata, programın daha sonra vermesi beklenen sonucu vermesini önleyebilir. VBScript, Err (Hata) Nesnesi’nin bir çok özelliğinden özellikle hata sayısı (Number), tanımı (Description) ve kaynak (Source) özellikleri ile size hatanın ne olduğunu ve nereden kaynaklandığını söyleyebilir. Bu özellikleri kullanarak, programlarınızda, en azından geliştirme aşamasında, örneğin,

If Err:Number = xx Then

şeklinde bir ifade ile hatanın türüne göre programın kazasız yürümesini sağlayabilirsiniz. Burada xx yerine 108 ayrı hata numarası yapabilirsiniz. Hata numaraları, Microsoft’un VBScript sitesinden edinilebilir.

ODBC Çalışıyormu

2010-12-06T10:18:00.001-08:00

ODBC Çalışıyormu?

Kolları sıvayıp, ASP’ye kodu yazmaya başlamadan önce yapmamız gereken bir iş daha var: ASP sayfaları geliştirme ortamımızda, ODBC (Open Database Connectivity, Açık Veritabanı Bağlantısı) olması gerekir.

Windows 98, 95 (OSR2) veya NT4.0 işletim sisteminizde Denetim Masası’nda ODBC, ODBC32 veya “ODBC Veri Kaynakları (32 Bit)” adlı bir simge görüyor olmalısınız. Bunu açın, Sistem DSN sekmesini ve açılan pencerede göreceğiniz Ekle düğmesini tıklayın. Buradaki Access, dBase, Excel, FoxPro, Paradox sürücüleri 4.00.3711.08 veya daha büyük mü? Değilse, Microsoft’un sitesinden (http://www.microsoft.com/) Microsoft Data Access Components (sürüm 2.1.1.3711.11 GA, 6.2 MB) güncelleme dosyasını indirin ve sisteminizi güncelleştirin. Windows 2000 kurulu sistemlerde bunu yapmaya gerek yok. Böylece sisteminiz, ilerde yazacağımız veri-yönlendirmeli Web uygulamaları için hazır hale gelmiş olacaktır.

Nt sisteme IIS Kurma

2010-12-06T10:15:00.001-08:00

Nt sisteme IIS Kurma

Windows NT4.0 Workstation veya Server’a IIS4.0 kurmak için Option Pack CD-ROM’undaki default.htm’i çalıştırmanız ve açılacak Browser penceresinde IIS’i kurma seçeneğini tıklamanız yeter. Burada da ADO Documentation’ı sabit diskinize aktarabilmek için gerekli seçenekği işaretleyin.

Windows 98’e Kişisel Web Server kurulduğunda Masaüstü’nde Yayımla (Publish) adlı bir simge belirecektir. NT sistemlerinde ise Başlat menüsünde Programlar bölümüne IIS Manager satırı eklenir. Bu yollardan biriyle PWS veya IIS’i çalıştırın.

Kişisel Web Server’da Personel Web Server Manager (Yönetici) kutusu açıldığında soldaki araç çubuğunda Yönetici’nin çeşitli bölümlerine gitmeniz için gereken gezinme simgelerini göreceksiniz. Şimdi, açılan ana pencerede iki unsura dikkat edin:

<asp002.tif>

1. Kişisel Web Server’ınızın adı. Bilgisayarınızın adı buraya Server adı olarak yazılmış olmalı. Biraz sonra, Internet’e koymadan önce sınayacağımız ASP sayfalarını çağırırken, Browser’ın adres kutusuna burada gördüğümüz adı yazacağız.

2. Kişisel Web Server’ın bilgisayarımızda sabit diskteki gerçek adresi. Bu, sizin Kişisel Web Server’ınızın kök (root) dizinidir. Bu genellikle C:\\inetpub\\wwwroot klasörüdür. Kişisel Web sitesi yaparsanız, sitenin gerektirdiği bütün dizinleriniz ve dosyalarınız burada gördüğünüz dizinin içinde olmalıdır. Yapacağımız ASP dosyalarını işte bu dizinin içine koyacağız.

Bunları bir kenara not ettikten sonra, soldaki araç çubuğunda Gelişmiş simgesini tıklayın; ortadaki pencerede sanal dizinlerinizi görüyorsunuz. Bunlardan Home’u seçin ve sağdaki “Özellikleri düzenle” düğmesini tıklayın.

<asp003.tif>

Ana dizinin okuma, yürütme ve makro erişim haklarının işaretli olmasına dikkat edin. İlerde kendinize Kişisel Web Server’ınızın kök dizininde yeni bir dizin oluşturursanız (örneğin “resimler” gibi) ve içine sitenizle ilgili dosyalar koyarsanız, Gelişmiş penceresinde Ekle düğmesini tıklayarak bu gerçek dizini de sitenin sanal dizinlerinden biri haline getirmeniz gerekir. Gerçek dizinin adı XYZ bile olsa, sanal dizin haline getirirken istediğiniz sanal adı verebilirsiniz. Ama unutmayın, Browser’ın adres hanesine gerçek dizin adını değil sanal dizin adını yazmanız gerekir.

Bu işlemleri IIS’te değişik araçlar ve diyalog kutularıyla, fakat temel ilkeler itibariyle aynı şekilde yapabilirsiniz. NT4 sistemlerine IIS’i kurmadan önce, Service Pack 3’ü uygulayın; Internet Explorer 5’i kurun. Elinizde varsa Service Pack 4, 5 veya 6’yı en son uygulayın.

Bu noktada, ASP sayfalarınızı sınayacağınız bilgisayarda Microsoft Internet Explorer programının kurulu bulunmasının şart olmadığını hatırlatalım. ASP sayfalarınızı Netscape ile de sınayabilirsiniz.

Kişisel Web Server Kuralım

2010-12-06T10:14:00.001-08:00

Kişisel Web Server Kuralım

Bilgisayarınız Windows 95, 98, NT4 WorkStation veya NT4 Server ile çalışıyorsa, sisteminize bir Web Server programını siz kurmak zorundasınız. Windows 2000 Professional veya Windows 2000 Server ise Kişisel Web Server programını kendiliğinden kurar. Windows 98’e bir kişisel Web Server kurmaya geçmeden önce bilgisayarımıza bir kimlik vermemiz gerekir: Bilgisayarım/Denetim Masası/Ağ’ı tıklayarak açacağınız diyalog kutusunda ikinci sekme olan Tanımlama’yı açın ve “Bilgisayar adı” kutusuna istediğiniz adı yazın. Bilgisayarın ağ ortamında olması gerekmez.

Windows 98’e Kişisel Web Server kurmak için iki yol izleyebilirsiniz. Windows 98 CD-ROM’unda Add-ons klasöründeki PWS dizininde Kur.exe’yi tıklayın veya Windows NT Option Pack CD-ROM’unda Default.htm’i açın. Bilgisayarınızın Windows 98 ile çalıştığını algılayacak olan program size Personal (kişisel) Web Server (PWS) kurmayı önerecektir. Kişisel Web Server’ı kurarken her iki durumda da ikinci diyalog kutusunda Minimum/En az veya Typical/Tipik seçeneğini değil, Custom/Özel’i seçin ve açılacak yeni diyalog kutusunda Microsoft Data Access Components (MS Veri Erişim Bileşenleri) satırına işaret koyarak, Alt Bileşenleri Göster düğmesini tıklayın. Açılacak seçme kutusunda ise ADO Documentation satırına işaret koyun. Bu belgelerden daha sonra veri-yönlendirmeli Web Uygulaması yaparken yararlanacağız.

<asp0001.tif>

Kişisel Web Server kurulduktan sonra bilgisayarı yeniden başlatmak gerekir.

ASP’nin Dili

2010-12-06T10:12:00.001-08:00

ASP’nin Dili

ASP, bir teknolojidir. Kendi başına bir yazım kuralı yoktur. ASP tekniğini kullanabilmek için, ASP sayfasının talep edilmesi halinde ziyaretçiye gönderilmeden önce ASP.DLL’ye teslim edilmesi bu teknolojinin kullanılabilmesi için hemen hemen tek şarttır. Bunu, dosya uzantısını .asp yaparak sağlarız.

ASP.DLL ise, dünyada mevcut bütün Script dilleri ile verilecek komutları kabul edebilir. Sadece ASP.DLL’e sayfadaki kodların hangi dilde olduğunu söylemeniz gerekir. Bunu, ASP sayfasının birinci satırında yaparız. Örneğin ASP’ye VBScript dilini kullanmasını belirtmek için bu satırı şöyle yazarız:

<% @Language=VBScript %>

ASP sayfalarında genellikle VBScript, JavaScript ve JScript kullanılır. Ancak örneğin Perl dilinden türetilen PerlScript, PHP’den türetilen PHPScript de giderek ilgi çeken ASP dilleri arasına giriyor.

Bir ASP sayfası içinde farklı Script dilleri kullanılabilir.

Biz bu blogdaki örneklerimizin çoüunluğunu VBScript diliyle hazırlanmıştır

Asp ile web tasarım

2010-12-06T10:11:00.001-08:00

Asp ile web tasarım

ASP ( Active Server Page ), dinamik bir dildir. PHP ve ASPX\'e göre dezavantajları daha çoktur. Günümüzde asp web siteleri azalmaya başlamıştır..

Asp ile yapılan bir web sitesi, görselliği ile birlikte bir bütün sağlar...

ASP’nin Unsurları

2010-12-06T10:09:00.000-08:00

ASP’nin Unsurları

ASP tasarımcısı olarak, biz gerçekte ASP’nin Nesneleri ile birşeyler yaparız; başka bir deyişle ASP kodlarımız bu nesnelere yöneliktir, onları kullanma ve onlardan bir sonuç alma veya onlara bir sonuç aktarma amacına yöneliktir. ASP’nin Nesneleri altı grupta toplanır:

Application/Uygulama: Bir ASP sitesi, gerçekte bir Uygulama Programı olarak görülür. Bu, HTML/CGI geleneğine aşina tasarımcı için yeni bir kavram. ASP’yi icad edenler; bir ziyaretçi bir ASP sayfasından girerek, bir sitede surfing’e başladığında, onu bir programı işleten bilgisayar kullanıcısı olarak görüyorlar. Böylece, sitemiz, her ziyaretçinin karşısına çıktığında “bir program çalışmış” gibi sayılıyor. Bu yaklaşımın Web tasarımcısı olarak bize kazandırdığı imkanları ele alacağız.

Session/Oturum: Bir ziyaretçi sitemize geldiğinde, hangi sayfamızı talep ederse etsin, bu bağlantı ASP açısından bir oturum sayılır. Her oturumun belirli bir süre devam eden özellikleri, değişkenleri ve değerleri vardır. Site tasarımında oturum özelliklerinden geniş ölçüde yararlanacağız.

