Asp

ADO Nedir

2009-11-03T08:56:00.001-08:00

ADO Nedir?

ADO (ActiveX Data Objects), Microsoft'un veritabanı uygulamaları için geliştirdiği bir bileşendir. IIS ve PWS ile birlikte otomatik olarak kurulur. Biz ADO'yu ASP sayfalarımızdan veritabanına erişmek ve veritabanı üzerinde işlemler yapmak üzere kullanacağız.

ADO ile veritabanı uygulamaları standart bazı adımları içerir;

• Veritabanı bağlantısının oluşturulması
• Veritabanı başlantısının açılması
• Kayıt dizisinin oluşturulması
• Kayıt dizisinin açılması
• ...Veritabanı ile yapılacak işlemler
• Kayıt dizisinin kapatılması
• Veritabanı bağlantısının kapatılması.

ADO Kayıt Kümesi Yöntemleri

2009-11-03T08:55:00.001-08:00

ADO Kayıt Kümesi Yöntemleri

Yöntem Açıklama

Open Veri saglayıcısından bir sonuç kümesi alır ve erişime hazır duruma getirir.
clone Var olan bir kayıt kümesi nesnesinden bir adaet çagaltır.
Requery Bir kayıt kümesi nesnesindeki bilgiyi güncelleştirir.
Resync Asıl veritabanından alınan kayıt kümesi nesnesindeki bilgiyi yeniler.
nextRecordset Kayıt kümesi nesnesini temizler Sonuç kümesini hazır duruma getirir.
Close Açık bir Kayıt kümesi nesnesini ve varsa bağlı nesneleri kapatır.

Taşıma
Move Gçerli kayıt konumunu belirli sayısı kadar ileri yada geri taşır.
MoveFirst Bir kayot kümesi nesnesindeki birinci kaydı geçerli kayıt yapar.
MoveLast Kayıt kümesi nesnesindeki sonuncu kaıdı geçerli yapar.
Movenext Kayıt kümesi nesnesinde sonraki kaydı geçerli kayıt yapar.
Find Belirtilen bir şartı geçerli kayıt yapar.
Seek Belirtilen bir şartla eşleşen satırı hızla bulmak için bir kayır kümesinin dizinde arama yapar.

Güncelleme
AddNew Alan degeini kabul etmeye hazır yeni boş bir kayıt yaratır.
Update Varsa geçerli kayda yapılan degişiklikleri kabul eder.
CancelUpdate Varsa Yeni bir kayda yapılan degşiklikleri iptal eder.
Delete Geçerli kaydı kada kayıt gurubunu siler.

ADO Kayıt Kümesi Özellikleri

2009-11-03T08:53:00.001-08:00

ADO Kayıt Kümesi Özellikleri

Özellik Açıklama

AbsolutePage Geçerli kaydın bulundugu sayfa numarasını tanımlar.
AbsolutePosition Geçerli kaydın sıradaki konumunu belirler.
Active Command Bir kayıt kümesi nesnesini yaratan komut nesnesini gösterir.
BOF Geçerli kayıt konumunun birinci kayıttan önce geldigini gösterir.
Bokkmark Geçerli kaydı benzersiz biçimde tanımlayan bir deger verir.
EditMode Geçerli kayıtda deişiklik yapılıp yapılmadıgını gösterir.
EOF Geçerli kayıt konumunun son kayıttan yapılıp yapılmadıgını gösterir.
Filter Bir kayıt kümesi nesnesindeki kayıtları seçerek süzer.
Index Bir kayıt kümesi nesnesi içingeçerli etkin dizini tanımlar
MaxRecords Sağlayıcının veri kaynagından döndürdügü kayıt sayısını sınırlar
PageSize Kayıt kümesindeki bir sayfada bulunan kayıt sayısı.
PageCount Bir kayıt kümesindeki kayıt sayısını gösterir.
Source Bir kayıt kümesindeki nesnesindeki verinin kaynagı.
Status Geçerli kaydın toplu güncellemelereya da deger toplu işlemlere göre durumu.

ADO Nesnesini Kapamak

2009-11-03T08:51:00.002-08:00

ADO Nesnesini Kapamak

Bir ADO Nesnesini kapatmak, close yöntemini çagırmak dişında hiçbir şey gerektirmemektedir. "Bag" adlı bir connection nesnesini kapatmak için aşagıdaki örnegi yazın.

bag.Close

Bir connection nesnesini kapatmayı unutursanız, ASP komut dosyası işleyişi sonunda bunu bulup, kapata bilir ve bunu bellekten çıkarta bilir en azından plan böyle. Uygulamada, yarattıgınız her nesneyi her zaman kapatır ve serbes bırakırsınız, Web sunucunuz daha dengeli olur.

Bir Connection nesnesini, kapattıktan sonra bile bellekte kalır. "Bag" adlı Connection nesnesini bellekten çıkartmak için aşagıdaki örnegi kullana bilirsiniz.

Set bag = Nothing

NOT

Örneklerde kullandıgım "Bag" nesnesi Deiştirile bilir.

Ado Nesnesi Yaratmak

2009-11-03T08:51:00.001-08:00

Ado Nesnesi Yaratmak

ADO Connection nesnelerini yaratmak kolaydır çünkü belirtilmesi gereken seçenekler yoktur.Aşagıdaki örnek işinizi helleder. Degiştirilmesi gereken tek şey ortaya çıkan nesnedir "bag".

set bag = Server.CreateObject("ADOB.Connection")

ADO Nesnesini yaratmanın başka yollarıda vardır mesala;

Dim bag as New ADODB.Connection

Her ikiside ADO Connection nesnesi yarata bilir. Ancak VBScript birincisini gerektirir.

Ado Recordset Open

2009-11-03T08:48:00.000-08:00

Ado Recordset Open

Veritabanına dayanan Web uygulamalarımızda sorun buradaki gibi sadece veriyi okumakla bitmeyebilir; veriyi güncelleştirmek veya silmek isteyebiliriz. Bunun için doğruca ADO'nun .Recordset metodundan yararlanmamız gerekir.

Bir veriye bağlantıyı kurduktan sonra kayit dizimizi .Recordset metodu ile sağlayacaksak, yukarıdaki örnek kodumuzu şöyle yazmak gerekir:

<%
Dim Veriyolu, Kayitdizisi, Sorgu
Set Veriyolu = Server.CreateObject("ADODB.Connection")
Veriyolu.Open "uyeler"
Set Kayitdizisi = Server.CreateObject("ADODB.Recordset")
Sorgu = "SELECT * FROM table1"
Kayitdizisi.Open Sorgu, Veriyolu, aOpenStatic
%>
Dns Siz bağlantı
<% Set VT= Server.CreateObject("ADODB.Connection" )
VT.Open "DBQ=" & Server.MapPath(" uyeler.mdb" ) & ";DRIVER={Microsoft Access Driver (*.mdb)}"
%>

Burada, DNS'siz bağlantı için veritabanı dosyasının Server'daki göreli yerini, adını ve hangi sürücünün kullanılacağını belirtiyoruz.

<%
Set KS = Server.CreateObject ("ADODB.RecordSet" )
Sql = " Select * from table1 "
KS.Open sql,VT,1,3
%>

Burada da recordset’ i tanımladık ve sql ile tamınlanan sorguda da table1 verileri cagırıyoruz.

ADO Sabitleri

2009-11-03T08:45:00.001-08:00

ADO Sabitleri

ADO+ODBC yoluyla kuracağımız veri bağlantıları, çoğu zaman adeta şifreli ifadeler içerebilir ve bir çok komutun argümanı öğrenmesi zor sayılar halinde verilir. Microsoft ve kullanılmaya hazır ASP Uygulamaları üreten firmalar, bu karmaşık ifadeleri düz metinler olarak ifade etmeye yarayan haricî dosyalar (include files) hazırlar ve sunarlar. Bunlar arasında en yaygın olanı (bu kitapçığın kodları arasında bulunan) Microsoft'un ADOVBS (adovbs.inc) dosyasıdır. (Aynı dosyanın JavaScript sürümü ise adojavs.inc ardını taşır). Bu dosyadan yararlanabilmek için, sitenize kopyalamanız ve daha sonra sayfalarınıza şu kodu eklemeniz gerekir:

<!- - #include file="adovbs.inc" - - >

Bu dosya, Server tarafından icra edilir ve ADO nesnesinin sayı halindeki bütün argümanlarını anlaşılabilir İngilizce kelimelere çevirir. Bu dosyanın içeriğinden nasıl yararlanacağımızı ele alacağız.

Bir veriye bağlantıyı kurduktan sonra kayit dizimizi .Recordset metodu ile sağlayacaksak, yukarıdaki örnek kodumuzu şöyle yazmak gerekir:

<!- - #include file="adovbs.inc" - - >
<%
Dim Veriyolu, Kayitdizisi, Sorgu
Set Veriyolu = Server.CreateObject("ADODB.Connection")
Veriyolu.Open "Veri_adi"
Set Kayitdizisi = Server.CreateObject("ADODB.Recordset")
Sorgu = "SELECT * FROM Veri_adi"
Kayitdizisi.Open Sorgu, Veriyolu, aOpenStatic
%>

Bu kod ile, .Recordset metodu son .Open komutu ile bizim için veri bağlantısını sağlar; verdiğimiz SQL Sorgusu icra edilir ve kayıt diziniz Kayitdizisi'ne kaydedilmeye hazır hale gelir. Şimdi imlecinizi ilerleterek, veriyi fiilen okutmanız gerekir; ki bunu yapmak için yukarıda kolayca .Execute metodu ile oluşturduğumuz kayıt dizisinde kullandığımız basit .Movenext'ten daha çok imkana sahibiz: MoveFirst: Kayıt dizisinin (Recordset'in) birinci satına gider.

MoveLast: Kayıt dizisinin (Recordset'in) son satına gider.

Movenext: Kayıt dizisinin (Recordset'in) bir sonraki satına gider.

MovePrevious: Kayıt dizisinin (Recordset'in) bir önceki satına gider.

Move: Kayıt dizisinin (Recordset'in) içinde vereceğiniz sayıya göre ilerler. Bunun için iki sayı vermeniz gerekir: başlangıç noktası ve ilerlenecek kayıt sayısı.

Ado Bağlantı Yolları

2009-11-03T08:41:00.002-08:00

Ado Bağlantı Yolları

Veritabanına bağlanmak için iki seçeneğiniz var. Birincisi DSN (Data Source Name) ile bağlanmak ikincisi ise DSN kullanmadan, dosyanın fiziksel yolunu göstererek bağlanmak. DSN bağlantılarını windows ve hatta unix sistemlerinde Microsoft'un ODBC (Open Database Connectivity/Açık Veritabanı Bağlantısı) sunucusu yönetir.

İkinci yolda, DSN baðlantısı kullanmadan bir veritabanı bağlantısı oluşturabiliriz. Kuşkusuz bul yol çok daha kolaydır.

ODBC ile DSN Bağlantısı

Öncelikle bilgisayarınızda veritabanı oluşturma programı örnegin Microsoft access yüklü olduğunu Kabul ediyorum.

MS Access Programını Kullanarak ilk once uyeler.mdb db dosyasını oluşturacagız. Bu veri tabanında aşagıdaki iki tabloyu tanımlayın.