Request/Talep: Browser’dan Server’a ulaşan bütün bilgiler, Request (Talep) nesnesinin ögeleridir. Bu nesneyi kullanarak, istemciden gelen her türlü HTTP bilgisini kullanırız.

Response/Karşılık: Server’dan ziyaretçinin bilgisayarına gönderdiğimiz bütün bilgiler, çerezler (cookie) ve başlıklar (Header) Response (Karşılık) nesnesinin ögeleridir. Bu nesneyi kullanarak ziyaretçiye göndermek istediklerimizi göndeririz.

Server/Sunucu: ASP, Web Server programını bir nesne olarak ele alır ve onun bize sağladığı araçları ve imkanları kullanmamızı sağlar.

ObjectContext/Nesne Bağlamı: Microsoft’un Transaction Server (MTS) programının sunduğu hizmetlere erişmemizi sağlar. MTS, ASP sayfaları içinden, uygulama programlarından yararlanmamızı sağlar. ASP uzmanlığınızı ileri düzeylere ulaştırdığınız zaman MTS ve ObjectContext nesnesinden yararlanabilirsiniz.

Kötü programcılığı önlemek için

2010-12-06T09:46:00.001-08:00

Kötü programcılığı önlemek için!

Değişkenleri tanımlamadan kullanmak “kötü programcılıktır” demek, ilerde kendi başınıza elinizle program hatası getirirsiniz demektir. Daha sonra örneklerini göreceğiz; ASP, sitemize giren bir ziyaretçiye bir oturum (Session) açar ve bazı değişkenleri oturum boyunca aklında tutar. Bir sayfada kullandığınız bir değişkeni, daha sonraki sayfada kullanabilmek için, bu değişkenin değerinin yeni sayfada değişmemesi gerekir. ASP programı yazarken, bazen gelişi-güzel değişkenlere değer atayabilirsiniz. Neden? O anda aklınıza değişken adı olacak kelime gelmediği için! Bu değişken adını daha önce kullanmışsanız ve içinde biraz sonra kullanacağınız bir değer varsa, değer değiştirilmiş olacaktır. VBScript, savurgan ve dağınık programcılığı önlemek için OPTION EXPLICIT imkanını verir. Bir ASP sayfasının birinci satırı olarak

<% OPTION EXPLICIT %>

yazarsanız VBScript DIM komutuyla belirlenmemiş değişken kullanmanıza izin vermez; kullanırsanız hata verir ve durur.

Bu ifadenin işinize çok yarayacağı bir diğer nokta, kodda değişken adını yazarken hata yapmanızı önlemektir. VBScript sizin hata yaptığınızı bilemeyeceği için yanlış kelimeyi yeni bir değişken sayacaktır. Değer atamadığınız bu yeni değişkeni kullandığınız yerlerde ya programınız hata verir, ya da kendisine doğru görünen işlemler yapar, fakat beklediğiniz sonucu elde edemezsiniz. OPTION EXPLICIT, yanlış yazdığınız değişkeni yeni değişken sayarak önceden tanımlanmamış değişken kullandığınızı düşünerek, duracaktır.

Array Fonksiyonu

2010-12-06T09:45:00.001-08:00

Array Fonksiyonu

VBScript’in kullanılmaya hazır bir çok fonksiyonu vardır; bunlardan biri olan Array ile, kolayca dizi değişken oluşturabiliriz.

Diyelim ki, Gunler(7) dizi-değişkenini gün adları ile doldurarak oluşturmak istiyoruz:

Dim Gunler = Array (“Pazartesi” , “Salı” , “Çarşamba” , “Perşembe” , “Cuma” , “Cumartesi”, “Pazar”)

ile hem dizi-değişkeni oluşturabiliriz; hem de değerlerini atayabiliriz.

Bu suretle oluşturduğumuz dizi değişkenin üyelerine daha sonra sıra numaraları ile atıfta bulunabilirsiniz. Örneğin:

<%=Gunler(6)%>

bize Pazar’ı verir. Neden? Çünkü hayatlarının büyük bölümünü penceresiz ortamlarda geçiren kişiler olan dil tasarımcıları, sayı saymaya biz normal insanlar gibi 1’den değil 0’dan başlarlar; dolayısıyla Gunler dizi-değişkeni Gunler(0)’dan başlar!

Değişken Tanımlama

2010-12-06T09:44:00.001-08:00

Asp Değişken Tanımlama

Peki, şöyle bir değişken tanımlama acaba ortaya nasıl bir değişken çıkartır:

DIM Gunler(31), Aylar(12), Ogrenciler(210), Notlar(10)

Bu yöntemle oluşturduğumuz kodlarla elde edilecek “kaplar,” birden fazla değer tutabilir. Yani:

DIM Gunler(7), Aylar(12), Ogrenciler(21), Notlar(10)

Gunler(1) = “Pazartesi”

Aylar(3) = “Mart”

Ogrenciler(12) = “Necip”

Notlar(5) = 5

Bu durumda içinde 7 ayrı değişken tutabilecek olan Günler değişkeninin 1 numaralı olanının değeri “Pazartesi,” 12 değer tutabilecek olan Aylar değişkeninin 3 numaralı olanının değeri “Mart,” 21 ayrı değer tutabilecek olan Ogrenciler değişkeninin 12 numaralı olanının değeri “Necip” ve nihayet 10 ayrı değer tutabilecek olan Notlar değişkeninin 5 numaralı olanının değeri ise 5 olacaktır. Böyle, birden fazla değer tutabilen değişkenlere Dizi Değişken veya Array denir.

ASP'de Dosya işlemleri- fso

2010-11-12T11:48:00.001-08:00

ASP'de Dosya işlemleri

Dosya Sistemi Nesnesi (FileSystemObject) - FSO

Web Sunucusunun sabit diskinde, sürücüleri, klasörleri ve dosyaları yönetmekte kullanacağımız temel nesnedir.

Bu nesnemiz 24 metod ve 1 özellikten oluşmaktadır. Genel olarak bu nesnelere öncelikle göz atalım.

FileSystemObject Metodları

1. BuildPath (Mevcut yola isim ekler)
2. CopyFile (Dosya kopyalar)
3. CopyFolder (Klasör kopyalar)
4. CreateFolder (Klasör oluşturur)
5. CreateTextFile (Text dosyası oluşturur)
6. DeleteFile (Dosya Siler)
7. DeleteFolder (Klasör Siler)
8. DriveExists (Sürücüyü kontrol eder)
9. FileExists (Dosyayı kontrol eder)
10. FolderExists (Klasörü kontrol eder)
11. GetAbsolutePathName (Kesin yol ifadesini verir)
12. GetBaseName (Dosya veya klasörün ana ismini verir)
13. GetDrive (Yol üzerindeki sürücüyü getirir.)
14. GetDriveName (Sürücü ismini verir)
15. GetExtensionName (Dosya uzantısını verir)
16. GetFile (Yol üzerindeki dosya nesnesini verir)
17. GetFileName (Dosya ismini verir)
18. GetFolder (Yol üzerindeki klasör ismini verir)
19. GetParentFolderName (Parent klasör ismini verir)
20. GetSpecialFolder (Belirtilen klasörür geri döndürür)
21 GetTempName (Rasgele geçici (cache) bir dosya veya klasör ismi üretir)
22. MoveFile (Dosya taşır)
23. MoveFolder (Klasör taşır)
24. OpenTextFile (Text dosyası açar)

Bu metodları inceleyelim

CopyFile (dosya kopyala)

2010-11-12T11:46:00.003-08:00

CopyFile (dosya kopyala)

Bu nesne ile Server üzerinde dosya yaratırız;

<%
Dim Kopyala
Set Kopyala=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Kopyala.CopyFile "c: netpubwwwroot spdosya.txt", "c: netpubwwwrootnedir", true
%>

Kodları inceleyelim;

Dim Kopyala

Set Kopyala=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")

"Kopyala" isimli bir değişken yaratmıştık. Ve bu değişkeni FileSystemObject nesnesinde kullanacağımızı belirlemiştik.

Kopyala.CopyFile "c: netpubwwwroot spdosya.txt", "c: netpubwwwrootnedir", true

"Asp" dizini olarak yerini belirlediğimiz dosyayı kopyalıyoruz ve "nedir" dizinine yapıştırıyoruz.

Nasıl yapacağımızı öğrendik fakat dikkat etmemiz gereken bir nokta var örnekteki "nedir" dizini server da yoksa hata mesajı ile karşılaşırsınız.

CopyFolder

2010-11-12T11:46:00.001-08:00

CopyFolder

Belirtilen bir hedef klasörü tüm alt klasörleri ve dosyaları ile birlikte belirtilen bir hedef klasöre kopyalar.

FSO.CopyFolder KaynakKlasor,Hedef,Overwrite

KaynakKlasor kopyalanacak olan klasör, Hedef kaynak klasörün kopyalanacağı hedef klasördür. Overwrite ise True veya False değerlerini alarak eğer klasör var ise klasörün üzerine yazılıp yazılmayacağını belirler. True olursa üzerine yazılır. False olursa yazılmaz. Eğer belirtilmez ise varsayılan olarak True kabul edilir.

<%
FSO.CopyFolder "C:Windows","D:Deneme",True
%>

Bu kod C sürücüsündeki Windows klasörünü tüm içeriğiyle beraber D sürücüsündeki Deneme isimli klasörün içine kopyalar.Hedef belirtilirken sonunda slash kullanıldığına dikkat edin. Eğer slash kullanmazsanız Windows klasörünün içeriği(kendisi değil) Deneme klasörüne kopyalanır.

<%
FSO.CopyFolder "C:Deneme*","D:Deneme"
'veya
FSO.CopyFolder "C:Deneme*","D:Deneme"
%>

Bu şekilde C sürücüsündeki Deneme klasörünün sadece alt klasörleri D sürücüsündeki Deneme klasörüne kopyalanır.

Eğer hedef olarak verdiğiniz klasör yok ise oluşturulur ve kaynak klasörün içeriği buraya kaydedilir. Yani farklı kaydetme olayı. Mesela D sürücüsünde WinXP isimli bir klasör yok diyelim.

<%
FSO.CopyFolder "C:Windows","D:WinXP"
%>

Bu durumda C sürücüsündeki Windows klasörü D sürücüsüne WinXP ismiyle kaydedilir. Hedef klasör belirtilirken yine slash kullanılmadığına dikkat edin.

Eğer XYZ klasörü yoksa

<%
FSO.CopyFolder "C:Windows","D:XYZWinXP"
%>

derseniz hata alırsınız. FSO sizin için bir XYZ klasörü oluşturup bunun içine WinXP'yi oluşturmaz. Ama eğer XYZ klasörü varsa WinXP klasörü yoksa bu oluşturulur ve kaynak klasör içeriği bunun içine kopyalanır. Eğer WinXP klasörü de varsa bu durumda, yukarda belirtildiği gibi, sonda slash kullanılıp kullanılmadığına bağlı olarak kaynak klasör aynı isimle klasör yapısı korunarak veya sadece içeriğiyle bu klasör içine kopyalanır.

NOT : FSO ile bu şekilde klasör kopyalayacağınız gibi "FSO ile klasör işlemleri" konusunda göreceğiniz gibi GetFolder ile klasörü bir nesneye atayıp "KlasorNesnesi.Copy Hedef" şeklinde de kopyalayabilirsiniz. Ancak bu şekilde tek bir klasör kopyalayabilirsiniz.

<%
FSO.CopyFolder "C:Windows" , "D:Deneme", True(False)
%>

ile

<%
Set Klasor = FSO.GetFolder("C:Windows")
Klasor.Copy "D:Deneme", True(False)
%>

aynı işi görür.

CreateFolder

2010-11-12T11:45:00.001-08:00

CreateFolder

Adından anlayacağınız gibi verdiğiniz klasör içinde verdiğiniz isimde boş bir klasör oluşturur.

FSO.CreateFolder YeniKlasor

True/False şeklinde bir argümanı yoktur. Eğer oluşturulmak istenen klasör varsa hata verir.

<%
FSO.CreateFolder "C:Deneme"
%>

C sürücüsünde Deneme isimli bir klasör oluşturur

<%
FSO.CreateFolder "C:MetinAksu"
%>

Eğer C sürücünde Metin isimli bir klasör varsa içine Aksu isminde bir klasör oluşturur. Eğer yoksa yol bulunamadı hatası verir.

<%
FSO.CreateFolder "C:WindowsSystem32MetinAksu"
%>

System32 klasörü içinde MetinAksu isminde bir klasör oluşturur.

DeleteFolder

2010-11-12T11:43:00.001-08:00

DeleteFolder

Belirlediğimiz dizindeki herhangi bir klasörü silmemizi sağlar.

<%
Dim Sil
Set Sil=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Sil.DeleteFolder ("c: netpubwwwroot spnedirdeneme")
%>

Buradaki kodlar "aspnedir" dizindeki "deneme" isimli klasörü siler.

DriveExists

Belirttiğiniz sürücünün var olup olmadığını test eder. Eğer var ise True yoksa False değeri döndürür.

CreateTextFile

2010-11-12T11:42:00.002-08:00

Metin Dosyası Oluşturma

(CreateTextFile)

İstediğiniz dizinde adını belirleyebileceğiniz, içine yazı da yazabileceğimiz bir text dosyası yaratmamızı sağlar. (Bu Şekilde ASP sayfaları sayesinde sunucu üzerinde bir text dosyası oluşturulur yada bu text dosyasına ek yapabiliriz) Vereceğimiz örnekte yaratılacak text dosyasının uzantısını .txt olarak belirledik siz bunu .asp,.inc,.aspx vs.. olarak ta yapabilirsiniz hatta yarattığınız dosyanın içine asp kodları da yazdırabilirsiniz.

Bu sayfa açıldığı anda sunucu üzerinde bir text dosyası oluşturulacak ve içerisine yazı yazılacaktır.

<%
Dim fso, MyFile

Set fso = CreateObject("Scripting.FileSystemObject")

Set MyFile = fso.CreateTextFile("c:testfile.txt", True)

MyFile.WriteLine("Test Yazımız.")

MyFile.Close

%>

CreateTextFile (metin dosyası oluştur) bu metoda argüman olarak yeni metin dosyasının yolunu ve adını veriyorduk

WriteLine (satır yaz: bir String’i sonuna yeni satır karakteri koyarak dosyaya yazar)

Close (kapat: açılan metin dosyasını kapatır).

TextStream’in burada kullandığımız ikisinin dışında iki metodu daha vardır:

Write (yaz): Bir String’i dosyaya yazdırır; satır sonuna yeni satır karakteri (Return kodu) koymaz.

WriteBlankLines (boş satır yaz): Bir metin dosyasına argüman olarak vereceğiniz sayıda boş satır yazdırır.

Kodları denerken dikkat etmeniz gereken klasörün yolunu doğru vermektir.

DeleteFile

2010-11-12T11:42:00.001-08:00

DeleteFile

Daha önceden belirlediğimiz dosyayı silmemizi sağlar.

<%
Dim Sil
Set Sil=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Sil.DeleteFile ("c: netpubwwwroot spnedirdeneme.txt")
%>

Buradaki kodlar ile "aspnedir" dizindeki deneme.txt ismindeki dosyayı siliyoruz.

FSO.DriveExists

2010-11-12T11:41:00.002-08:00

FSO.DriveExists("Sürücü Harfi")

Verilecek değer Windows'un sürücüleri isimlendirme kurallarına uymalıdır. Yani bir sürücüyü ifade etmek için harf kullanmalısınız. Aksi takdirde çıktı olarak her zaman False değeri döndürür.

<%
Response.Write FSO.DriveExists("C")
%>

Ekrana True yazdıracaktır.

<%
Response.Write FSO.DriveExists("Z")
%>

Eğer hard diskinizi paramparça etmediyseniz False değeri döndürecektir. :)))))

Sürücü harfini tek başına yada önüne : veya : veya :/ konmuş şekilde kullanabilirsiniz.

<%
FSO.DriveExists("C")
FSO.DriveExists("C:")
FSO.DriveExists("C:")
FSO.DriveExists("C:/")
%>

Yukarıdaki kullanımların hepsi geçerlidir.

FileExist

2010-11-12T11:41:00.001-08:00

FileExist

Bu nesnemiz server da belirlediğiniz isimli bir dosya olup olmadığını kontrol eder.

<%
Dim Kontrol
Set Kontrol=Server.CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
If Kontrol.FileExists ("c: netpubwwwroot spnedirdeneme.txt") = true then
Response.Write ("deneme.txt dosyası bulundu!")

Else
Response.Write ("deneme.txt dosyası bulunamadı!")
End If
Set Kontrol=Nothing
%>

FolderExist

2010-11-12T11:40:00.001-08:00

FolderExist

Bu nesnemiz server da belirlediğiniz isimli bir klasör olup olmadığını kontrol eder.

<%
Dim Kontrol
Set Kontrol=Server.CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
If Kontrol.FolderExists ("c: netpubwwwroot spnedirdeneme") = true then
Response.Write ("deneme klasörü bilgisayarda bulundu.")

Else
Response.Write ("deneme klasörü bilgisayarda bulunamadı!")
End If

Set Kontrol=Nothing
%>

GetAbsolutePathName

2010-11-12T11:39:00.002-08:00

GetAbsolutePathName

Verdiğiniz bir yol için sürücünün root dizininden Windows isimlendirme kuralına göre tam yolu getirir. Verdiğiniz yolun geçerli olup olmaması yada Windows standartlarına uyması önemli değildir. Çünkü bu metot string üzerinde işlem yapar.

FSO.GetAbsolutePathName("yol")

<%
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:Inetpubwwwroot")
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:Inetpubwwwroot")
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:Inetpubwwwroot/")
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:/Inetpub/wwwroot/")
%>

Hepsinin de çıktısı "C:Inetpubwwwroot" şeklinde olur.

<%
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:Metin/Aksu/deneme.abcdefg")
%>

Çıktısı "C:MetinAksudeneme.abcdefg" şeklinde olur.

<%
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName(Server.Mappath("/Deneme"))
%>

Çıktısı "C:InetpubwwwrootDeneme" olur.

GetBaseName

2010-11-12T11:39:00.001-08:00

GetBaseName

Verdiğiniz bir yoldaki dosya yada klasörün taban adını getirir. Verdiğiniz yolun geçerli olması yada Windows standartlarına uyması önemli değildir. Çünkü bu metotta string üzerinde işlem yapar.

FSO.GetBaseName("yol")

<%
Response.Write FSO.GetBaseName("C:MetinAksudeneme ndex")
Response.Write FSO.GetBaseName("C:MetinAksudeneme ndex")
Response.Write FSO.GetBaseName("C:MetinAksudeneme ndex.asp")
Response.Write FSO.GetBaseName("C:MetinAksudeneme ndex.asp")
Response.Write FSO.GetBaseName("deneme ndex")
Response.Write FSO.GetBaseName("deneme ndex.asp")
Response.Write FSO.GetBaseName("index.asp")

Response.Write FSO.GetBaseName(Server.Mappath("index"))
Response.Write FSO.GetBaseName(Server.Mappath("index.asp"))
%>

Hepsinin çıktısı "index" olur.

Move File

2010-11-12T11:38:00.002-08:00

Move File

Bu nesne ile Server'da bulunan bir dosyayı başka bir dizine taşıyabiliriz

<%
Dim Tasi
Set Tasi=Server.CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Tasi.MoveFile "C: netpubwwwroot spDeneme.txt","C: netpubwwwrootnedir"
Set Tasi=Nothing
%>

Bu kodu yazıp çalıştırırsanız, önceden belirlediğimiz dosya kontrol edilir eğer orada bulunursa dosyayı alarak yine önceden belirlediğiniz dizine taşır.

MoveFolder

2010-11-12T11:38:00.001-08:00

MoveFolder

Herhangi bir klasörü belirlediğiniz bir klasöre taşımımızı sağlar.

<%
Dim Tasi
Set Tasi=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Tasi.MoveFolder "c:Inetpubwwwroot sp", "c:Inetpubwwwrootnedir", true
%>

Bu işlem için taşınacak kaynak klasörü belirtirken sonuna slash() koymuyoruz. Koyarsak yol bulunamadı hatası verir. c:Inetpubwwwroot sp olduğu gibi.
Taşınacak klasör için bu sınırlama yok. "c:Inetpubwwwrootnedir” yada “c:Inetpubwwwrootnedir"şeklinde yazabilirsiniz.

“asp” klasörü içindeki alt klasörleri “nadir” klasörüne taşınır. asp klasörünün kendisi ve içindeki dosyaları ise taşınmaz.

GetTempName

2010-11-12T11:37:00.002-08:00

GetTempName

Geçici bir dosya için .tmp uzantılı rastgele bir dosya adı üretir. Dosya ismi başında "rad" sözcüğü bulunur. Bu rastgele uzantılı dosya oluşturulmaz. Sadece dosya adı üretir. Siz bu ismi CreateTextFile ile dosya oluştururken kullanabilirsiniz.

FSO.GetTempName

<%
Response.Write FSO.GetTempName
%>

Çıktısı "A9932" kısmı her seferinde değişmek kaydıyla "radA9932.tmp" gibi olur.