Table 1

Alan Adi:	Veri türü
uyeNo	AutoNumber (Birincil Anahtar/Primary Key)
uyeAdi	metin
uyeSoyadi	metin
email	metin
mesaj	memo

Denetim Masası'nı açın ve adı ODBC, ODBC 32 Bit, ya da ODBC Data Source olan simgeyi çalıştırın; ikinci sekme olan System DSN'i tıklayın.

Açilacak kutuda Add/Ekle dügmesini tiklayarak, yeni veri kaynagi olusturmak için ilk adim olan veriyi okumakta kullanacagimiz sürücüyü seçebilecegimiz kutunun açilmasini saglayin. Burada, yukarida olusturdugunuz veri dosyasina uygun sürücüyü seçin. Örnek uyeler.mdb'yi kullaniyorsaniz, birinci seçenek olan Microsoft Access Driver'i seçmeniz gerekir. Son dügmesini tiklayin ve Access dosyasinin kurulumunu yapmaya baslayalim.

Buradaki Data Source Name (DSN, Veri Kaynak Adı), biraz sonra ADO nesnesiyle ilgili metodları ve deyimleri yazarken kullanacağımız veri adıdır; buraya "uyeler" yazın; çünkü örneklerde bu veriye "uyeler" adıyla gönderme yapacağız. İsterseniz, Description/Açıklama bölümüne veritabanının niteliğini belirten bir kaç kelime yazabilirsiniz. Sonra, Select/Seç düğmesini tıklayarak ve açılıcak diyalog kutusu yardımıyla veritabanı dosyasını uyeler.mdb dsoyasını bulun; OK/Tamam'ı tıklayarak, veritabanı seçme işlemini tamamlayın.

DSN oluşturma kutularını sırasıyla OK/Tamam düğmelerini tıklayarak kapatın; "uyeler" verisi, şu andan itibaren bütün Web uygulamalarımızın hizmetine girmiş demektir. Internet sitenize koyacağınız ve veritabanına erişmesi gereken sayfalarınız için bu işlemi gerçek Internet ortamında da yapmak zorundasınız. Veritabanı dosyanızı Internet sitenizde kök dizinine veya bir diğer dizine kopyaladıktan sonra sistem yöneticisine ya elektronik mektupla, ya da evsahibi firmanın yönetim ve teknik destek yardımı sağlayan sayfasında veritabanınızın dosya adını, yolunu, ve DSN olarak kullanmak istedeğiniz ismi bildirerek, bizim burada yaptığımız işi Server yöneticisinin yapmasını sağlamamız gerekir. ADO'nun bize sağladığı imkanlardan yararlanabilmek için onun nesnelerini kullanılırız. Bu bölümde ADO'nun nesneleri ve metodlarını ele alacağız.

Connection (Veritabanına bağlantı)

ADO'dan yararlanabilmek için kullanacağımız ilk nesne Connection'dır. Bu nesne ile veritabanı ile bağlantı sağlarız, yol açarız:

<%
Dim Veriyolu
Set Veriyolu = Server.CreateObject("ADODB.Connection")
Veriyolu.Open "uyeler "
%>
Recordset (Kayıt dizisi)

<%
Dim Veriyolu, Kayitdizisi
Set Veriyolu = Server.CreateObject("ADODB.Connection")
Veriyolu.Open "uyeler"
Set Kayitdizisi = Veriyolu.Execute("SELECT * FROM table1")
%>

ADO Connection Nesnesini Açmak

2009-11-03T08:40:00.001-08:00

ADO Connection Nesnesini Açmak

Bir connection nesnesi yaratmak, kendiliginden herhangi bir veri tabanıyla iletişimi açmaz; bunun için connection nesnesinin Aç yöntemini çagırmalısınız. bunu örnek verelim; connection.Open ConnectionString. UserID. Password

Not : Veritabanı açmak oturum açma güvenligi gerektirmiyorsa ya da bu bilgiyi connectionString bagımsız degişkeniyle saglamayı seçerseniz, UserId ve Password degişkenlerini atlaya bilirsiniz

Recordset Kayıt İşlemleri RecordSet.Open

2009-10-13T11:58:00.000-07:00

Recordset Kayıt İşlemleri

RecordSet.Open

Veritabanına dayanan Web uygulamalarımızda sadece veriyi okumak değil veriyi güncelleştirmek veya silmek isteyebiliriz. Bunun için doğruca ADO'nun .Recordset metodundan yararlanmamız gerekir. .Recordset metodu ne yapar? Tıpkı ekranınızdaki bir yazının içinde duran imleç (cursor) gibi hayalî bir imleci götürür verilerinizin en başına koyar. Bu hayali imleci veritabanı üzerinde dolaştırmak ve gittiği yerdeki değeri okutmak bizim işimizdir.

.Recordset metodu, ile bir veritabanını okuyacak imleci üç şekilde ayarlayabilirsiniz:

Static (Duragan) SELECT komutu icra edilir ve okunan kayıt arzu ettiğiniz değişkene yazılır. (ADO Sabit Değerleri dosyasınıdan yararlanıyorsak, adOpenStatic)

Forward only (Sadece ilerle) İmleç veritabanı içinde sadece ileri doğru gider ve her seferinde bir kayıt okunur. (Varsayılan imleç türü budur.) (ADO Sabit Değerleri dosyasınıdan yararlanıyorsak, adOpenForwardonly)

Dynamic (Dinamik) Veritabanına ulaşan ve değişiklik yapan başka bir kullanıcı varsa, bu değişiklik size anında yansıtılır. (ADO Sabit Değerleri dosyasınıdan yararlanıyorsak, adOpenDynamic)

Bu yöntemlerden birini seçmekle veriyi belirli bir okuma tarzında açmış olursunuz. Bu yöntemlerden hangisini seçtiğinizi .Recordset metodunu kullanacak olan .Open komutunun argümanı olarak açıkça belirtmeniz gerekir. ADO, bunun için sizden sayılar halinde argümanlar ister.

Öncelik veri tabanımızda uygulamalarına gecmeden once ADO konusunda anlatılan uyeler.mdb (wwwroot dizininde olmalı) dosyası üzerinden açıklamalar yapılacagını bildirmek isterim.

Ayrıca NT işletim sistemi kullanıyorsanız wwwroot klasörünün ve uyeler.mdb dosyasının güvenlik özelliklerini düzenlemeniz gerekir Örneklerin düzgün çalışabilmesi için.

RecordSet.Delete Kayıt Silme

2009-10-13T11:55:00.000-07:00

Delete : Kayıt Silme

RecordSet.Delete

<%
Set VT= Server.CreateObject("ADODB.Connection" )
VT.Open "DBQ=" & Server.MapPath(" uyeler.mdb" ) & ";DRIVER={Microsoft Access Driver (*.mdb)}"
Set KS = Server.CreateObject ("ADODB.RecordSet" )
Sql = " Select * from table1 where uyeNo = 1"
KS.Open sql,VT,1,3
%>

<%
KS.Delete
%>

<%
KS.close
set KS=nothing
VT.close
set VT=nothing
%>

Bu Örnekte uyeNo =1 Olan kayıt Silinecektir. Eger 1 nolu kayıt yoksa asp kodumuz hata verecektir.

RecordSet.Addnew Yeni Kayıt Girme

2009-10-13T11:54:00.002-07:00

AddNew : Yeni Kayıt Girme

RecordSet.Addnew

Bir veritabanına yeni kayıt eklemek istediğimizde, Recordset'in .AddNew (yeni ekle) metodundan yararlanırız. Bu metodun özelliği bizim imleci veritabanı içinde bir yere götürme zorunluğumuz olmamasıdır. Bu metod kendiliğinden imleci dosyanın en son satırının altına götürür (Bu girilen yeni kayıt Mdb Dosyamızda en son kayıtda yer alacaktır. ) .AddNew metodu bir veritabanı dosyasına kayıt eklerken, veritabanında mevcut bütün alanlar için değer vermenizi isteyecektir.

Örneğin

<%
Kayitdizisi.AddNew
Kayitdizisi("Adi") = "Can"
Kayitdizisi("Soyadı") "HANHAN"
Kayitdizisi("TelNo") = "2475326"
Kayitdizisi.Update
%>

Örnek asp AddNew uygulaması

<%
Set VT= Server.CreateObject("ADODB.Connection" )
VT.Open "DBQ=" & Server.MapPath(" uyeler.mdb" ) & ";DRIVER={Microsoft Access Driver (*.mdb)}"
Set KS = Server.CreateObject ("ADODB.RecordSet" )
Sql = " Select * from table1 "
KS.Open sql,VT,1,3
%>

<%
KS.AddNew
KS ("uyeAdi") = "Mete"
KS ("uyeSoyadi") = "Uygur"
KS ("email") = "meteuygur@xxxxx.com"
KS ("mesaj") = "Benim Mesajım"
KS.Update
%>

<%
KS.close
set KS=nothing
VT.close
set VT=nothing
%>

Update: Kayıt Guncelleme RecordSet.Update

2009-10-13T11:54:00.001-07:00

Update: Kayıt Guncelleme

RecordSet.Update

Veritabanından aldığımız değerleri, kimi zaman ziyaretçinin vereceği değerlerle veya ziyaretçinin bir takım tercihleri sonucu güncelleştirmemiz gerekir. Bu Recordset nesnesinin .Update metodu ile kolayca yapılır. Yalnız burada hassas bir nokta var: diyelim ki aynı anda iki veya daha fazla kullanıcı Web programımızın veritabanına ulaşır ve aynı anda değişiklik yaparlarsa ne olur?

Biraz önce Recordset'in .Open metodunun imleçlerinden söz ederken, okumanın yönünü veya imlecin hareket tarzını belirleyen argümanları sıralamıştık. Bu argüman dizisine bir yenisini ekleyerek, veritabanına erişimin niteliğini ve güncelleştirmenin nasıl yapılacağı ve yansıtılacağını da belirleyebiliriz. Bu işlemin temel ilkesi veritabanı kayıtlarının kilitlenmesi esasıdır. Bu kilitlemenin türünü belirleyerek, güncelleştirmenin de nasıl yapılacağını belirlemiş oluruz. Burada kullanacağımız argümanlar da ADO'nin şifreli sayıları olması gerekirken, adovbs.inc dosyası sayesinde İngilizce (ve dolayısıyla anlaşılabilir) kelimeler olur. advbs.inc dosyasını devreye soktuysanız, şu iki tür kiliti kullanabiliriz:

adLockReadOnly Kayıtların güncelleştirilmesini önler; ziyaretçimiz veritabanına kayıt yapmayacaksa, bu kilit türünü kullanmamız gerekir.

adLockOptimistic Veritabanına ek yapacaksak, mevcut kayıtmları düzelteceksek ve bazılarını sileceksek, bu kilit türünü kullanmamız gerekir.

Yukarıdaki kod örneğimizin sadece son satırını, bu metodu kullanmak amacıyla, şöyle yazabiliriz:

Kayitdizisi.Open Sorgu, Veriyolu, aOpenStatic, adLockOptimistic

Tabii bir veritabanını güncelleştirmek için imleci veritabanında doğru kaydın üzerine götürmek ve bu arada Recordset'in bize sağladığı mevcut verilerin yerine yeni değerleri atamış olmak gerekir. Bunu sağladıktan sonra bütün yapacağımız şey .Update metodunu kullanmak ibarettir:

Kayitdizisi("Adi") = "Can"
Kayitdizisi("Soyadı") "HANHAN"
Kayitdizisi.Update

Bu komut, imleç o sırada hangi kaydın üzerinde ise o kaydın "Adi" ve "Soyadi" alanlarındaki veriyi "Necip Fazıl" ve "Dayanır" haline getirir. Bu metodu kullanırken bir kaydın bütün alanlarını güncelleştirmemiz veya güncelleştirilmeyen alanları eski değerleri ile tekrar etmemiz gerekmez.

Update - Örnek Uygulama

<%
Set VT= Server.CreateObject("ADODB.Connection" )
VT.Open "DBQ=" & Server.MapPath(" uyeler.mdb" ) & ";DRIVER={Microsoft Access Driver (*.mdb)}"
Set KS = Server.CreateObject ("ADODB.RecordSet" )
Sql = " Select * from table1 where uyeNo = 1"
KS.Open sql,VT,1,3
%>

<%
KS ("uyeAdi") = "Kaan"
KS ("uyeSoyadi") = "Ateş"
KS ("email") = "kaanates@xxxxx.com"
KS ("mesaj") = "Kaanın Mesajı"
KS.Update
%>

<%
KS.close
set KS=nothing
VT.close
set VT=nothing
%>

Bu Örnekte uyeNo =1 Olan kayıt verilen degerlere gore güncellenir. . Eger 1 nolu kayıt yoksa asp kodumuz hata verecektir.

asp-dersi.blogspot.com yasal Uyarı

2009-10-13T11:52:00.000-07:00

asp-dersi.blogspot.com reklam sponsorlarıyla çalışmaktadır. Sponsorumuz olan Google Adsense Reklamlarının yayıncısıdır. Google üçüncü taraf satıcısı olarak asp-dersi.blogspot.com'da reklam yayınlamak için çerezlerden yararlanır. Bu sebeble hem Google hemde DoubleClick DART çerezi kullanmaktadır bu sayede kullanıcılarının ilgi alanlarına göre Reklam yayınlama Tekniğini kullanmaktadır. Ziyaretçilerimiz ve üyelerimiz Google Reklam ve içerik ağı ve gizlilik ağı politikası'nın yayınlandığı Advertising and Privacy - Google Privacy Center web adresini ziyaret ederk DART çerezinin kullanmamızı engelleyebilirler.

Özetle: Web sitemizi ziyaret ettiğiniz zamanlarda reklam hizmeti vermek için üçüncü taraf reklam şirketlerini kullanmaktayız. Söz konusu şirketler, bu sitelere ve diğer web sitelerine yaptığınız ziyaretlerden elde ettikleri (adınız, adresiniz, e-posta adresiniz veya telefon numaranız dışındaki) bilgileri ilginizi çekecek ürün ve hizmetlerin reklamını size göstermek için kullanabilir. Bu uygulama hakkında bilgi edinmek için ve söz konusu bilgilerin bu şirketler tarafından kullanılmasını engellemek üzere seçeneklerinizin neler olduğunu öğrenmek isterseniz bu linkten PDF dosyasını indirerek belgenin A ekinden daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz. Pdf Dosyası

asp-dersi.blogspot.com sitesinde uygulanan gizlilik politikası ile ilgili; her türlü soru, görüş ve düşüncelerinizi bize iletişim sayfasından iletebilirsiniz.

ASP NEdir

2008-10-27T15:34:00.001-07:00

ASP (Active server pages / Aktif Sunucu Sayfaları)

ASP bir Microsoft teknolojisidir.

Sunucu taraflı bir teknoloji olan ASP, kullanıcı tarafına etkileşimli, dinamik Web sayfaları göndermek için kullanılır. ASP, Web programcılarına HTML, scripting ve kullanıcıdan bağımsız veritabanı uygulamalarını özgürce kullanma fırsatı verir. ASP programlama ortamının özgür olmasının sebebi tüm derleme işleminin sunucu tarafında bitmesi ve kullanıcının sadece sonuçta oluşan HTML sayfalarını görmesidir.

ASP NASIL İŞLİYOR?

Tarayıcıya açmasını istediginiz dosyanın adresini yazıp çagırdığımızda (Sunucu) kendisinden icra etmesini istediğiniz dosyayı arar bulur ve eğer bulursa, bu dosyayı hemen "asp.dll" adlı bir programa iletir. asp.dll'de aldığı bu dosyayı hemen yorumlamaz. "Global.asa" adlı dosyanın çalışıp çalışmadığını kontrol eder.

Asp.dll önce gelen dosyada hangi script dilinin kullanıldığına bakar. Ve buna göre kendini hazırlar. Asp.dll sonra bu derlediği bilgileri, tamamen asp kodlarından ayrılmış, temiz bir halde browser'a gönderir. Bizde böylece sadece HTML kodlarını görürüz.

Kendi bilgisayarınızda asp kodlarınızı çalıştırabilmeniz için eger NT tabanlı bir işletim sistemi kullanıyorsanız bilgisayarınıza IIS kurmalı ve asp dosyalarınızı ISS kurduktan sonra oluşan C:Inetpubwwwroot klasörune yerleştirmelisiniz.

Kişisel bilgisayarınızda denema.asp adında hazırlıgınız bir asp dosyasını Internet browserınızda çalıştırmak için broswer'in adres satırına http://localhost/deneme.asp yazıp enter derseniz deneme.asp dosyanız ISS tarafından işlendikten sonra browser’ e yollanacaktır.

Değişkenler Değişken Kullanma

2008-10-27T15:32:00.001-07:00

DEGİŞKENLER

DEGİŞKEN BİLDİRİMİ

VBScript'te degiskenler için esneklik had safhadadir. Degisken bildirim zorunlulugu bulunmamaktadir. Ve buna bağli olarak degişken türü bildirimi de yoktur.

Degişkenleri tanımlamak istiyorum diyorsanız Bunu DIM komutunu kullanmalısınız. DIM, Dimension (boyutlandır) kelimesinden kısaltılmıştır.
Değişkenlere verilecek ismimlerin anlaşılır olması programın okunulurluğunu kolaylaştırır. Ayrıca değişken tanımlamaları ile ilgili bazı kurallar mevcuttur. Bu kurallar aşağıda verilmiştir:
1- Değişken ismi bir harf ile başlamalıdır
Ad1,Ad2 şeklinde değişken tanımı yapılabilir fakat 1Ad veya 2Ad kullanımı yanlıştır.

2-Değişken isminde boşluk bulunamaz. Bunun yerine alt çizgi karakteri kullanılabilir.
Adi_Soyadi doğru kullanımdır. Değişken isimlerinde türkçe karekterler kullanılmaz.
3-Değişkene verilecek isim Vbscript komutlarını içeremez
Dim bir değişken ismi olamaz.

4-Değişken ismi 255 karakterden fazlada olamaz.

<%
DIM Gun, Ay, Ogrenci, Not
Gun = "Sali"
Ay = "Mart"
Ogrenci = "Selcuk"
Not = 5
%>

Bir ASP sayfasının birinci satırı olarak

<% OPTION EXPLICIT %>

yazarsanız size tanımlamadığınız değişkenleri tanımlamadan programınızı çalıştırma izni vermeyecektir.

Ayrıca değişken adını yazarken hata yapmanızı önlemektir. VBScript sizin hata yaptığınızı bilemeyeceği için yanlış kelimeyi yeni bir değişken sayacaktır. Değer atamadığınız bu yeni değişkeni kullandığınız yerlerde ya programınız hata verir, ya da kendisine doğru görünen işlemler yapar, fakat beklediğiniz sonucu elde edemezsiniz. OPTION EXPLICIT, yanlış yazdığınız değişkeni yeni değişken sayarak önceden tanımlanmamış değişken kullandığınızı düşünerek, duracaktır.

SABİT DEĞERLER

VBScript'te bir kere verdiğiniz değeri hiç değişmeyen unsurlar vardır. Sabit değer, bütün ASP sayfası boyunca (hatta isterseniz, bütün site, yani Uygulama boyunca) değişmeden kalır. Bu değerleri Const (constant, sabit kelimesinden türetilme) komutuyla belirtiriz:
Const Deger = 123654
Const SirketinAdi = "Freelancer Web Tasarım "
Const Slogan = "WebMastering"

DİZİ DEĞİŞKENLERİ

Verilerin ard arda tutulmasını sağlayan değişkenlere diziler diyoruz.Şimdi örnek olarak 5 elemanlı bir dizi oluşturalım.

<%
Dim dizi(4)
%>

burada dikkat edeceğiniz husus 5 elemanlı bir dizi için "4" sayısı yazılması.Bunun nedeni dizi indisi dediğimiz değerler 0 dan başlar.Böylelikle 0-1-2-3-4 diye saydığımızda 5 elemanlı bir dizi elde etmiş oluruz.İkinci örnek olarak 10 elemanlı bir dizi tanımlamamız gerektiğinde dizi(9) yeterli olacaktır.

Şimdi 5 elemanlı bir dizi tanımladık fakat bu 5 elemanında tuttuğu herhangi bir değer yok.Bunlara bi değer atayacaksak bunu 2 yöntem ile yapabiliriz.Ya direk olarak dizi indislerini belirtiriz yada diğer yöntem olarak bir seri şeklinde verileri gireriz.

Örnek :
İndis belirterek değer atama

<%
dizi(0) = "Mete Kaan"
dizi(1) = "Alp Uygur"
dizi(2) = "Atila Yayla"
dizi(3) = "Tuncay Efe"
dizi(4) = "Cengiz Orhan"
%>

Seri şekilde değer atama

<%
dizi = Array("Mete Kaan"," Alp Uygur"," Atila Yayla"," Tuncay Efe"," Cengiz Orhan ")
%>

REDİM :

Bazen dizinin yeninden boyutlandırma ihtiyacı duyabilirsiniz. Bunu Redim ile diziyi yeniden boyutlandırabiliriz. Unutulmaması gereken nokta dizinin yeniden boyutlandırılmasında eski datalar dizi içerisinden silinir. Eski verileri kullanmak istersek rendim prereserve komutu kullanılmalıdır.
ReDim dizi(15)
rendim prereserve dizi(15)

ÇOK BOYUTLU DİZİLER

Bazı uygulamalarda matris yapısında dizi tanımlamalarına ihtiyaç duyulabilir. Böyle durumlarda çok boyutlu dizi tanımları kullanılabilir. Çok boyutlu dizi tanımı kullanılacak dizinin boyutları verilmek süreti ile gerçekleştirilebilir.

<%
Dim dizi(2,2)
%>

Değer atamasını da yapabiliriz.Burada bilmemiz gereken 1,1 1,2 ilk değerin X ikinci değerin Y koordinatında ilerlediğidir.

Buna göre değer atayacak olursak

<%

dizi(1,1) = 1
dizi(1,2) = 2
dizi(2,1) = 2
dizi(2,2)= 1

%>

<%
Dim dizi (3,3)
%>

Şeklinde bir tanımlama 3 X 3 boyutlarında bir dizi oluşturur bu diziye atama yapılmak istenildiğinde ise:

<%
dizi (0,0)="test"
dizi (0,1)="deneme"
dizi (0,2)="test2"
dizi (1,0)="deneme2"
dizi (1,1)="111-23-4"
dizi (1,2)="iskender"
%>

DEGISKENLERDE VERI TÜRLERI

VBScript integer, real, string, boolean vs.. türü temel veri tipi tanimlamalarindan yoksun bir dildir. Değişkenin hangi türde olduğunu o degişkene yaptıgınız atama ile anlar.