GetSpecialFolder

2010-11-12T11:37:00.001-08:00

GetSpecialFolder

Vereceğiniz 0,1 veya 2 sayısı için Windows özel dizinlerini döndürür. Bu üç sayı dışında argüman kabul etmez.

FSO.GetSpecialFolder(sayı)

0 = "C:WINDOWS"
1 = "C:WINDOWS ystem32"
2 = "C:WINDOWSTemp"

<%
Response.Write FSO.GetSpecialFolder(1)
%>

Çıktısı "C:WINDOWS ystem32" olur.

GetParentFolderName

2010-11-12T11:36:00.002-08:00

GetParentFolderName

Verdiğiniz bir yol ifadesi için o yolun en son dosyasının veya klasörünün içinde bulunduğu klasör ismini döndürür. Yol ifadesinin geçerli olması gerekmez.

FSO.GetParentFolderName("Yol")

<%
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu ndex.asp")
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu/index.xghdmhgghf")
%>

Her ikisinin de çıktısı "C:MetinAksu" olur.

<%
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu")
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu")
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu/")
%>

Üçünün de çıktısı "C:Metin" olur.

<%
Response.Write FSO.GetParentFolderName("GiresunMetinAksu")
Response.Write FSO.GetParentFolderName("GiresunMetinAksu")
%>

Çıktıları "GiresunMetin" olur.

GetFileName

2010-11-12T11:36:00.001-08:00

GetFileName

Verdiğiniz bir string ifadesi içinde ki en son bileşenin uzantısıyla beraber ismini verir. Eğer uzantı yoksa sadece ismini verir. GetBaseName dosya ismini veriyor, uzantısını vermiyordu. GetFileName uzantısıyla beraber dosya ismini verir. Verdiğiniz stringin geçerli bir yol ifadesi olması gerekmez. Bu yöntemde string üzerinde işlem yapar.

FSO.GetFileName("İfade")

<%
Response.Write FSO.GetFileName("C:Deneme ndex.asp")
Response.Write FSO.GetFileName("C:Deneme ndex.asp")
Response.Write FSO.GetFileName("sf4574356754 ndex.asp")
%>

Çıktıları "index.asp" olur.

<%
Response.Write FSO.GetFileName("C:Deneme ndex")
Response.Write FSO.GetFileName("C:Deneme ndex")
Response.Write FSO.GetFileName("sf4574356754 ndex")
%>

Çıktıları "index" olur.

GetFileVersion

Exe, dll gibi dosya versiyonu bilgisini taşıyan dosyalarda dosyanın sürüm numarasını verir. Verilen dosya yolu ifadesi geçerli olmalıdır. Eğer yol geçerli değilse yada dosya sürüm bilgisi taşımıyorsa boş değer döner.

FSO.GetFileVersion("Dosya Yolu")

<%
Response.Write FSO.GetFileVersion("C:Program FilesAheadNeroAudioPluginMgr.dll")
%>

Benim sistemimde çıktısı "2.0.0.2" şeklinde.

<%
Response.Write FSO.GetFileVersion("C:Program FilesAheadNeronero.exe")
%>

Çıktı "5.5.9.9" şeklinde.

GetFolder

2010-11-12T11:35:00.003-08:00

GetFolder

Belirttiğiniz bir klasör için üzerinde işlemler yapılabilen bir klasör nesnesi oluşturur. Klasör geçerli olmalıdır.

Set Klasor = FSO.GetFolder("Klasör Yolu")

GetFile

2010-11-12T11:35:00.001-08:00

GetFile

Belirttiğiniz bir dosya için üzerinde işlemler yapılabilen bir dosya nesnesi oluşturur. Dosya geçerli olmalıdır.

Set Dosya = FSO.GetFile("Dosya Yolu")

GetExtensionName

2010-11-12T11:34:00.003-08:00

GetExtensionName

Verdiğiniz string içinde en son bileşenin uzantısını verir. Verdiğiniz stringin geçerli bir yol ifadesi olması yada dosya uzantısının geçerli bir uzantı olması gerekmez. Kısacası verdiğiniz string içindeki son noktadan sonraki kısmı verir.

FSO.GetExtensionName("string")

<%
Response.Write FSO.GetExtensionName("C:Deneme ndex.asp")
%>

Çıktısı "asp"

<%
Response.Write FSO.GetExtensionName("C:Deneme ndex.metin")
%>

Çıktısı "metin"

<%
Response.Write FSO.GetExtensionName("ahmetmehmet üleyman.hilmi")
%>

Çıktısı "hilmi"

<%
Response.Write FSO.GetExtensionName("ahmetmehmet üleyman.hilmi.fikri.zikri")
%>

Çıktısı "zikri"

GetDriveName

2010-11-12T11:34:00.001-08:00

GetDriveName

Verdiğiniz bir yol stringi için sürücü harfini içeren bir string döndürür. Verdiğiniz yolun geçerli olması önemli değildir. Ancak sürücü harfinden sonra (:) olmalıdır.

FSO.GetDriveName("Yol")

<%
Response.Write FSO.GetDriveName("z:")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:/")
Response.Write FSO.GetDriveName("z: fgjcvmnc")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:sfgjcvmnc")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:/sfghdf")
%>

Hepsinin çıktısı "z:" olur.

<%
Response.Write FSO.GetDriveName(Server.Mappath("/"))
%>

Çıktısı "C:" olur.

GetDrive

2010-11-12T11:33:00.003-08:00

GetDrive

Verdiğiniz bir sürücü harfi için o harfe sahip sürücü üzerinde işlemler yapılabilen bir sürücü nesnesi döndürür. Sürücü geçerli olmalıdır.

Set Surucu = FSO.GetDrive("Sürücü Harfi")

OpenTextFile

2010-11-12T11:33:00.001-08:00

OpenTextFile ; TextStream Nesnesi bölümde ayrıntıları bulabilirsiniz.

Drives :

Sürücü Koleksiyonu

Bir bilgisayar üzerindeki tüm sürücüleri içeren bir dizi değişken döndürür

<%
Dim DosyaSistemi, Surucu, Suruculer
Set DosyaSistemi = CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
Set Suruculer = DosyaSistemi.Drives
For Each Surucu In Suruculer
%>
<b>Sürücü:</b> <%=Surucu.DriveLetter%><br>
<% If Surucu.IsReady = True Then%>
<b>Disk Adı:</b> <%=Surucu.VolumeName%><br>
<b>Boş alan:</b> <%=Surucu.FreeSpace%><br>
<% Else %>
<i>Sürücü hazır değil!</i><br>
<% End If
Next %>

Yukardaki Örnek sunucunun disk-disket-CD-ROM durumunu size listeleyecektir

Components (ASP Bileşenleri)

2010-11-12T11:16:00.000-08:00

Asp Components (ASP Bileşenleri)

Herkese Merhabalar...

Kuşkusuz ASP deki Sunucu objeleri ASP programcıları için bulunmaz bir nimet. Çünkü bunlar ASP yi zenginleştiren ve daha interactive yapan öğelerdir. Nelerdir bunlar ?

ASP nin normalde standart onbir tane sunucu bileşeni vardır.

Bunlar;

-Ad Rotator Bileşeni
-Browser Capabilities Bileşeni
-Content Linking bileşeni
-Content Rotator Bleşeni
-Page Counter Bilşeni
-Permission Checker Bileşeni
-Counters Bileşeni
-MyInfo Bileşeni
-Tools Bileşeni
-Status Bileşeni

Bunlar tabii Microsoft ile beraber gelen standart IIS bileşenleridir. Hepsi bunlarla sınırlı değil tabii. ıleri seviye olarak kendi Bileşenlerinizi bile yazabilirsiniz. Bunu VB 6.0 da ActiveX bileşenleri olarak yaratabilir ve derleyebilirsiniz. Birde hazır ticari amaçla yapılmış sunucu bileşenleri vardır, bunlarda Sunucu sahipleri tarafından Sunuculara kurulup hizmete sunulan bileşenlerdir. Bunlarada 3.parti sunucu bileşenleri olaral adlandırabiliriz. File Uploader, Mail sender, Asp Tear gibi değişik bileşenler buna örnek olabilir. Biz burda kısaca Standart sunucu bileşenlere göz atacağız.

* Ad Rotator Bileşeni:

Bu bileşen, bizlere ASP sayfalarımızda değişik imajlar yahut Grafikler göstermemize olanak sağlayan bir bileşendir.Daha ziyade ticari amaçlar için kullanılabilir diyebiliriz. Her defasında eriştiğimizde değişen Banner lar buna güzel bir örnek teşkil ediyor. Sadece Banner grafiklerini değiştirmeklede kalmayıp, bunlara kaçar defa tıklandığını sayabilen ve birtakımistatistiklerde tutabilen bir bileşendir. Bileşen nesnesinin kullanım şekli;

<% Set NesneAdRotator = Server.CreateObject("MSWC")%> dir.

Genelde bu bileşenin kullanım amacı yukarıda belirttiğim gibi Ticari kullanımdır. Bu tür bir obje yaratmak için birden fazla <br>
adım gerektirir. Öncelikle bileşen nesnesini oluştururuz ve daha sonrası Ad Rotator Schedule dosyasını yaratırız. Bu bileşen Adrot.dll içinde oluşturulur.

* Browser Capabilities Bileşeni:

Bu bileşen, bize sayfalarımıza gelen ziyaretcilerin kullnadıkları Tarayıcılar (Browser) hakkında bir fikir verir. Her ne kadar IE ve Netscape en çok kullanılan Tarayıcılar olsalar bile diğer başka Tarayıcılarda mevcuttur. ışte bu tüm Tarayıcların desteklediği Html tagları, javascripler, ActiveX ler vs. vardır. Bu konu hakkında (destekleme konusu) Browscap.ini dosyasını incelemenizi ve araştırmanzı önerebilirim. Win 98 de Windows/system directory sinde NT de ise Winnt/system32 klasörünün nün içinde bulunur. Ayarları ile oynamamnızı öneririm :)

İşte bu bileşen ile bir tarayıcının hangi özellikleri desteklediğini öğrenebiliriz. Bunu HTTP başlığını kullanarak user agent dediğimiz ve içerdiği Server Variables ile sağlayabiliriz.