Örnek :

degisken_1 = 15
degisken_2 = "15"
degisken_3 = "Zeytinyagli yiyemem amaan, basma da fistan giyemem aman."
degisken_4 = true
degisken_5 = Sen Turgay , daglarin kartali, bir yanim biçak yarasi bir

degisken_1 ; sayısal tipte degişken olacaktır.
degisken_2 ; “ “ işaretleri kullanıldıgından sayısal degil, alfa-sayısal bir tipte degişken oldu.
degisken_3 ;. String tipte bir degişken olur
degisken_4 ; boolean tipte bir degişken olur
degisken_5 ; “ “ işareti kullanılmadığından gerçeli bir atama olmaz ve hata verir.

VERİ TİPLERİ

VARIANT:

Vbscript dilinde kullanılacak değişkenleri barındıracak ve bunlar için gerekli adres alanını ayarlayacak bir tip veri tipi bulunur. Bu değişken tipi variant olarak adlandırılır. Variant veri tipi değişkene atanan değere göre kullanılan veri tipini otomatik olarak kendisi belirler. Variantın tipi atancak değere bağlı olarak değişir ayrıca kullanılan bu değişkenlere atanan veri doğal olarak verinin tipide program sırasında değişebilir. Aşağıda ki örneğe göz atalım:

1- Byte
1 Baytlık işaretsiz tamsayı tipidir. 0 ile 255 arasında değer alabilir.
2-Integer
2 Baytlık işaretli tamsayı tipidir. -32.768 ile 32.767 arasında değer alabilir.
3-Long
4 Baytlık işaretli tamsayı tipidir. -2.147.483.648 ile 2.147.483.647 arasında değer alabilir.
4-Long
4 Baytlık ondalık sayı tipidir. +- 3.402923 X 10 38 ile +- 1.401298 X 10-45 arasında değer alabilir.
5-Double
8 Byte lık ondalık sayı tipidir. +- 1.79769313486232 X 10308 ile +-4.94065645841247 X 10-324 arasında değer alabilir.
6-String
Karakter sınırı verilmezse 2 milyar karaktere kadar atama yapılabilen sayısal olmayan veri tipidir. Bu tip karakter sayısı +10 byte yer kaplar. String bir veri tipi oluşturmak için değişkene atanacak değer " " işaretleri içerisinde yer almalıdır.
Adi="Gökhan"
7-Date
8 byte yer kaplayan bu değişkene 1/1/100 ile 31/12/9999 arasındaki tarih ve 0:00:00 ile 23:59:59 arasındaki saat atmaları yapılabilir. Bu tipteki değişkenlere atama string veri tipinde olduğu gibi veya # # karakterleri arasında yapılabilir.
Dogum_tarihi=#17/07/1979#
8-Boolean
2 byte lık bir veri tipi olmasına rağmen sadece True veya False değerleri alabilir. Yani daha çok iki durumlu değişkenlerde kullanılır. Bu tipten tanımlanan değişkenlere direkt True veya False atanabileceği gibi sayısal değerlerde atanabilir.. Atanan sayı 0 ise False, değilse True kabul edilir.
Evli=True
Evli=1

VERİ TİPİ DEĞİŞTİRME İŞLEMLERİ

Bazen program içerisinde atnımlanmış veya içeriğine bir değer atanmış bir tipdeki değeri başka bir tipe değiştirme ihtiyacı duyulabilir. Bir veri itpini bir değerden diğerine çevirmek için kullanılabilecek veri dönüşüm fonksiyonları aşağıda verilmiştir.
Ccur (ifade) :Parantez içinde verilen ifadeyi Currency veri tipine dönüştürür.

Cdbl (ifade) :Parantez içinde verilen ifadeyi Double veri tipine dönüştürür.

Cint (ifade) :Parantez içinde verilen ifadeyi Integer veri tipine dönüştürür.

Clng (ifade) :Parantez içinde verilen ifadeyi Long veri tipine dönüştürür.

CVar (ifade) :Parantez içinde verilen ifadeyi Variant veri tipine dönüştürür.

CBool (ifade) :Parantez içinde verilen ifadeyi Booolean veri tipine dönüştürür.

CByte (ifade) :Parantez içinde verilen ifadeyi Byte veri tipine dönüştürür.

CDate (ifade) :Parantez içinde verilen ifadeyi Date veri tipine dönüştürür.
CStr(ifade) : Parantez içinde verilen ifadeyi integer alt tipine dönüştürür

ASP de String Fonksiyonlar

Degisken =” ASP Ögreniyorum”

InStr

Karakter dizilerinin içinde baska bir karakter dizisini veya karakteri sorgulamaya yarayan bir komut olan InStr, bulunup bulunmadigini, bulunursa kaçıncı karakter veya başlama noktasından itibaren kaçıncı karakterde başladıgına dair bilgileri verir.

Örnegin

<%

Dizi = "ASP kursu içerisinde VBScripti isliyoruz"
AranacakStr = "VB"

Kacinci = InStr(Dizi, AranacakStr)

Response.Write Kacinci

%>

Burada ekranımızda görünecek olan sayi 22’dir. "VB" yazisi Dizi degişkeninde 22. karakterden başlamaktadır. InStr’nin bir diger kullanimi ise, hangi karakterden sonra başlayacagimizdir.

Len(KarakterDizisi)

Bir karakter dizisinin kaç harf veya karakterden olustugunu vermektedir.

Örnegin:

<% Dizi = "Erciyes"
Response.Write Len(Dizi)
%>

Ekrana 7 olarak yansiyacaktir.

Ucase

Vereceğiniz bir String'in tüm karakterlerini büyük harfe çevirir.

<%
YeniString = UCase(Degisken)
%>

Yeni String'in değeri: "ASP OGRENIYORUM" olacaktır.

Lcase

Vereceğiniz bir String'in tüm karakterlerini küçük harfe çevirir.

<%
YeniString = LCase(Degisken)
%>

Yeni String'in değeri: "asp ögreniyorum” olacaktır.

LTrim, RTrim, Trim

Verdiğiniz String'in (sırasıyla) solunda yani baş tarafında; sağında yani sonunda ve hem başında ve hem de sonundaki boşlukları temizler.

Space

İçinde, vereceğiniz sayı kadar boşluk olan boş bir String oluşturur. Örneğin

<%
Bosluk = Space(20)
%>

Bosluk değişkenin değeri " " (20 boşluk) olacaktır.

String

İstediğiniz sayıda ve istediğiniz bir karakterle bir String oluşturur.

<%
YeniString = String(3, "*")
%>

YeniString değişkeninin değeri "***" olacaktır.

Left(Degisken, Sayi):

Bir yazı dizisindeki karakterlerin, soldan "Sayı" kadarını gösterir

Örnegin:

<%
Soldanbes = Left("ASP ögreniyoruz.", 5)
Response.Write soldanbes
%>

Sonucumuz "ASP ö" olacaktır.

Right(Degisken, Sayi): Bir yazi dizisindeki karakterlerin, sagdan "Sayi" kadarını gösterir. Kullanımı Left ile aynidır.

Mid:

Bir String'in içinde başlangıç noktasını ve karakter olarak boyunu verdiğiniz alanda yer alan String'i verir.

Örnegin:

<% Degisken = "ASP ögreniyoruz"
YeniDegisken = Mid(Degisken, 4, 2)
Response.Write YeniDegisken
%>

"ög" sonucunu alacagiz bu sorgudan sonra. Burada 4 baslangiç karakterimiz, 2 ise kaç karakter alacagimizi temsil ediyor.

Replace:

Degişkende belirli karakterleri baskalarıyla degiştirmemize yarıyor Replace komutu.

Örnek vermek gerekirse:

<% Degisken = "ASP ögreniyoruz"
YeniDegisken = Replace(Degisken, "uz", "m ben de")
Response.Write YeniDegisken
%>

Ekrana yazilacak sonuç "ASP ögreniyorum ben de" olacaktır.

Tam Sayı Elde etmek

Int()

Bize bir sayının tam sayı bölümünü verir.

Örnek:

KesirliSayi değişkeninin değeri 123,234567 olsun.

<%
Tamsayi = Int(KesirliSayi)
%>

Tamsayi değişkenin değeri 123 olur.

Round()

fonksiyonu, kesirli bir sayıyı yukarı veya aşağı "yuvarlayarak" tam sayı haline getirir. Bu kez ki elimizdeki KesirliSayi değişkeninin değeri 5,6 olsun.

<%
Tamsayi = Int(KesirliSayi)
%>

işleminden sonra Tamsayi değişkenin değeri 6 olur.

Kesirli sayı 56,2 ise, Round() fonksiyonu bize 56 değerini verir.

Page Counter Sayaç; Sayaçlar

2008-10-27T15:31:00.001-07:00

PAGE.COUNTER

<%
Set MyPageCounter = Server.CreateObject("MSWC.PageCounter")
MyPageCounter.PageHit
%>
Bu Web sayfası <%= MyPageCounter.Hits %> kez görüntülenmiştir.

ADOVBS Nedir ActiveX

2008-10-27T15:30:00.001-07:00

ADOVBS.inc (ActiveX Data Objects (ADO) for Visual Basic Script (VBS or VBScript))

ADO+ODBC yoluyla kuracağımız veri bağlantıları, çoğu zaman adeta şifreli ifadeler içerebilir ve bir çok komutun argümanı öğrenmesi zor sayılar halinde verilir.

Microsoft ve kullanılmaya hazır ASP Uygulamaları üreten firmalar, bu karmaşık ifadeleri düz metinler olarak ifade etmeye yarayan haricî dosyalar (include files) hazırlar ve sunarlar. Bunlar arasında en yaygın olanı Microsoft'un ADOVBS (adovbs.inc) dosyasıdır.

Bu dosya, Server tarafından icra edilir ve ADO nesnesinin sayı halindeki bütün argümanlarını anlaşılabilir İngilizce kelimelere çevirir.

Veritabanı bağlantılarının dosyasıyla ADO nun bulunduğu sayfalarda genellikle aşağıdaki şekilde ifadeler vardır.

Rs.open dbconn , sql , 3 ,1

Aslında burada "3" ve "1" sayıları bir sabiti(Constant) belirtir. işte ADOVBS.inc dosyası bu sabitlerin bulunduğu özel bir dosyadır.Aşağıda dosyanın bir kısmı gösterilmektedir.

<%
'--------------------------------------------------------------------
' Microsoft ADO
'
' Copyright (c) 1996-1998 Microsoft Corporation.
'
'
'
' ADO constants include file for VBScript
'
'--------------------------------------------------------------------
'---- CursorTypeEnum Values ----
Const adOpenForwardOnly = 0
Const adOpenKeyset = 1
Const adOpenDynamic = 2
Const adOpenStatic = 3
………%>

Görüldüğü gibi bu dosyanın içerisinde ADO'nun sabitleri vardır. Yani adovbs.inc dosyasını sayfamıza include edersek Yukarıdaki rs için yazdığımız ifadeyi
rs.Open dbconn, sql , adOpenStatic , adLockReadOnly
şeklinde yazabiliriz. adovbs.in kullanımı kodu daha okunur bir hale getirir.Ayrıca bu şekilde bizim ADO sabitlerini bilmemize gerek kalmaz (4 kursor tipinden hangi sayının hangisine ait olduğunun akılda tutulmasına gerek yoktur. ) : ) .

.inc uzantısı hakkında :

inc uzantısı o dosyanın bir "include" dosya olduğunu belirtir. Bu uzantı yerine başka bir uzantıda kullanılabilir .Genelde include edilen dosyalarda görünmesini istemediğimiz veriler varsa bunlar .asp formatında kaydedilir.Çünkü .inc veya başka uzantılı bir dosya diske kaydedilebilirken .asp uzantılı bir dosya derlenerek html formatına dönüştürülür.