<% = Request.Server.Variables("HTTP_USER_AGENT")

* Content Linking bileşeni:

Bu aslında basit ama faydalı bir Bileşendir. Bunu, esasen bir kitapdaki index sayfası gibi görebilirsiniz. Bulunduğumuz bir sayfanın içinden Sitede bulunan diğer linkleri gösteren ve içerisinde bize ileri veya geri hareket etmemizi sağlar. Kullanım şekli aşağıdaki gibidir;

<% Set NesneSonrakiSay = Server.CreateObject("MSWC.nextLink")Kısa bir örnek ile bunu açıklayalım:
<% Set SonrakiSay = Server.CreateObject("MSWC.nextLink")
zCounter = SonrakiSay.GetListCount("index.txt")
For z = 1 To zCounter
%>

* Content Rotator Bileşeni:

Ad Rotator Bileşeninin daha basit bir şeklidir. Grafikleri değil, text içerikli dosyalara aynı desteği sağlar.(bkz.Ad Rotator Bileşeni)

* Page Counter Bilşeni:

Bu Bileşen hakkında Aspnedir.com da tarafımdan yazılmış başlıbaşına bir makale mevcut.

* Permission Checker Bileşeni :

Bu bileşen bir kullanıcının herhangi bir dosyayı okuması için yetkisi olup olmadığını kontrol eder, ve IIS in şifre doğrulama özelliğini kullanarak çalışır. Kısacası, bir sitede farklı kullanıcılar için sayfaları yetkiye göre izlenip izlenememesini ayarlayabilirsiniz. Anonim, Basic ve NTML şeklinde üç değişik şifre kontrolü sağlamak mümkündür.

* My Info Bileşeni :

Bu bileşen, Server yöneticisi tarafından sağlanan kşişsel bilgilerin saklanması için kullanılır. Yani içerik, e-mail, adres vs. tipi bilgiler tutlduğu, parametre olarak oluşturulan bir formdur. Hani bilirsiniz, makinanıza PWS yada IIS kurarken, ilk bir default page oluşturulur. ışte bu MyInfo bunu ta kendisidir. Burda kişisel bilgiler bulunur. Bu bilgiler MyInfo.xml adlı bir dosyada tutulur. Peki web de bunun bize faydası nedir? Faydası, mesela sayfalarda e-mail adresi oluşturdunuz. Myinfo daki mail adresini değiştirdiğiniz zaman tüm asp sayfalarındaki mail adresiniz değişmiş olur. Tabii bunu Html deki css ile karıştırmıyoruz.

rneğin:

<%
var ref = '<a href = "mailto:" response.write(ref+MyInfo.Email'">+'Mail'+'</a>')%>bu şekilde <a> .... </a> arasında kalan kısmı oluşturmuş olursunuz. xml özelliğini kullanarak kendi etiketlerinizide kullanabilirsiniz.

* Tools Bileşeni :

<% Set Tool = server.CreateObject("MSWC") %>

Bu bileşen bizlere, aps ye bazı fonksiyonlar yani ek işlevsellikler eklememize olanak tanır. Mesela, Tools.FileExist metodu ile dosyaların var olup olmadığını kontrol edebiliriz.Sunucu pluf inlerini kontrol edebilir veyada Bir Html formunu oluşturabilirsiniz.

* Status Bileşeni :

Bu bileşen, server durum bilgsinini içeren bir nesne oluşturur. Yani server durumunu bildirir.

ODBC ve OLE-DB

2010-11-12T11:12:00.000-08:00

Asp ODBC ve OLE-DB

ODBC, ADO'nun kullandığı tek sistem değildir; ve Microsoft firması, ODBC'nin yerine hızla OLE-DB adını verdiği yeni bir teknolojinin alması için yoğun çaba içinde. OLE-DB, ODBC'nin Web'de sağladığı başarının üzerine bina edilen yeni bir teknoloji. ODBC, ilişkilendirilmiş (relational) veritabanlarına erişmek üzere tasarlandığı halde OLE-DB her türlü veritabanına erişebilir. OLE-DB, ASP programlarımıza yeni nesneler kazandırabilir; kullanılmaya hazır elektronik ticaret bileşenlerini kullanmaya imkan verir. Bu konuda geniş bilgiyi, Microsoft'tan edirebilirsiniz. ASP sayfalarımızda kullanacağımız ADO nesneleri ilerde de ODBC sürücülerine erişme imkanını koruyacağı için, şimdilik sadece ODBC tekniği ile çalışmakta ve bu tekniği öğrenmekte sakınca yok. OLE-DB, ODBC'nin yerini almayacak; fakat içinde ODBC'yi de bulunduracak. Bu da şu anda oluşturacağımız ASP uygulamalarının ilerde OLE-DB tekniği ile çalışan sunucularda işleyeceği anlamına geliyor.

Application nesnesi

2010-11-12T11:04:00.000-08:00

Application nesnesi

Yığın halinde tek başlarına çalışabilen asp uygulamarımızı birbirleriyle ilişkilendirmek Application nesnesi ile mümkündür. Application nesnesi aynen session nesnesi gibi calışmaktadır. Tek farkı Application nesnesi global bir nesnedir. Bütün kullanıcılar aynı Application nesnesini kullanabilirler.

Application Nesnesi global düzeyde oldugu icin her zaman global.asa dosyası altında tutulur.

Şimdi örnek kodumuzu inceliyelim:

Burada gösterilen kod günümüzde asp çatısı altında bulunan hemen hemen her sitede kullanılmaktadır. Sitemizde şuanda kaç kişi var?

**********************************************************

Global.asa Dosyasının görünümü:

Sub Application_OnStart

'Eğer aktif bir application yoksa bu demektir ki application nesnesi ilk defa başlıyor.

'Buna bağlı olarak aktif kullanıcı sayımızı sıfırlıyoruz.

Application("AktifKullanici") = 0
end Sub
Sub session_OnStart

'Her yeni kullanıcı için açılan session nesnesine tekil dosyalardan olduğu gibi
'buradanda değer verebiliriz.

session.Timeout = 20

'kullanıcının session nesnesinin değer dışı kalma süresi

session("baslangic") = Now

' ornek olarak her kullanıcının session nesnesinde baslangıç degişkenine zamanı değer olarak yazdırıyoruz.

Application.Lock

'Application.Lock application nesnesini kitler. Bu işlemi yapmamızın sebebi ise application nesnesine değer atarken başka bir kullanıcının application nesnesini degistirmemesini saglamak.

Application("AktifKullanici") = Application("AktifKullanici ") + 1
Application.UnLock

've tekrar UnLock ile application nesnemizi serbest birakiyoruz.

end Sub
Sub session_Onend
Application.Lock

'Kullanıcının session I bittiği takdirde application nesnesini kitliyoruz ve yeni degerimizi veriyoruz.

Application("AktifKullanici") = Application("AktifKullanici") - 1
Application.UnLock
end Sub
</SCRIPT>

**************************************************************

Peki bunu sayfada nasıl göstereceğiz? –

Bunuda aynen session nesnesini kullandıgımız gibi kullanıyoruz. Ornek:

<%=Application(“AktifKullanici”)%> kisi su anda sayfamizda.

2010-11-12T11:02:00.001-08:00

Asp Appication Nedir?

ASP'nin varlık sebebi, standart CGI'ın yetersiz kaldığı noktalardan biri olan Web Server'ın her bir Web ziyaretçiyi oturumunun başından sonuna izleyebilmesi içindir, dersek durumu abartmış olmayız. ASP açısından, bir site "uygulama programı" (Application) sayılır. Her ziyaretçi de bir "oturum" (session) sayılır. Bir takım ASP ve HTML sayfalarından oluşan bildiğimiz Site'ye application, her hangi bir ziyarete de session denmesinin sebebi nedir? Bunu her iki nesnenin işlevleri ile açıklayabiliriz.

Application nesnesi, sitenin tümüyle ilgili bilgileri (değişkenleri, nesneleri ve metodları) tutar; session nesnesi ziyaretçinin sitemize girmesinden itibaren izini sürer. Diyelim ki bir borsa sitesi yaptınız; ziyaretçileriniz gelerek, satışa sunulan hisse senetlerinin değerlendirmelerini okuyacak ve size "Şu, şu hisse senetleri al!" diye talimat bırakacak. Bütün ziyaretçilerinizin erişeceği sadece bir veritabanınız var; buna karşılık her bir ziyaretçinin yapacağı farklı tercihler, vereceği farklı kararlar olacaktır. Application nesnesi, sitenizle (artık site yerine Web Uygulama Programı desek de ağzımız alışmaya başlasa!) veritabanına erişmekten tutun, alışverişlerie kadar sitede yapılacak bütün işlerin bütün kurallarını bilecek ve uygulayacak; session nesnesi ise sözgelimi benim alışverişlerimi, tercihlerimi bilecektir.

HTML ve Javascript ile biraz oynadıysanız, bilirsiniz ki bir sayfadan ötekine değişken değeri aktarmak, imkansıza yakın derecede zordur. Değişkenlerin ömrü, fonksiyonla sınırlıdır. Bir ASP sayfasında herhangi bir değişkeni fonksiyon dışında tanımlamakla ve değer atamakla onu bütün fonksiyonlar için geçerli hale getirebiliriz. Fakat kimi zaman isteriz ki, bir fonksiyonun değeri bütün sayfalarda aynı olsun; ziyaretçinin sayfa değiştirmesi ile değişkenin değeri değişmesin. Bunu ASP'de yapmak çok kolaydır. ASP'de bu zorluğu yenebilmek için değişkenlerimizi session nesnesi için oluşturabiliriz; ve bu değer ziyaretçinin oturumu boyunca devam eder; bütün ASP sayfalarındaki bütün Fonksiyonlar tarafından bilinebilir. Örneğin:

session ("Tupras") = 44500
bütün session için geçerli bir Tupras değişkeni oluşturur ve ona "44500" değerini atar. Kimi zaman, değişkenin çok daha geniş kapsamlı olmasını, yani ömrünün session ile değil bütün Application boyunca belirli olmasını isteyebiliriz. O zaman bu değişkeni Application düzeyinde tanımlayabiliriz:

Application ("Tupras") = 44500
Bu durumda Tupras değişkeni bütün ziyaretçiler için aynı değere sahip olacakatır.

session nesnesinin oluşabilmesi için, ziyaretçiye mutlaka bir Cookie göndererek, sitemizde (hani "Uygulama Programı" diyecektik?) bir işaret vermemiz gerekir. Daha önce, HTTP ile kurduğumuz bağlantı, belirsiz durum bağlantısıdır demiştik. Bu, Server'ın bir ziyaretçiye arzu ettiği sayfayı gönderdikten sonra, onu alıp almadığını, o sayfada ne tercihler yaptığını bilmemesi demektir. Oysa, ziyaretçiye sitemize bağlandığı anda bir session kimliği verirsek ve her yeni sayfa talebinde bu kimliği kontrol edersek, kimin hangi oturumunu sürdürdüğünü biliriz. ASP-uyumlu bir Web Server, ziyaretçi yeni bir tercih yapmadığı taktirde her session nesnesini 20 dakika açık tutar; sonra siler. Bu süreyi session nesnesinin Timeout özelliği yoluyla değiştirebilirsiniz. session belirleyen Cookie ASP-uyumlu Web Server tarafından otomatik olarak gönderilir ve takip edilir; tasarımcı olarak bizim bu konuda bir şey yapmamız gerekmez.