Ado sabitlerinin kullanılabilmesi için dosyanın kullanılacak sayfaya include edilmesi gerekir.


veya


Bu sabitler ile recordset nesnesini 4 şekilde kullanbiliriz.

Forward Only: Bu imlecimizle, veritabanındaki kayıtlar arasında sadece ileri doğru ilerleyebiliriz. Geri yani yukarı gitme imkanımız yoktur. Ayrıca yeni kayıt ekleyemeyiz. Ve eğer biz açtıktan sonra, o anda başkaları tarafından değiştirilen veriler varsa, veritabanını yeniden kapatıp açana kadar göremeyiz. Eğer Adovbs.inc'le birlikte kullanıcaksak kod içindeki kullanımı adOpenForwardOnly'dir.

Static: Durağan anlamına gelir. ForwardOnly'e ek olarak, yukarı doğru ilerleyebilir ve yeni kayıtlar ekleyebiliriz... Adovbs.inc'le birlikte kullanıldığında kod kullanımı, adOpenStatic'tir... Eğer biz açtıktan sonra, o anda başkaları tarafından değiştirilen veriler varsa, veritabanını yeniden kapatıp açana kadar göremeyiz.

Dynamic: Adından da anlaşılabileceği gibi, bu cursor tipi, tam özelliklere sahip cursor tipidir. Yukarı ve aşağıya ilerleyebilir, yeni kayıt ekleyebilir ve değiştirebiliriz. Eğer biz açtıktan sonra, o anda başkaları tarafından değiştirilen veriler varsa, veritabanını yeniden kapatıp açmadan anında görebiliriz...Kod sayfasında, Adovbs.inc'le birlikte kullanıcaksak, kod içinde kullanımı adOpenDynamic'tir...

Keyset: Bu metodumuzla, başkaları tarafından değiştirilen kayıtları görebiliriz... Cursor'umuz yukarı ve aşağı ilerleyebilir. Adovbs.inc'le birlikte kod içinde kullanımı, adOpenKeyset'tir...

Kod içinde kullandığımız, adOpenStatic'in hemen yanındaki ise RecordSet nesnemizin kilit özelliğidir. Farklı çeşitlerde kilitler vardır. Bir kaç tanesini yazacağım.

AdLockReadOnly: Kayıtlı verilerimizin değiştirilmesini, üzerine yazılmasını engellememizi sağlar. Yeni kayıt girişini engeller. Sadece Listelemeye izin verir...

AdLockOptimistic: Bu metodumuz da kayıtlarımızın güncelleştirilmesini, yeni kayıtlar eklememizi, ve istersek silmemizi sağlar.
AdLockPessimistic: Bu metodumuz da eğer bir veritabanı üzerinde işlem yapıyorsak, işlemlerimiz bitene kadar, diğer işlem yapabilecek kişileri engellemk için RecordSet'e kilit koyar.

ServerVariables Server Değişkenleri

2008-10-27T15:29:00.002-07:00

ServerVariables (Server Değişkenleri)

HTTP Server Değişkenleri Kolleksiyonunun elemanları şöyle sıralanır
Kendi Web Server’ımızın o anda çalışmakta olan ASP sayfası için oluşturduğu ortamın değişkenleridir. Bunların arasında ziyaretçinin Browser’ına ilişkin bilgiler de vardır.

Örnek olarak aşagıdaki asp sayfasını çalıştırarak kendi server’ ımızın değeişkenlerini inceleyelim.

<HTML>
<HEAD>
<TITLE>HTTP ServerDegişkenleri </TITLE>
</HEAD>
<BODY>
<CENTER>
HTTP Server Değişkenleri Kolleksiyonu
</CENTER>
<TABLE BORDER=1>
<TR><TD><B>Değişkenin adı</B></TD> <TD><B>Değeri</B></TD></TR>
<% For Each key in Request.ServerVariables %>
<TR>
<TD><% = key %></TD>
<TD>
<%If Request.ServerVariables(key) = "" Then
Response.Write " "
Else
Response.Write Request.ServerVariables(key)
End If
Response.Write "</TD>"%>
</TR>
<% Next %>
</TABLE>
<p>
Host'unuzun adı:<B> <%=Request.ServerVariables("HTTP_HOST")%></B>
</BODY>
</HTML>

Bu sayfayı serverdefreg.asp olarak kaydedelim ve çalıştıralım.Bir HTTP Server’ın serverdefreg.asp sayfasını çalıştırdığı anda oluşturduğu ortama şekil veren bütün değişkenleri göreceksiniz. Bu değişkenleri programlama yoluyla değiştiremeyiz; sadece okuyup, yararlanabiliriz.

Değişkenin adı	Değeri
ALL_HTTP	HTTP Header içinde yer alan bütün değişkenler ve değerleri. Header adlarının önünde “HTTP_” öneki vardır.
ALL_RAW	HTTP Header içinde yer alan bütün değişkenler ve değerleri. Header adları ve değerleri istemci Browser’ın verdiği şekilde gösterilir.
APPL_MD_PATH	Web Server’ın ISAPI.DLL dosyası için varsaydığı kök dizin
APPL_PHYSICAL_PATH	Web Server’ın varsaydığı kök dizinin gerçek yolu
AUTH_PASSWORD	Kullanıcı Web Server’a kullanıcı adı/parola yöntemiyle bağlanabiliyorsa, kullanılan parola
AUTH_TYPE	Kullanıcı Web Server’a kullanıcı adı/parola yöntemiyle bağlanabiliyorsa, kullanılan yetkilendirme yöntemi
AUTH_USER	Kullanıcı Web Server’a kullanıcı adı/parola yöntemiyle bağlanabiliyorsa, kullanıcı adı
CERT_COOKIE	Kullanıcı siteye bağlanmak için yetkilendirme sertifikası kullanıyorsa kendisine verilen kimlik (ID)
CERT_FLAGS	Sertifikanın varlığını gösteren bit değeri
CERT_ISSUER	Sertifika varsa veren kurum
CERT_KEYSIZE	Secure Socket Layers kullanılıyorsa, bağlantı için anahtar değeri
CERT_SECRETKEYSIZE	Özel anahtar değeri
CERT_SERIALNUMBER	Sertifika seri no.
CERT_SERVER_ISSUER	Sertifikayı veren merci
CERT_SERVER_SUBJECT	Server Sertifikasının “konu” alanı değeri
CERT_SUBJECT	İstemci Sertifikasının konu alanı değeri
CONTENT_LENGTH	İstemcinin gönderdiği bilgi yumağının boyutu
CONTENT_TYPE	Ziyaretçiden gelen bilgilerin GET veya POST metoduna göre edindiği tür
GATEWAY_INTERFACE	Web Server’ın ziyaretçi ile etkileşim arayüzünün adı ve sürümü. Genellikle: CGI/1.1
HTTPS	Ziyaretçi ile bağlantı güvenli ise ON, değilse OFF
HTTPS_KEYSIZE	Secure Sockets Layer için bağlantı anahtar sayısı
HTTPS_SECRETKEYSIZE	Özel Server sertifikasının gizli anahtar sayısı
HTTPS_SERVER_ISSUER	Özel Server sertifikasının veren merci
HTTPS_SERVER_SUBJECT	Özel Server sertifikasının konusu
INSTANCE_ID	Web Server’ın aynı anda kaç kere çalışmakta olduğu
INSTANCE_META_PATH	Şu anda çalışmakta olan Web Server’ın Meta yolu
LOCAL_ADDR	İstemcinin IP numarası
LOGON_USER	İstemci Windows NT sisteminde ise oturum açma adı
PATH_INFO	Çalışmakta olan ASP’nin göreli yolu ve adı
PATH_TRANSLATED	Çalışmakta olan ASP’nin gerçek yolu ve adı
QUERY_STRING	İstemcinin gönderdiği bilgi kümesi
REMOTE_ADDR	İstemcinin Host’unun (ISS’inin) IP’si
REMOTE_HOST	İstemcinin Host’unun (ISS’inin) adı
REMOTE_USER	İstemcinin gerçek adı
REQUEST_METHOD	İstemciden bilgi isteme yöntemi (GET veya POST)
SCRIPT_NAME	Çalışmakta olan ASP’nin adı
SERVER_NAME	Sunucu’nun adı
SERVER_PORT	Sunucuya bağlantının geldiği TCP kapı numarası
SERVER_PORT_SECURE	TCP kapısı güvenli ise 1, değilse 0
SERVER_PROTOCOL	Server’ın çalıştırdığı HTTP’nin sürümü
SERVER_SOFTWARE	Server programının adı ve sürümü
URL	Şu anda geçerli URL

Test Fonksiyonları

2008-10-27T15:29:00.001-07:00

Test Fonksiyonları

VBScript'te kullandığımız bazı değişkenlerin o andaki durumu, programımızın akışını kontrolde kullanacağımız bilgiyi sağlayabilir. Sözgelimi bir değişkenin değeri boş ise, ziyaretçimizin formu tam olarak doldurmadığını düşünebiliriz. VBScript, bize değişkenlerin durumunu sınamamız için bazı özel fonksiyonlar sağlar. Bu özel fonksiyonlardan dönen değer True (doğru) veya False (yanlış) olur; doğru sonucun değeri -1, yanlış sonucun değeri ise 0'dır:

IsArray:	Bir değişkenin dizi-değişken (Array) olup olmadığını sınar.
IsDate:	Bir değişkenin değerinin tarihe (Date) çevrilip çevrilemeyeceğini sınar.
IsEmpty:	Bir değişkenin tanımlanıp değer atanmış olup olmadığını sınar.
IsNull:	bir değişkenin geçerli bir değer tutup tutmadığını sınar.
IsNumeric:	Bir değişkenin sayı olarak işleme tabi tutup tutulamayacağını sınar
IsObject:	Bir ifadenin geçerli bir ActiveX veya OLE nesnesine referansta bulunup bulunmadığını sınar.
TypeName:	Bir değişkenin türünü belirtir.
VarType:	Bir değişkenin türünü belirten sayıyı verir.

Application Uygulamalar Örnekler

2008-10-27T15:23:00.003-07:00

APPLICATION

Belirtilen uygulamadaki tanımlı bütün kullanıcıların bilgiyi paylaşmaları için Application nesnesini kullanabiliriz.

Application nesnesi birden fazla kullanıcı tarafından paylaşılabildiği için, kullanıcıların bir özelliği aynı anda değiştirme girişimlerini önlemek için Lock ve Unlock yöntemleri kullanılır. Bir örnek yaparak çalışmasını inceleyelim. Bu örneğimizle kullanışlı sayfa sayaçları yapabilirsiniz. Örneği inceleyince daha iyi anlayacağınıza eminim...

Aşağıdaki örneği Sayac.asp adıyla kaydedin.

<%
Response.Expires = 0
'Expires sayesinde sayfanın içeriğinin bilgilerinin cache bellekte saklanmasını engelleriz.
%>

<%
If (Application("Sayac") = "") Then
'Bu ziyaretçi için Application başlatılmadıysa başlatılsın.
Application("Sayac") = 0
End If

Application.Lock
'Application'ı Kilitliyoruz. Ve kullanıcı giriş yaptıktan sonra 1 değer
'arttırıyoruz.