Bir Web programınıza aynı anda kaç kişi ulaşırsa (yani sayfalarınızı kaç kişi talep ederse), o kadar session nesnesi oluşur; fakat siteniz bir adet olduğuna göre bir adet Application nesnesi vardır. Bu nesnenin bütün session'lar için sitemizin ihtiyaçlarına uygun ve aynı uygulama kurallarına sahip olmasını sağlayan bir dosya vardır: Global.asa. Bu dosya PWS veya IIS kurulurken oluşturulur. ASP ile Web programlarınızı, örneğin MS Visual Studio ile oluşturuyorsanız, program sizin için seçtiğiniz dizinde bir Global.asa dosyası oluşturacaktır. Bu dosyada, çoğu zaman, sitemize ilk ziyaretçinin gelmesiyle oluşan Application_OnStart ve son ziyaretçinin çıkmasıyla oluşan Application_Onend ile herhangi bir ziyaretçinin bir sayfaya erişmesiyle oluşan session_OnStart ve ziyaretçinin sitemizden çıkması ile oluşan session_Onend olayları halinde ne yapılacağı yazılıdır. Bu dosyanın içeriği standart bir ASP dosyasına benzemekle birlikte adındaki uzatmanın .asp değil de .asa olmasının sebebi, dosyanın Active Server Application dosyası olmasıdır. ASP-uyumlu bir Web Server programı sitemize ulaşan ilk ziyaretçiyi gördüğü anda Global.asa dosyasını çalıştırır.

Application ve session nesnelerin kendi başlarına en çok kullanıldığı yer, sitemize gelen ziyaretçilerin sayısını (sitemizin aldığı Hit sayısını) tutmasını sağlamaktır. Bu genellikle Global.asa pogramına bir sayaç yerleştirilerek yapılır.

Renk Seçicisi Kodu

2010-10-18T10:23:00.001-07:00

Asp İLe Renk Seçicisi Kodu

Bazen, renk seçimi yaparken seçeneklerin gözünüzün önünde olması işinizi görebilir. İşte bu ASP scripti size bunu sağlayacaktır. Bu script 216-renkli browser renk paletini görüntüleyerek buradan, herhangi birine tıklayarak seçim yapmanızı sağlar. Nasıl mı¿ Buyrun kodları inceleyin;

<%
Dim RenkDize

Dim iMinRenk
Dim iMaksRenk

Dim iR, iG, iB

Dim strRenk

RenkDize = Array("00", "33", "66", "99", "CC", "FF")

iMinRenk = LBound(RenkDize)
iMaksRenk = UBound(RenkDize)

response.write "<table cellspacing=""0"" cellpadding=""0"" " _
& "border=""0"">" & vbCrLf
For iR = iMinRenk To iMaksRenk
response.write "<tr>" & vbCrLf
For iG = iMinRenk To iMaksRenk
For iB = iMinRenk To iMaksRenk
strRenk = "#" & RenkDize(iR) & RenkDize(iG) & RenkDize(iB)
response.write "<td bgcolor=""" & strRenk & """>" _
& "<a href=""renk_sec.asp?color=" & Server.URLEncode(strRenk) _
& """><img src=""imajlar/bosluk.gif"" width=""15"" height=""15"" " _
& "alt=""" & strRenk & """ border=""0""></a></td>" & vbCrLf
next
next
response.write "</tr>" & vbCrLf
next
response.write "</table>" & vbCrLf
%>

<p>
<strong>
<font color="<%= Request.QueryString("color") %>">
Hangi renge basarsaniz bu metin o renkte görüntülenecektir.
</font>
</strong>
</p>

Renkli Günler...

AsP ÖrNeKlErİ

Rastgele Şifre Oluşturma Kodları

2010-10-18T10:21:00.000-07:00

Asp ile Rastgele Şifre Oluşturma Kodları

Bu aşağıdaki fonksiyon rastgele şifre oluşturmak amacıyla kullanılabilir. Bu işlem özel bazı geçerli karakterler belirlemenize izin verdiği gibi yine bazı rakamları da belirlemenize müsaade etmektedir.

Bu amaçla kullanılacak örnek kodlar şu şekilde olabilir;

Function Password_GenPass( nNoChars, sValidChars )
' nNoChars = oluşturulacak şifrenin uzunluğu
' sValidChars = geçerli karakterler. Eğer karakter belirlenmeyecekse
( "" ) şeklinde olmalı
' genel kullanım ise: A-Z ve a-z ve 0-9

Const szDefault = "abcdefghijklmnopqrstuvxyzABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVXYZ0123456789"

' Değişkenleri belirliyoruz
Dim nCount
Dim sRet
Dim nNumber
Dim nLength

Randomize 'init random

if sValidChars = "" then
sValidChars = szDefault
end if
nLength = Len( sValidChars )

For nCount = 1 To nNoChars
nNumber = Int((nLength * Rnd) + 1)
sRet = sRet & Mid( sValidChars, nNumber, 1 )
next
Password_GenPass = sRet
end Function

10 haneli şifreler oluşturmak için aşağıdaki biçimde düzenleme yapabilirsiniz:

response.write "Şifreniz: " & Password_GenPass( 10, "" )

Ya da sadece belirli karakterleri kullanmak istiyorsanız eğer;

response.write "Şifreniz: " & Password_GenPass( 5, "ABCabc" )

şeklinde de düzenlenebilir.Bu işlem size Yalnızca ABCabc karakterleri kullanılarak oluşturulmuş şifre dizisi
verir.Sonuç ise;

Şifreniz:
CabCB
şeklinde olur.

Kolay Gelsin...

AsP ÖrNeKlErİ

Sayfanızın yüklenmesi ne kadar zaman alıyor Kodu

2010-10-18T10:18:00.001-07:00

ASP sayfanızın yüklenmesi ne kadar zaman alıyor Kodu

Sayfanızın ne kadar sürede yüklendiğini yada veritabanından verilerin ne kadar zamanda alındığı bilmek istediğiniz oldu mu¿ O halde, aşağıdaki örneği inceleyerek ASP tabanlı sayfa sayacını kullanabilirsiniz.

Sayfanın veya veritabanı sorgulama kaydının başladığı başlangıç zamanı:

Geceyarısından itibaren geçen saniyeyi bulmak için ASP zamanlayıcısını kullanacağız.

Dim strStartTime
strStartTime = Timer
response.write "Start Time: " & strStartTime

Sayfanın sonunda ya da zamanı durdurmak istediğiniz işlem sonunda geçen süre:

Dim strend_Time
strend_Time = Timer
response.write "end Time: " & strend_Time
Dim strDiff_Time
strDiff_Time = FormatNumber(strend_Time - strStart_Time, 4)
response.write "It took [" & strDiff_Time & "] seconds to load this page."

Başlangıç zamanını ve bitiş zamanını yakaldık,ve başlangıcı bitişten çıkartarak sayfanın yüklenmesi aşamasında geçen süreyi tespit ettik.
Hepsi bu kadar

Kolay Gelsin...

AsP ÖrNeKlErİ

Uzun Metinlerinizi Budama Kodu

2010-10-18T10:16:00.000-07:00

ASp ile Uzun Metinlerinizi Budama Kodu

<%
Function Kisalt(str,MaxChar)
Dim Uzunluk, ek, newStr
Uzunluk = MaxChar
ek = "..."
if Len(str) > Uzunluk then
newStr = Mid(str,1,Uzunluk-Len(ek))
newStr = str + ek
else
newStr = str
end if
Kisalt = newStr
end Function
%>
Kullanım {
<%=Kisalt("Olcayyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyy",15)%>
}

AsP ÖrNeKlErİ

İyi Çalışmalar..

Kaynak Kodunu Görüntüleme

2010-10-18T10:15:00.001-07:00

ASP Kaynak Kodunu Görüntüleme

Bu dersimizde bir örnek ile sizlere, sayfa kaynak kodunun görüntülenmesini anlatmaya çalışacağım. Burada yaptığımız tek işlem, hali hazırda yazılı olan kodların ziyaretçiler tarafından da görüntülenebilmesini sağlamak.

Neden buna ihtiyaç duyayım ki diyenler vardır mutlaka. Size 2 küçük düşünce ile anlatayım;

EASP ilişkili bir sayfanız varsa, bir sayfanın herhangi bir bölümünün kaynak kodunu görüntülemek için kolay bir yoldur. Ayrıca ASP dosyasını değiştirdiğinizde kaynak kodu değiştirmenize gerek kalmayacağından size yarar sağlar.Tabi eğer açık kodlu bir siteniz varsa.

Eğer buraya kadar anlaşabildiysek buyrun örnek kodları inceleyelim;

<B>ASP Kaynak Kodu:</B>
<HR>
<%
Dim objFSO, objInFile
Dim strIn, strTemp
Dim I, J
Dim strFileName
Dim ProcessString
Dim bCharWritten
Dim bInsideScript
Dim bInsideString
Dim iInsideComment

ProcessString = 0
bCharWritten = False
bInsideScript = False
bInsideString = False
iInsideComment = 0

strFileName = Request.QueryString("file")

' Dosya kullaniminin kosullu sinirlandirmasi
if InStr(1, strFileName, "\", 1) then strFileName=""
if InStr(1, strFileName, "/", 1) then strFileName=""

if strFileName <> "" then
Set objFSO = CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
Set objInFile = objFSO.OpenTextFile(Server.MapPath(strFileName))

response.write "<PRE>" & vbCRLF
' Gerçek Dosya ile Çikti arasindaki browser döngüsü
Do While Not objInFile.AtendOfStream
strIn = Server.HTMLEncode(objInFile.ReadLine)
if InStr(1, strIn, "", 1) then
ProcessString = 1
strIn = Server.HTMLEncode(objInFile.ReadLine)
end if
if InStr(1, strIn, "", 1) then ProcessString = 0

if ProcessString = 1 then
strTemp = ""
For I = 1 to Len(strIn)
bCharWritten = False
if InStr(I, strIn, "<%", 1) = I then
strTemp = strTemp & "<FONT COLOR=#0000FF>"
bInsideScript = True
else
if InStr(I, strIn, "%>", 1) = I then
strTemp = strTemp & "%></FONT>"
bCharWritten = True
' ie. Len("%>") - 1 = 4
I = I + 4
bInsideScript = False
end if
end if
if bInsideScript And iInsideComment = 0 And InStr(I, strIn, """, 1) = I then bInsideString = Not bInsideString
if bInsideScript And Not bInsideString And InStr(I, strIn, "'", 1) = I then
strTemp = strTemp & "<FONT COLOR=#009900>"
iInsideComment = iInsideComment + 1
end if
if iInsideComment > 0 And I = Len(strIN) then
strTemp = strTemp & Mid(strIn, I, 1)
For J = 1 to iInsideComment
strTemp = strTemp & "</FONT>"
next 'J
bCharWritten = True
iInsideComment = 0
end if
if bCharWritten = False then
strTemp = strTemp & Mid(strIn, I, 1)
end if
next
response.write strTemp & vbCRLF
end if
loop
response.write "</PRE>" & vbCRLF

objInFile.Close
Set objInFile = Nothing
Set objFSO = Nothing
else
strFileName = "index.asp"
end if
%>

Kolay Gelsin...

AsP ÖrNeKlErİ

Zararlı Kodu Temizleme

2010-10-18T10:13:00.000-07:00

ASP Zararlı Kodu Temizleme Kodları

Son yılların deneyimleri gösteriyor ki, başka yollarla Internet sitenizin kök dizinine ulaşmaya çalışan Hacker tiplerin dışında kalan zararlı kullanıcılar (Hacker özentisi kişiler!), genellikle bir veritabanına gittiğini anladıkları Form bilgilerinin içine Server Side Include (sunucu tarafında çalışacak haricî dosya) içeriği görevini yapacak kod parçacıkları katabilirler. Bu amaçla kullanılabilecek zararlı bir kod şöyle olabilir:

<%
Metin = Request.QueryString("Metin")

T = 0
For I = 1 To Len(Metin)

Giden = Giden + Chr(ASC(Mid(Metin, T + 1, 1)))
T = T + 1

Giden = replace(Giden, "<", "<")
Giden = replace(Giden, ">", ">")
Giden = replace(Giden, vbCrLf, "<br>")
Giden = replace(Giden, "[", "<")
Giden = replace(Giden, "]", ">")
Giden = replace(Giden, "<script", "<script")
Giden = replace(Giden, "script>", "script>")
Giden = replace(Giden, "</script", "</script")

response.write Giden 'Burayı silip database komutlarını koyabilirsiniz
%>

AsP ÖrNeKlErİ

İleri ve Geri Linkleri

2010-10-18T10:09:00.000-07:00

Asp ile İleri ve Geri Linkleri kodları

Diyelimki Bilgisayar parcası satan bir site yaptınız ve her sayfada yeni eklenen ürünleri tanıtmak istiyorsunuz veya Fiyatı ucuzlayan ürünleri.

Bir sonraki ürün ve bir sonraki ürün diyede link vermek istiyorsunuz buna nasıl yaparsınız yani gelen müşteri bir sonraki sayfaya ve bir önceki sayfaya sizin koydugunuz linkle ulaşacak şimdi oturup hepsine linkmi vereceksiniz verdiniz diyelim gelen ziyaretcinin hangisinden başlayacagını nerden bileceksiniz!!!!

Bunun için ;

"getPreviousURL" ve getnextURL" metotlarını kullanacagız:

<%
set yeniurun= Server.CreateObject("MSWC.nextlink")
%>
<A href="<%=yeniurun.getPreviousURL(yeniurun.txt")%>">
Önceki Ürün: <%= yeniurun.getPreviousDescription("yeniurn.txt")%></A>
<BR>
<A href="<%yeniurun.getNexURL("yeniurun.txt")%>">
Sonraki kitap : <%=yeniurun.getnextDescription("yaniurun.txt")%></A>

Bir de bu dosyaların çalışması için yeniurun sayfalarını kayıt edecegimiz bir txt dosyası lazım şimdi. bunu hazırlayalım.

Önce : yeniurun.txt Adında bir txt dosyası oluşturun ve yeni oluşturdugunuz sayfaları buraya yazın yazım şekli şöyledir.

Üç ana bölümden oluşur;

Her bölme arasında bir tab tuşu kadar boşluk vardır; Birince bölüm link bölümü yani Sayfaların adresileri. İkinci bölüm Açıklaması Üçüncü bölüm ise kotlayana bilgi olması içindir ..

Örnek yapım gösterecek olursak:

Birinci Bölüm İkinci Bölüm Üçüncü Bölüm
Asusanakart.asp Asus Anakartlar 'Asus anakart
cpu.asp intel Box cpu lar 'intel Box
monitor.asp Vestel monütorler 'vesterller

Gördügünüz gibi Birinci bölüme .Asp Nin linkini yazıyoruz ikinci bölüm yani "getnextDescription" ve getPreviousDescription Yazıyoruz ve daha sonra hatırlamamız için tırnal işaretiyle ayrılmıi bölüme kendimiz için hatırlatıcı bilgiler yazıyoruz.

AsP ÖrNeKlErİ

VbScript'e Giriş

2010-09-18T08:49:00.000-07:00

VbScript'e Giriş

Bu kitapçıktaki örneklerimizi VBScript diliyle yazacağımıza göre, önce hızlı bir VBScript kursu görsek iyi olur. Visual Basic dilini biliyorsanız, VBScript biliyorsunuz sayılır. VBScript, güçlü bir dildir; ancak Netscape firmasının hiç bir zaman Browser’ında istemci tarafında çalıştırılabilecek diller arasında kabul etmemesi sebebiyle VBScript, Web’in istemci tarafında kendisinden bekleneni yapamadı. MS’un Browser’ı Internet Explorer ise VBScript ile yazacağınız İstemci-Tarafı kodları okuyabilir ve icra edebilir.

Ne var ki ASP kodlarımız hiç bir zaman ziyaretçinin Browser’ının yüzünü göremeyeceği ve sadece Server’da çalışacağı için Server’da VBScript desteği bulunduğu sürece, ASP sayfalarınızı VBScript ile yazabilirsiniz. Bir Server’da ASP desteği varsa, VBScript desteği de var demektir.

VBScript’in hemen hemen bütün komutlarını ve yöntemlerini ASP’de kullanabilirsiniz. Ancak bunun bir kaç kısıtlaması vardır. VB veya VBScript’e ASP dışında aşina iseniz, mesaj kutusu (MsgBox) ve girdi kutusu (InputBox) aracılığı ile programlarınıza kullanıcının bilgi girmesini sağlayabileceğinizi biliyorsunuz demektir. Bu iki komutu ASP içindeki VBScript kodunda kullanamayız. Ayrıca ASP teknolojisi zaten VBScript’in bütün komutlarını ve deyimlerini kullanmanızı da gerekli kılmayacaktır. Göreceksiniz ki, mükemmel ASP sayfaları oluşturmak için bile bir avuç VBScript komutu kullanacağız.

ASP sayfalarımızdaki HTML kodları ile VBScript (veya diğer Script dillerinin) kodlarını birbirinden ayırmamız gerekir. Bu ASP.DLL’ye, HTML’in nerede bittiğini, Script diliyle yazılmış kodun nerede başladığını gösterebilmemiz için gerekli. Bunu sağlamak için Script diliyle yazılmış herşeyi “<%” ve “%>” işaretleri arasına alırız. ASP.DLL bu işaretleri görünce, içindekileri “yazmak” yerine “yapar.” Bir ASP sayfanızda HTML’in klasik “<” ve “>” işaretleri arasındaki unsurlar, ASP.DLL tarafından ziyaretçiye gönderilecek olan sayfaya aynen aktarılır; ancak “<%” ve “%>” arasındaki herşey, başta belirttiğiniz LANGUAGE etiketinde yazılı Script dilinin yorumlayıcısına verilir; yorumlatılarak, gereği yerine getirilir.

“<%” ve “%>” işaretlerine “sınırlayıcı” denir. Sınırlayıcının içinde bir veya daha çok satır kod bulunabilir. Sınırlayıcılar ve içindeki Script, HTML etiketlerinin içinde veya dışında yer alabilir. Sınırlayıcının içindeki kodlarımızı açıklamak için koyacağımız yorum satırlarının başına tek tırnak işareti (') koyarız. İşte bu kuralları uyguladığımız bir ASP sayfası örneği:

<% @LANGUAGE=VBscript %>
<html>
<head>
<title>Hoşgeldiniz!</title>
<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=ISO-8859-9">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
</head>

<%
' Yazı tipi boyutunu tutacağımız bir değişken tanımlayalım
Dim fontBoyut
%>

<%
' yazı tipi boyutunu 1'den 7'ye kadar değiştirelim
For fontBoyut = 1 To 7
%>
<font size = <%=fontBoyut%>>
Hoşgeldiniz!<br>
<% next %>
</center>
<h3>Bugün <% =WeekdayName(Weekday(Date)) %>, <% = Date %>.
Şu anda Server'da saat: <% = Time %>.<p>
</h3>
</body>
</html>

Burada sınırlayıcı arasında tek veya çok satırlı VBScript kodları ile başında tek tırnak olan icra edilmeyen, yorum satırlarını görüyorsunuz. HTML etiketinin içine gömülmüş VBScript kodu ise HTML’in <FONT> etiketinde yer alıyor: <font size = <%=fontBoyut%>>. Burada karşılaştığımız “<%=” ifadesi, ASP’ye, “Bu değişkenin değerini bul ve tam buraya yaz!” dememizi sağlıyor. Bu ifade daha sonra yakından ele alacağımız response.write metodunun kısaltılmış halidir. HTML etiketinin içine yazdığımız VBScript bölümünün kendi sınırlayıcı işaretlerinin yine de kullanıldığına dikkat edin.

VBScript'te değişkenler

2010-09-18T08:48:00.001-07:00

VBScript'te değişkenler

VBScript'te değişkenleri, Dim, public ve private ifadeleri ile deklare edebiliriz.

Dim Derece

Yukarıdaki ifade "derece" isminde bir değişken tanımlar. Aynı satırda birçok değişken tanımı yapılabilir.

Dim Derece,Fahrenayt

Değişken isimlerinde dikkat edilmesi gerekenler

Alfabetik bir karakter ile başlamalı

255 karakteri geçmemeli

Tanımladığı alan içinde kullanılmalı

Bir değişkene değer atama
Bir değişkene değer atama, aşağıdaki gibi yapılır.

B = 200

Ölçeklenebilir dizi değişkenler
Klasik anlamdaki değişken tanımlamasının dışında, VBScript, ölçeklenebilir dizi değişkenler tanımlamasına da izin verir. Dizi değişkenler, değişkenin yanındaki parantez içinde belirtilen değerler ile tanımlanırlar. Aşağıdaki örnekte 11 adet değer saklıyabileceğiiz bir "dizi değişkeni" tanımı örneği gösteriliyor.

Dim A(120)

A(0) = 256
A(1) = 324
A(2) = 100
...
A(110) = 55

Dizi değişkenini, başka bir değişkene de atamamız mümkün;

...
Degişken = A(18)
...