<%
Application("Sayac") = Application("Sayac") + 1
Application.UnLock
'Ve tekrar serbest bırakıyoruz. Diğer kullanıcılarla bu Application
'kullanılabilsin diye...
%>
Bu Sayfaya <%= Application("Sayac") %> Kere Giriş Yapıldı.

Bu kodu yazıp çalıştırdığımız zaman, sayfayı her yenilediğimizde sayaç bir değeri kadar arttırılacaktır..

Errors Hatalar Kodu Açıklamaları

2008-10-27T15:23:00.001-07:00

Asp Error:

Asperror objesi ASP script veya asp.dll tarafından oluşan hataların yakalanması için kullanılır. Asperror objesi Server.GetLastError metodu gelen hataları yakalayarak kullanıcıyı standart hataların açıklandığı sayfalara yönlendirmek için kullanılabilir.

ASP´de oluşan hataları Server nesnesinin GetLastError alt nesnesiyle öğrenebiliyoruz. GetLastError nesnesinin özelliklerine kısaca değinecek olursak:

1. ASPCode: IIS tarafından oluşturulan hata kodunu döndürür.
2. ASPDescription: Oluşan hata ASP ile alakalıysa detaylı bir açıklama döndürür.
3. Category: Hatanın kaynağını döndürür.
4. Column: ASP sayfası içinde hataya sebep olan kodlamanın sütun pozisyonunu döndürür.
5. Description: Hata hakkında kısa bir açıklama döndürür.
6. File: Hata oluşan ASP dosyasının yolunu döndürür.
7. Line: Hatanın kaçıncı satırda oluştuğunu döndürür.
8. Number: Standart COM hata numarası döndürür.
9. Source: Hataya sebep olan kodlar okunabiliyorsa bu kodları döndürür.

Sitemizin verdiği hataları bir veri tabanında kaydederek sistemizin performansı hakkında bazı bilgilere ulaşabiliriz.

Ayrıca bir hata durumunda server meşgul gibi mesayı ziyaretcinize yollamak isteyebilirsiniz.

<% On Error Resume next %>

diyerek bir hata durumda bir alt satırdan kodları işlemeye devam edecektir.

ASP Yazarken Karşılaşılan Hatalar, Sebebi ve Çözüm Yolları.

Hata	Microsoft OLE DB Provider for ODBC Drivers (0x80040E14) [Microsoft][ODBC Microsoft Access Sürücüsü] INSERT INTO deyimi, bilinmeyen alan adı içeriyor: 'KisiPasif'. Adı doğru yazdığınızdan emin olun ve işlemi yeniden deneyin. /uyelik/functions.asp, line 114
Sebebi	Tablonuzta olmayan bir field'e kayıt yapmak istediniz
Çözümü	SQL deyimindeki yazılışı yanlışsa düzeltin. Eğer tabloda böyle bir field yoksa yaratın.

Hata	Server nesnesi, ASP 0177 (0x800401F3) Geçersiz ProgID Bu iletiyle ilgili daha fazla bilgi için, lütfen aşağıdaki adresten Microsoft Online Support sitesini ziyaret edin: http://www.microsoft.com/contentredirect.asp
Sebebi	Server 'ınızın yada PWS 'nin desteklemediği bir bileşen kullanmak istemişsiniz. Örneğin mail gönderme veya asptear.
Çözümü	PWS altında çalışıyorsanız : Bu işlemler windows altından yapılamaz. Hosting Server 'ında Çalışıyorsanız : Kullanmak istediğiniz bileşen servera kurulmamış. Firma sorumlusuna başvurun.

Hata	Microsoft OLE DB Provider for ODBC Drivers (0x80040E10) [Microsoft][ODBC Microsoft Access Sürücüsü] Çok az parametre. 1 bekleniyor
Sebebi	SQL kodu içinde işleme tabi tutmak istediğiniz alan yok
Çözümü	Yazdığın alan adını kontrol edin, tablonun böyle bir alan içerdiğinden emin olun

Hata	ADODB.Recordset (0x800A0CC1) Öğe, istenen ad veya sıra sayısı ile ilişkili derleme içinde bulunamıyor
Sebebi	Alan adı bulunamıyor.Ekrana yazdırmak istediğiniz veya kullanmak istediğiniz alan adı tabloda yok
Çözümü	Yazdığınız alan adını kontrol edin, tablonun bu adda bir alan içerdiğinden emin olun

Hata	ADODB.Recordset (0x800A0BB9) Yanlış türdeki değişkenler kabul edilebilir aralık dışında veya bir başkasıyla çakışan bağımsız değişkenler kullanılıyor
Sebebi	Recordset'i açmaya çalıştığımız Connection adı bulunamadı veya connection açılmadı.Başka bir sebepte SQL kodu bulunamadı
Çözümü	Connection'ı açın veya adını kontrol edip, düzeltin.Ya da SQL kodunu yazdığınızdan emin olun

Hata	Microsoft OLE DB Provider for ODBC Drivers (0x80040E14) [Microsoft][ODBC Microsoft Access Sürücüsü] SELECT deyimi, saklı bir sözcük veya yanlış yazılmış veya eksik bir bağımsız değişken içeriyor veya noktalama işareti yanlış
Sebebi	Yazdığınız SQL kodunda bir sorun var.
Çözümü	Yazdığınız SQL kodunu kontrol ediniz

Hata	Microsoft OLE DB Provider for ODBC Drivers (0x80004005) [Microsoft][ODBC Microsoft Access Sürücüsü]Genel hata 'Temporary (volatile) Jet DSN for process 0x140 Thread 0x5ec DBC 0x13679bc Jet ' kayıt defteri anahtarı açılamadı.
Sebebi	Belirttiğiniz adreste veritabanı bulunamadığında çıkar
Çözümü	Yazdığınız yolu veya veritabanını kontrol ediniz

Hata	"Microsoft OLE DB Provider for ODBC Drivers (0x80004005) [Microsoft][ODBC Driver Manager] Veri kaynağı adı bulunamadı ve varsayılan sürücü belirtilmemiş"
Sebebi	DSN adını yanlış yazdınız veya DSN tanımlamadınız.Ya da DSN-Less bağlantı kodu yanlış.
Çözümü	DSN adını kontrol edin veya DSN-Less bağlantı kodunu gözden geçirin.

Hata	"Microsoft VBScript çalışma hatası (0x800A004C) Yol bulunamadı"
Sebebi	Bulunmayan bir klasör veya yol yazdığınızda bu hata ile karşılaşırsınız
Çözümü	Yazdığınız yolu kontrol ediniz, klasörün bulunduğuna emin olun

Hata	Microsoft VBScript çalışma hatası (0x800A0044) Aygıt yok"
Sebebi	Bulunmayan bir sürücüyü çağırmak istediğinizde alırsınız
Çözümü	Sürücü harfinin bulunduğuna veya doğru olduğuna dikkat edin

Hata	Microsoft OLE DB Provider for ODBC Drivers (0x80004005) [Microsoft][ODBC Microsoft Access Sürücüsü] Güncelleştirilemiyor. Veritabanı veya nesne salt okunur."
Sebebi	Veritabanınız salt okunur veya yazma izni olmayan bir yerde ise bu hatayı verir
Çözümü	Veritabının veya bulunduğu klasörün Salt Okunur olup olmadığını kontrol edin

Hata	"Microsoft OLE DB Provider for ODBC Drivers (0x80040E14) [Microsoft][ODBC Microsoft Access Sürücüsü] 'alan_adi=' sorgu ifadesi içindeki Sözdizimi hatası (eksik işleç)"
Sebebi	Sorgulatmak için kullandığınız değer boş.Bu forumdan gelen bir veri olabilir, cookieden alınan bir değer olabilir
Çözümü	Gelen veriyi kontrol edin

Hata	"Server nesnesi, ASP 0177 (0x800401F3) Geçersiz ProgID Bu iletiyle ilgili daha fazla bilgi için, lütfen aşağıdaki adresten Microsoft Online Support sitesini ziyaret edin: http://www.microsoft.com/contentredirect.asp."
Sebebi	Sunucunuzun desteklemediği bir objeyi yaratmak istemişsiniz
Çözümü	Obje adını kontrol edin, sunucunun desteklediğinden emin olun

Hata	"Microsoft VBScript çalışma hatası (0x800A000D) Tür uyumsuz: 'a'"
Sebebi	Eğer bir sayı ve metin ile matematiksel işlem yapmak isterseniz veya tarih değelerinde yanlış bir işlem yapmaya kalkarsanız alırsınız
Çözümü	Yapmak istediğiniz işlemi kontrol ediniz.Değişken türlerini tekrar gözden geçirin

Hata	"Microsoft VBScript derleme hatası (0x800A0409) Sonlandırılmamış dize sabiti"
Sebebi	Çift tırnak (") yazmamışsınız.Veya çok fazla yazmışsınız
Çözümü	Kodları inceleyerek tırnakları düzeltiniz

Hata	"Microsoft VBScript derleme hatası (0x800A03F6) 'End gerekli"
Sebebi	if kontrol kodunu bitirmemişsiniz
Çözümü	Gereken yere "end if" yazın.

Hata	Active Server Sayfaları, ASP 0116 (0x80004005) Komut yazıları bloğunda etiketin sonu eksik (%>)
Sebebi	Kodlarınızı "%>" ile kapatmamışsınız
Çözümü	"%>" yazınız

Server Transfer include

2008-10-27T15:22:00.001-07:00

INCLUDE

SERVER.TRANSFER

Include bir sayfanın kodlarını mevcut sayfaya ekler. ASP'de ise Server.Transfer bu işi yapar. Mesela;

Bu kodu ASP taglarının dışına yazabiliriz. Fakat;
<%
Server.Transfer("veri.asp")
%>

bu başlı başına bir ASP komutudur. Daha çok Include kullanılır; fakat uzmanlar Server.Transfer kullanmayı öneriyorlar.

NOT: Bu kodları nereye koyarsanız, oraya eklenir. Yani anlaşıldığı gibi bunu menü, anket, üye girişi, şifre kontrol gibi yerlerde kullanıyoruz.

Dosya İşlemleri Uygulaması

2008-10-27T15:21:00.000-07:00

ASP'de Dosya işlemleri

Dosya Sistemi Nesnesi (FileSystemObject) - FSO

Web Sunucusunun sabit diskinde, sürücüleri, klasörleri ve dosyaları yönetmekte kullanacağımız temel nesnedir.

Bu nesnemiz 24 metod ve 1 özellikten oluşmaktadır. Genel olarak bu nesnelere öncelikle göz atalım.

FileSystemObject Metodları
1. BuildPath (Mevcut yola isim ekler)
2. CopyFile (Dosya kopyalar)
3. CopyFolder (Klasör kopyalar)
4. CreateFolder (Klasör oluşturur)
5. CreateTextFile (Text dosyası oluşturur)
6. DeleteFile (Dosya Siler)
7. DeleteFolder (Klasör Siler)
8. DriveExists (Sürücüyü kontrol eder)
9. FileExists (Dosyayı kontrol eder)
10. FolderExists (Klasörü kontrol eder)
11. GetAbsolutePathName (Kesin yol ifadesini verir)
12. GetBaseName (Dosya veya klasörün ana ismini verir)
13. GetDrive (Yol üzerindeki sürücüyü getirir.)
14. GetDriveName (Sürücü ismini verir)
15. GetExtensionName (Dosya uzantısını verir)
16. GetFile (Yol üzerindeki dosya nesnesini verir)
17. GetFileName (Dosya ismini verir)
18. GetFolder (Yol üzerindeki klasör ismini verir)
19. GetParentFolderName (Parent klasör ismini verir)
20. GetSpecialFolder (Belirtilen klasörür geri döndürür)
.21 GetTempName (Rasgele geçici (cache) bir dosya veya klasör ismi üretir)
22. MoveFile (Dosya taşır)
23. MoveFolder (Klasör taşır)
24. OpenTextFile (Text dosyası açar)

FileSystemObject Özellikleri (Properties)
1. Drives (Sürücü nesnesinin bir koleksiyonunu döndürür)

Bu metodları inceleyelim

BuildPath

Verdiğiniz bir yol üzerine verdiğiniz isimde yeni yol ekler. Yol ifadesinin geçerli bir yol ifadesi olması gerekmez. String üzerinde işlem yapar.

YeniYol = FSO.BuildPath(yol,eklenecek isim)

<%
YeniYol = FSO.BuildPath("C:Inetpubwwwroot","images")
%>

YeniYol değişkeninin değeri "C:Inetpubwwwrootmages" olur.

<%
Response.Write FSO.BuildPath("Metin","Aksu")
%>

Çıktısı "MetinAksu" olur.

Sadece tek bir isim kullanmak zorunda değilsiniz. "images" yerine "imagesdeneme" şeklinde de verebilirsiniz. Bu durumda da çıktı "C:Inetpubwwwrootmagesdeneme" olacaktır. Bu metodun yaptığı işi aşağıdaki şekilde de yapabilirsiniz.

<%
YeniYol = "C:Inetpubwwwroot" & "" & "images"
%>

Ama sizin ana ve eklenecek yolunuz fazladan slashlar içeriyorsa yada değişkenler başka yerden alınıyor ve nasıl geldiğini bilmiyorsanız BuildPath sizi bunları temizleme derdinden kurtarır.

<%
YeniYol = FSO.BuildPath("C:Inetpubwwwroot","mages")
%>

Çıktısı "C:Inetpubwwwrootmages" olur.

CopyFile (dosya kopyala)
Bu nesne ile Server üzerinde dosya yaratırız;

<%
Dim Kopyala
Set Kopyala=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Kopyala.CopyFile "c:netpubwwwroot spdosya.txt", "c:netpubwwwrootnedir", true
%>

Kodları inceleyelim;
Dim Kopyala
Set Kopyala=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")

"Kopyala" isimli bir değişken yaratmıştık. Ve bu değişkeni FileSystemObject nesnesinde kullanacağımızı belirlemiştik.
Kopyala.CopyFile "c:netpubwwwroot spdosya.txt", "c:netpubwwwrootnedir", true

"Asp" dizini olarak yerini belirlediğimiz dosyayı kopyalıyoruz ve "nedir" dizinine yapıştırıyoruz.

Nasıl yapacağımızı öğrendik fakat dikkat etmemiz gereken bir nokta var örnekteki "nedir" dizini server da yoksa hata mesajı ile karşılaşırsınız.
CopyFolder

Belirtilen bir hedef klasörü tüm alt klasörleri ve dosyaları ile birlikte belirtilen bir hedef klasöre kopyalar.

FSO.CopyFolder KaynakKlasor,Hedef,Overwrite

KaynakKlasor kopyalanacak olan klasör, Hedef kaynak klasörün kopyalanacağı hedef klasördür. Overwrite ise True veya False değerlerini alarak eğer klasör var ise klasörün üzerine yazılıp yazılmayacağını belirler. True olursa üzerine yazılır. False olursa yazılmaz. Eğer belirtilmez ise varsayılan olarak True kabul edilir.

<%
FSO.CopyFolder "C:Windows","D:Deneme",True
%>

Bu kod C sürücüsündeki Windows klasörünü tüm içeriğiyle beraber D sürücüsündeki Deneme isimli klasörün içine kopyalar.Hedef belirtilirken sonunda slash kullanıldığına dikkat edin. Eğer slash kullanmazsanız Windows klasörünün içeriği(kendisi değil) Deneme klasörüne kopyalanır.

<%
FSO.CopyFolder "C:Deneme*","D:Deneme"
'veya
FSO.CopyFolder "C:Deneme*","D:Deneme"
%>

Bu şekilde C sürücüsündeki Deneme klasörünün sadece alt klasörleri D sürücüsündeki Deneme klasörüne kopyalanır.

Eğer hedef olarak verdiğiniz klasör yok ise oluşturulur ve kaynak klasörün içeriği buraya kaydedilir. Yani farklı kaydetme olayı. Mesela D sürücüsünde WinXP isimli bir klasör yok diyelim.

<%
FSO.CopyFolder "C:Windows","D:WinXP"
%>

Bu durumda C sürücüsündeki Windows klasörü D sürücüsüne WinXP ismiyle kaydedilir. Hedef klasör belirtilirken yine slash kullanılmadığına dikkat edin.

Eğer XYZ klasörü yoksa

<%
FSO.CopyFolder "C:Windows","D:XYZWinXP"
%>

derseniz hata alırsınız. FSO sizin için bir XYZ klasörü oluşturup bunun içine WinXP'yi oluşturmaz. Ama eğer XYZ klasörü varsa WinXP klasörü yoksa bu oluşturulur ve kaynak klasör içeriği bunun içine kopyalanır. Eğer WinXP klasörü de varsa bu durumda, yukarda belirtildiği gibi, sonda slash kullanılıp kullanılmadığına bağlı olarak kaynak klasör aynı isimle klasör yapısı korunarak veya sadece içeriğiyle bu klasör içine kopyalanır.

NOT : FSO ile bu şekilde klasör kopyalayacağınız gibi "FSO ile klasör işlemleri" konusunda göreceğiniz gibi GetFolder ile klasörü bir nesneye atayıp "KlasorNesnesi.Copy Hedef" şeklinde de kopyalayabilirsiniz. Ancak bu şekilde tek bir klasör kopyalayabilirsiniz.

<%
FSO.CopyFolder "C:Windows" , "D:Deneme", True(False)
%>

ile

<%
Set Klasor = FSO.GetFolder("C:Windows")
Klasor.Copy "D:Deneme", True(False)
%>

aynı işi görür.

CreateFolder

Adından anlayacağınız gibi verdiğiniz klasör içinde verdiğiniz isimde boş bir klasör oluşturur.

FSO.CreateFolder YeniKlasor

True/False şeklinde bir argümanı yoktur. Eğer oluşturulmak istenen klasör varsa hata verir.

<%
FSO.CreateFolder "C:Deneme"
%>

C sürücüsünde Deneme isimli bir klasör oluşturur

<%
FSO.CreateFolder "C:MetinAksu"
%>

Eğer C sürücünde Metin isimli bir klasör varsa içine Aksu isminde bir klasör oluşturur. Eğer yoksa yol bulunamadı hatası verir.

<%
FSO.CreateFolder "C:WindowsSystem32MetinAksu"
%>

System32 klasörü içinde MetinAksu isminde bir klasör oluşturur.

CreateTextFile

İstediğiniz dizinde adını belirleyebileceğiniz, içine yazı da yazabileceğimiz bir text dosyası yaratmamızı sağlar. Vereceğimiz örnekte yaratılacak text dosyasının uzantısını .txt olarak belirledik siz bunu .asp,.inc,.aspx vs.. olarak ta yapabilirsiniz hatta yarattığınız dosyanın içine asp kodları da yazdırabilirsiniz.

<%
Dim Dosya, Yazi
Set Dosya=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Set Yazi = Dosya.CreateTextFile ("c:netpubwwwroot spDeneme.txt", true)
Yazi.WriteLine ("ASPnedir?com - deneme mesajı.")
Yazi.WriteLine ("ASP ile text dosyasına mesaj yazdırıyoruz")
Yazi.Close
%>

Bu kodu yazıp çalıştırırsanız, belirlediğiniz dizinde Deneme.txt isminde bir yazı dosyası yaratılır. Ve içine bizim yazdırdığımız mesajlar yazılır.

Kodları denerken dikkat etmeniz gereken klasörün yolunu doğru vermektir.

DeleteFile

Daha önceden belirlediğimiz dosyayı silmemizi sağlar.

<%
Dim Sil
Set Sil=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Sil.DeleteFile ("c:netpubwwwroot spnedirdeneme.txt")
%>

Buradaki kodlar ile "aspnedir" dizindeki deneme.txt ismindeki dosyayı siliyoruz.
DeleteFolder

Belirlediğimiz dizindeki herhangi bir klasörü silmemizi sağlar.

<%
Dim Sil
Set Sil=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Sil.DeleteFolder ("c:netpubwwwroot spnedirdeneme")
%>

Buradaki kodlar "aspnedir" dizindeki "deneme" isimli klasörü siler.

DriveExists

Belirttiğiniz sürücünün var olup olmadığını test eder. Eğer var ise True yoksa False değeri döndürür.

FSO.DriveExists("Sürücü Harfi")

Verilecek değer Windows'un sürücüleri isimlendirme kurallarına uymalıdır. Yani bir sürücüyü ifade etmek için harf kullanmalısınız. Aksi takdirde çıktı olarak her zaman False değeri döndürür.

<%
Response.Write FSO.DriveExists("C")
%>

Ekrana True yazdıracaktır.

<%
Response.Write FSO.DriveExists("Z")
%>

Eğer hard diskinizi paramparça etmediyseniz False değeri döndürecektir. :)))))

Sürücü harfini tek başına yada önüne : veya : veya :/ konmuş şekilde kullanabilirsiniz.

<%
FSO.DriveExists("C")
FSO.DriveExists("C:")
FSO.DriveExists("C:")
FSO.DriveExists("C:/")
%>

Yukarıdaki kullanımların hepsi geçerlidir.

FileExist

Bu nesnemiz server da belirlediğiniz isimli bir dosya olup olmadığını kontrol eder.

<%
Dim Kontrol
Set Kontrol=Server.CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
If Kontrol.FileExists ("c:netpubwwwroot spnedirdeneme.txt") = true then
Response.Write ("deneme.txt dosyası bulundu!")

Else
Response.Write ("deneme.txt dosyası bulunamadı!")
End If
Set Kontrol=Nothing
%>

FolderExist

Bu nesnemiz server da belirlediğiniz isimli bir klasör olup olmadığını kontrol eder.

<%
Dim Kontrol
Set Kontrol=Server.CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
If Kontrol.FolderExists ("c:netpubwwwroot spnedirdeneme") = true then
Response.Write ("deneme klasörü bilgisayarda bulundu.")

Else
Response.Write ("deneme klasörü bilgisayarda bulunamadı!")
End If

Set Kontrol=Nothing
%>

GetAbsolutePathName

Verdiğiniz bir yol için sürücünün root dizininden Windows isimlendirme kuralına göre tam yolu getirir. Verdiğiniz yolun geçerli olup olmaması yada Windows standartlarına uyması önemli değildir. Çünkü bu metot string üzerinde işlem yapar.

FSO.GetAbsolutePathName("yol")

<%
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:Inetpubwwwroot")
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:Inetpubwwwroot")
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:Inetpubwwwroot/")
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:/Inetpub/wwwroot/")
%>

Hepsinin de çıktısı "C:Inetpubwwwroot" şeklinde olur.

<%
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName("C:Metin/Aksu/deneme.abcdefg")
%>

Çıktısı "C:MetinAksudeneme.abcdefg" şeklinde olur.