Tek boyutlu dizi değişkenlerinde limit yoktur. Birden fazla boyutu olan dizi değişkenleri oluşturabiliriz;

Dim Masa(5, 10)

Birinci rakam satır değerini, ikincisi sütün değerini gösterir.

ASP'de işlemler

2010-09-18T08:47:00.001-07:00

ASP'de işlemler

Öncelikle bu işlemler matematik amaçlıdır. Yani kullanıcağımız değikenler sayı yüklü olmalıdır.

Degisken1 = "1"

Bu bir metindir. Siz sayı olarak görsenizde ASP metin diyecektir. Nedeni ise tırnaklardır.

Degisken1 = 1

Bu bir sayıdır. Her işlemi yapabilirsiniz. Üsttekini kullanırsanız

Degisken1 = "1"

Degisken2 = Degisken1 + 2

Bu durumda Degisken2 12 olur ama ikinci durumda

Degisken1 = 1
Degisken2 = Degisken1 + 2

Bu durumsa Degisken2 3 olur.

Degisken1 = 2

Degisken2 = Degisken1 * 2 + 10 / 2

Bu durumda sonuç 9 çıkar ama sonucun 7 olması lazımdı dimi niye olmadı? Çünkü ASP işlem önceliğine bakar. Peki nasıl yapıcaz? Parantez kullanıcaz!

Degisken1 = 2
Degisken2 = ((Degisken1 * 2) + 10) * 2

Şimdi oldu. İşlemlerimiz normal simgeler (+, -, *, /) Diğer işlemler ise trigonometriye kadar giriyor onların komutlarını ileride vericem. Ayrıca ^, \. "^" üssünü almak için kullanılıyor, \ ise tamsayı böler.

Select Doldurmak

2010-09-18T08:32:00.000-07:00

Select Doldurmak

SELECT, ziyaretçilerimize önceden belirlenmiş bir çok unsurdan birini veya daha fazlasını seçmelerine imkan veren bir etikettir. Ziyaretçi, seçimini SELECT'in OPTION'ları arasından yapar. Seçenekler (OPTION), sahip oldukları değeri Server'a gönderirler. Genel yazım kuralı şöyledir:

<FORM ACTION="..." METHOD=POST|GET>
<SELECT NAME="metin">
<OPTION VALUE="değer1">Tercih 1
<OPTION VALUE="değer2">Tercih 2
<OPTION VALUE="değer3">Tercih 3
</SELECT>

Bu Form'un gönder (Submit) düğmesi ile sağlanan hareket (ACTION), seçilen değeri veya değerleri, Form'u işleyecek ASP programına gönderir.

Ziyaretçimize sunacağımız seçenekler, iki-üç adet ise, bunu HTML dosyasını yazarken, OPTION'lar halinde kodlamak kolay olabilir. Ancak seçenek sayısı artıyorsa, veya seçeneklerimiz sık sık değişiyorsa, bunları bir veri tabanında toplamak ve OPTION değerlerini veritabanının bir alanından alarak ziyaretçiye sunmak çok daha kolay olur. Böylece ASP sayfası değişmeden kalır; biz sadece veritabanını güncelleştiririz. Çoğu zaman bu güncelleştirme ziyaretçilerin yapacakları eklerin veritabanına yazılmasıyla sağlandığı için, ortaya gerçekten dinamik bir Web Uygulaması çıkmış olur.

Diyelim ki, bizim grubumuzun üyelerini gösteren yukarıda oluşturduğumuz uyeler.mdb (DSN'i uyeler olan veritabanı) dosyasının adı-soyadı alanlarını birleştirerek, sayfamızdaki bir SELECT etiketinin OPTION'larına yazmak istiyoruz. Bunun için önce sayfamızda kullanacağımız değişkenleri tanımlayalım:

<%
Dim connVeriyolu, rsVeri, SQL
%>

Sonra, bu değişkenlerden veri ile ilgili olanlara .Connection ve .Recordset için gerekli ifadeleri yazalım. Veri ile çalışırken tasarımcının değişken adlarına bakarak hangisinin .Connection, hangisinin .Recordset değerlerini içerdiğini anlaması zorlaşabilir. Bu bakımdan değişken adlarının önüne .Connection için olanında conn, .Recordset için olanında rs harflerini kulllanmak yararlı olabilir. Veritabanından fiilen hangi verileri çekeceğimizi gösteren SQL deyimini de belirgin bir şekilde SQL değişkenine yazabiliriz:

<%
Set connVeriyolu = Server.CreateObject("ADODB.Connection")
SQL ="SELECT uyeAdi, uyeSoyadi FROM uyeler"
%>

Şimdi bu değerlere dayanan ve adına uyeler diyeceğimiz veri kümesini oluşturalım:

<%
connVeriyolu.open "uyeler"
Set rsVeri=connVeriyolu.execute(SQL)
%>

Artık elimizde içinde bütün üyelerin adı ve soyadını tutan bir dizi-değişken var. Şimdi biliyoruz ki veritabanından veri satır-satır okunur. Birinci satırın okunması sırasında bu değişkenin değerlerini yazacak olursak:

rsVeri (0) = üye

1'in adı rsVeri(1) = üye 1'in soyadı

olacaktır. Veritabanından ikinci satırın okunmasında ikinci üyenin adı ve soyadı, üçüncü satırın okunmasında üçüncü üyenin adı ve soyadı bu değişkenlerin değeri olacaktır. Demek ki, bu değerleri bir SELECT etiketinin OPTION değeri olarak kullancaksak, bu işlemi ikinci satır okunmadan yaptırmamız gerekir. O halde:

Do döngüsünün içinde iken veritabanından alınan değer, herhangi bir değişkenin değeri gibi kullanılabilir. Burada verilerin uyeler dizisinin dosya sonuna (eof, end Of File) okunduğuna dikkat edin. Şimdi yukarıdaki kodları bir Form içinde birleştirelim:

<%@ LANGUAGE="VBSCRIPT" %>
<% Option Explicit %>
<HTML>
<HEAD>
<TITLE>ASP SELECT DOLDURMA</TITLE>
<META http-equiv="content-type" content="text/html; charset=ISO-8859-9">
<META http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
</HEAD>
<%
' Değişkenleri tanımlayalım
Dim connVeriyolu, rsVeri, SQL
Set connVeriyolu = Server.CreateObject("ADODB.Connection")
SQL ="SELECT uyeAdi, uyeSoyadi FROM uyeler"
connVeriyolu.open "uyeler"
Set rsVeri=connVeriyolu.execute(SQL)
%>
<BODY>
Bu listeden bir üyenin adını seçiniz:
<SELECT NAME="AdSoyad">
<% Do While Not rsVeri.eof %>
<OPTION VALUE = "<%= rsVeri(0) & " " & rsVeri(1)%>"><%= rsVeri(0) & " " & rsVeri(1)%>
</Option>
<%rsVeri.movenext
loop%>
</select>
<% rsVeri.close %>
</SELECT>
</BODY>
</HTML>

Bu sayfayı option.asp adıyla kaydederek sınayabiliriz. Alacağımız sonuç şuna benzemelidir:

Burada yapılan seçim sonucu elde edilen değer Server'a gönderilebilir; ve söz gelimi ziyaretçinin seçtiği kişiye ait bilgiler kendisine ulaştırılabilir.

ASP'nin temel taşları değişkenler ve değişmeyenler

2010-09-18T08:28:00.000-07:00

ASP'nin temel taşları değişkenler ve değişmeyenler

Değişken, içine çeşitli türlerde bilgi atanabilen birer elemandır. Değişkenleri Dim ile Deklare edebiliriz ama bu gerekli değildir. Tabii bu ne kadar iyi gibi gözükse de zararı daha büyüktür. Mesela ufak bir yazım hatası 200 satırlık bir dosyayı hatta bir kaç dosyayı bile tekrar tekrar incelememize neden olabilir. Bu yüzden Option Explicit diye bir özellik eklenmiş ASP'ye. Böylece değişkenleri tanımlamak bir zorunluluk oluyor. Aksi takdirde hata veriyor dosyamız. Option Explicit'i sayfanın en başına koymalıyız. Yani sayfamız;

<% Option Explicit %>

diye başlamalı. Değişkenlere değer vermek için "=" koyduktan sonra tırnak işareti (") içinde değeri yazmalıyız veya başka bir değişken ismini koymalıyız.

<%
Dim Degisken1, Degisken2
Degisken1 = "Merhaba"
Degisken2 = Degisken1
response.write Degisken1
response.write Degisken2 %>

bu komutlarla degisken1'e Merhaba yazdık ve degisken2'ye de degisken1'in içindeki değeri yani Merhaba'yı ekledik. Sonra bu değişkenlerin değerini ekrana yazdırdık. Ekranda MerhabaMerhaba yazıcaktır.
Yazının başındada bahsettiğim gibi bir de değişmeyenler var. Bunları Const ile deklare ediyoruz. Yani;

<%
Const dolar = "1300000"
%>

dolar sabitini ürettik ve değer olarak 1300000 yazdık. Burda dikkat edilmesi gereken bir sabite değişken değeri ekleyemeyiz. Yani;

Const Yazi = Degisken1

bu kod hata verir.

İşte böyle emekleye emekleye girdik ASP dünyasına umarım hepimiz birer maraton koşucusu olucaz.

İkinci Adım

Değişkenleri öğrendik şimdi de form'dan gelen bilgilerin değişkenlere aktarılmasını öğrenelim. Öncelikle bir form.htm isimli bir dosya oluşturun ve içine bunları ekleyin

Sonra bir form.asp dosyası oluşturun ve içine de

<%
Formdan_Gelen = Request.Form("field1")
response.write Formdan_Gelen
%>

yazın. Böylece formdan gelen field1'i formdan_Gelen değişkenine atadık ve ekrana yazdırdık. Ama burda dikkat etmeniz gereken yer eğer form post methodu ile yollanırsa Request.Form, eğer GET methodu ile yollanırsa Request.QueryString kullanmamız gerekecek. Bunların arasındaki fark ise POST methoduyla yollanan veriyinin başkaları tarafından görünmemesi GET in ise adres çubuğunda görünmesidir.

İlk Asp Kodlarımız

2010-09-18T08:24:00.000-07:00

İlk Asp Kodlarımız

Aşagıdaki kodu notdefterinde yazın ve uzantısını.asp olarak kaydedin.

Yazdıklarımızı tanıyalım :::::

Yukarıda yazdıgımız meta etiketleri Sayfamızın turkce karakterlere göre yazıldıgını anlatıyor

CODEPAGE=1254 ise kotların turkce karaktere göre kodlandıgını anlatıyor

response.write bunu zaten Biliyoruz Sayfaya İstegimimiz Şeyleri yazdırmaya yarıyor