<%
Response.Write FSO.GetAbsolutePathName(Server.Mappath("/Deneme"))
%>

Çıktısı "C:InetpubwwwrootDeneme" olur.
GetBaseName

Verdiğiniz bir yoldaki dosya yada klasörün taban adını getirir. Verdiğiniz yolun geçerli olması yada Windows standartlarına uyması önemli değildir. Çünkü bu metotta string üzerinde işlem yapar.

FSO.GetBaseName("yol")

<%
Response.Write FSO.GetBaseName("C:MetinAksudenemendex")
Response.Write FSO.GetBaseName("C:MetinAksudenemendex")
Response.Write FSO.GetBaseName("C:MetinAksudenemendex.asp")
Response.Write FSO.GetBaseName("C:MetinAksudenemendex.asp")
Response.Write FSO.GetBaseName("denemendex")
Response.Write FSO.GetBaseName("denemendex.asp")
Response.Write FSO.GetBaseName("index.asp")

Response.Write FSO.GetBaseName(Server.Mappath("index"))
Response.Write FSO.GetBaseName(Server.Mappath("index.asp"))
%>

Hepsinin çıktısı "index" olur.

GetDrive

Verdiğiniz bir sürücü harfi için o harfe sahip sürücü üzerinde işlemler yapılabilen bir sürücü nesnesi döndürür. Sürücü geçerli olmalıdır.

Set Surucu = FSO.GetDrive("Sürücü Harfi")

GetDriveName

Verdiğiniz bir yol stringi için sürücü harfini içeren bir string döndürür. Verdiğiniz yolun geçerli olması önemli değildir. Ancak sürücü harfinden sonra (:) olmalıdır.

FSO.GetDriveName("Yol")

<%
Response.Write FSO.GetDriveName("z:")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:/")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:fgjcvmnc")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:sfgjcvmnc")
Response.Write FSO.GetDriveName("z:/sfghdf")
%>

Hepsinin çıktısı "z:" olur.

<%
Response.Write FSO.GetDriveName(Server.Mappath("/"))
%>

Çıktısı "C:" olur.

GetExtensionName

Verdiğiniz string içinde en son bileşenin uzantısını verir. Verdiğiniz stringin geçerli bir yol ifadesi olması yada dosya uzantısının geçerli bir uzantı olması gerekmez. Kısacası verdiğiniz string içindeki son noktadan sonraki kısmı verir.

FSO.GetExtensionName("string")

<%
Response.Write FSO.GetExtensionName("C:Denemendex.asp")
%>

Çıktısı "asp"

<%
Response.Write FSO.GetExtensionName("C:Denemendex.metin")
%>

Çıktısı "metin"

<%
Response.Write FSO.GetExtensionName("ahmetmehmetüleyman.hilmi")
%>

Çıktısı "hilmi"

<%
Response.Write FSO.GetExtensionName("ahmetmehmetüleyman.hilmi.fikri.zikri")
%>

Çıktısı "zikri"

GetFile

Belirttiğiniz bir dosya için üzerinde işlemler yapılabilen bir dosya nesnesi oluşturur. Dosya geçerli olmalıdır.

Set Dosya = FSO.GetFile("Dosya Yolu")
GetFileName

Verdiğiniz bir string ifadesi içinde ki en son bileşenin uzantısıyla beraber ismini verir. Eğer uzantı yoksa sadece ismini verir. GetBaseName dosya ismini veriyor, uzantısını vermiyordu. GetFileName uzantısıyla beraber dosya ismini verir. Verdiğiniz stringin geçerli bir yol ifadesi olması gerekmez. Bu yöntemde string üzerinde işlem yapar.

FSO.GetFileName("İfade")

<%
Response.Write FSO.GetFileName("C:Denemendex.asp")
Response.Write FSO.GetFileName("C:Denemendex.asp")
Response.Write FSO.GetFileName("sf4574356754ndex.asp")
%>

Çıktıları "index.asp" olur.

<%
Response.Write FSO.GetFileName("C:Denemendex")
Response.Write FSO.GetFileName("C:Denemendex")
Response.Write FSO.GetFileName("sf4574356754ndex")
%>

Çıktıları "index" olur.
GetFileVersion

Exe, dll gibi dosya versiyonu bilgisini taşıyan dosyalarda dosyanın sürüm numarasını verir. Verilen dosya yolu ifadesi geçerli olmalıdır. Eğer yol geçerli değilse yada dosya sürüm bilgisi taşımıyorsa boş değer döner.

FSO.GetFileVersion("Dosya Yolu")

<%
Response.Write FSO.GetFileVersion("C:Program FilesAheadNeroAudioPluginMgr.dll")
%>

Benim sistemimde çıktısı "2.0.0.2" şeklinde.

<%
Response.Write FSO.GetFileVersion("C:Program FilesAheadNeronero.exe")
%>

Çıktı "5.5.9.9" şeklinde.

GetFolder

Belirttiğiniz bir klasör için üzerinde işlemler yapılabilen bir klasör nesnesi oluşturur. Klasör geçerli olmalıdır.

Set Klasor = FSO.GetFolder("Klasör Yolu")

GetParentFolderName

Verdiğiniz bir yol ifadesi için o yolun en son dosyasının veya klasörünün içinde bulunduğu klasör ismini döndürür. Yol ifadesinin geçerli olması gerekmez.

FSO.GetParentFolderName("Yol")

<%
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksundex.asp")
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu/index.xghdmhgghf")
%>

Her ikisinin de çıktısı "C:MetinAksu" olur.

<%
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu")
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu")
Response.Write FSO.GetParentFolderName("C:MetinAksu/")
%>

Üçünün de çıktısı "C:Metin" olur.

<%
Response.Write FSO.GetParentFolderName("GiresunMetinAksu")
Response.Write FSO.GetParentFolderName("GiresunMetinAksu")
%>

Çıktıları "GiresunMetin" olur.

GetSpecialFolder

Vereceğiniz 0,1 veya 2 sayısı için Windows özel dizinlerini döndürür. Bu üç sayı dışında argüman kabul etmez.

FSO.GetSpecialFolder(sayı)

0 = "C:WINDOWS"
1 = "C:WINDOWSystem32"
2 = "C:WINDOWSTemp"

<%
Response.Write FSO.GetSpecialFolder(1)
%>

Çıktısı "C:WINDOWSystem32" olur.

GetTempName

Geçici bir dosya için .tmp uzantılı rastgele bir dosya adı üretir. Dosya ismi başında "rad" sözcüğü bulunur. Bu rastgele uzantılı dosya oluşturulmaz. Sadece dosya adı üretir. Siz bu ismi CreateTextFile ile dosya oluştururken kullanabilirsiniz.

FSO.GetTempName

<%
Response.Write FSO.GetTempName
%>

Çıktısı "A9932" kısmı her seferinde değişmek kaydıyla "radA9932.tmp" gibi olur.

Move File

Bu nesne ile Server'da bulunan bir dosyayı başka bir dizine taşıyabiliriz

<%
Dim Tasi
Set Tasi=Server.CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Tasi.MoveFile "C:netpubwwwroot spDeneme.txt","C:netpubwwwrootnedir"
Set Tasi=Nothing
%>

Bu kodu yazıp çalıştırırsanız, önceden belirlediğimiz dosya kontrol edilir eğer orada bulunursa dosyayı alarak yine önceden belirlediğiniz dizine taşır.

MoveFolder

Herhangi bir klasörü belirlediğiniz bir klasöre taşımımızı sağlar.

<%
Dim Tasi
Set Tasi=CreateObject ("Scripting.FileSystemObject")
Tasi.MoveFolder "c:Inetpubwwwroot sp", "c:Inetpubwwwrootnedir", true
%>

Bu işlem için taşınacak kaynak klasörü belirtirken sonuna slash() koymuyoruz. Koyarsak yol bulunamadı hatası verir. c:Inetpubwwwroot sp olduğu gibi.
Taşınacak klasör için bu sınırlama yok. "c:Inetpubwwwrootnedir” yada “c:Inetpubwwwrootnedir"şeklinde yazabilirsiniz.
“asp” klasörü içindeki alt klasörleri “nadir” klasörüne taşınır. asp klasörünün kendisi ve içindeki dosyaları ise taşınmaz.

OpenTextFile ; TextStream Nesnesi bölümde ayrıntıları bulabilirsiniz.

Drives :
Sürücü Koleksiyonu
Bir bilgisayar üzerindeki tüm sürücüleri içeren bir dizi değişken döndürür

<%
Dim DosyaSistemi, Surucu, Suruculer
Set DosyaSistemi = CreateObject("Scripting.FileSystemObject")
Set Suruculer = DosyaSistemi.Drives
For Each Surucu In Suruculer
%>
<b>Sürücü:</b> <%=Surucu.DriveLetter%><br>
<% If Surucu.IsReady = True Then%>
<b>Disk Adı:</b> <%=Surucu.VolumeName%><br>
<b>Boş alan:</b> <%=Surucu.FreeSpace%><br>
<% Else %>
<i>Sürücü hazır değil!</i><br>
<% End If
Next %>

Yukardaki Örnek sunucunun disk-disket-CD-ROM durumunu size listeleyecektir

Global.asa Nedir

2008-10-27T15:20:00.002-07:00

Global.asa

Sunucuya girildiginde veya sunucu açıldıgında yapılacak işleri sıralayan bir çeşit ASP dosyasıdır. Uzantısı ASP olmadıgı gibi kodlari içerisinde de yazılmayan bir VBScript’tir diyebiliriz. Global.asa’yi yazarken dikkatli olmak gerekiyor. Keza yazilan hatalı bir kullanım, tüm sitenizi baştan açıp kapatmanıza neden olacaktır.

Global.asa’ yı sitenizde denemeden önce sunucunuzun global.asa ile barışık oldugundan emin olun. Global.asa uygulamanın kok dizininde saklanması gerekir.

Global.asa’nin genel kullanımı

1. Web sitesi açıldıgı zaman,
2. Kullanıcı web sitesine girdigi zaman,
3. Kullanıcı web sitesinden çıktıgı zaman yapılacak işleri düzenlemek için kullanılmaktadır.

Örnek bir GLOBAL.ASA

<SCRIPT LANGUAGE=VBScript RUNAT=Server>
Sub Application_OnEnd()
End Sub
Session.Timeout=1
Sub Application_OnStart()
Application("SuankiZiyaretciSayisi") = 0
Application("toplamziyaret") = 0
End Sub
Sub Session_OnEnd()
Application("SuankiZiyaretciSayisi") = Application("SimdikiZiyaretciSayisi") -1
End Sub
Sub Session_OnStart()
Application("SuankiZiyaretciSayisi") = Application("SimdikiZiyarteciSayisi") +1
Application("toplamziyaret") = Application("toplamziyaret") +1
End Sub
</SCRIPT>

Bu dosyayı Global.asa olarak kaydedin. Ve simdi basit bir sayac yapalim. Asagidaki kodlari Aktif_Kullanicilar.asp olarak kaydedin ve Browser'inizda görüntüleyin...

<%
Response.Write "<h4> Su Anda Sitemizde " &Application ("SuankiZiyaretciSayisi" ) & " Kisi Surf Yapmaktadir... </h4>"
Response.Write "<h4>Simdiye Kadar Sitemizi " &Application("toplamziyaret" )&" Kisi Ziyaret Etmistir...</h4>"
%>

Bu kodu yazip calistirdiginizda kendinize ait bi sayaciniz olur..